Łyżwiarstwo szybkie to dyscyplina zimowa, w której celem zawodnika jest jak najszybsze przejechanie na łyżwach określonego dystansu po torze lodowym. Łyżwiarze startują w parach i każdy z nich jedzie na zmianę po torze wewnętrznym i zewnętrznym. Nie ma większego znaczenia, czy zawodnik wygra, czy przegra ze swoim rywalem z pary, ważny jest natomiast czas, jaki osiągnął (przy ustalaniu klasyfikacji bierze się pod uwagę czasy wszystkich zawodników). Sportowca uprawiającego łyżwiarstwo szybkie nazywa się panczenistą.
Odmianę łyżwiarstwa szybkiego stanowią zawody rozgrywane na krótkim torze (ang. short track). W tej konkurencji w wyścigu startuje kilku zawodników. W odróżnieniu od zawodów na długim torze liczy się tutaj miejsce, które zawodnik zajmie w wyścigu. Do czołówki światowej należą łyżwiarze z krajów azjatyckich.
Światową czołówkę w łyżwiarstwie szybkim stanowią obecnie zawodnicy pochodzący z Holandii, gdzie dyscyplina ta cieszy się dużą popularnością. Coraz większą rolę odgrywa nowoczesny sprzęt, przede wszystkim kostiumy zawodników, które muszą cechować się dobrą aerodynamiką.
Panczenista nazwa pochodzi od nazwiska rosyjskiego konstruktora Michaiła Panczenowa. Skonstruował on panczeny specjalnie dla Cara Rosji, który Panczenowowi nakazał wymyślić łyżwy odpowiednie dla rosyjskich sportowców, którzy od tej pory mieli ścigać się w czołówce światowej.