18 października

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

18 października jest 291. (w latach przestępnych 292.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 74 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Asklepiades, Bratomił, Julian, Just, Łukasz, Miłobrat, Piotr, Remigia, Remigiusz, Siemowit i Tryfonia.
• Alaska – Dzień Alaski
• Azerbejdżan – Święto Niepodległości
• Międzynarodowe – Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy (święto ustanowione przez WHO)
• Polska
  • Dzień Poczty Polskiej
  • Dzień Łącznościowca, Dzień Listonosza
  • Święto Wojsk Łączności i Informatyki (w rocznicę utworzenia pierwszego stałego połączenia pocztowego między Krakowem a Wenecją w 1558)
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
  • bł. męczennicy: Daudi Okelo i Jildo Irwa
  • św. Łukasz Ewangelista

Wydarzenia w Polsce

• 1330 – Król Władysław Łokietek zawarł z Krzyżakami siedmiomiesięczny rozejm pod zamkiem w Lipienku na Ziemi chełmińskiej.
• 1558 – Król Zygmunt II August zainicjował pierwsze międzynarodowe połączenie pocztowe między Krakowem a Wenecją. Data ta jest uważana za początek poczty na ziemiach polskich.
• 1632 – Wojna polsko-rosyjska: rozpoczęło się rosyjskie oblężenie Smoleńska.
• 1672 – Polska podpisała z Turcją niekorzystny dla siebie pokój w Buczaczu.
• 1815 – Utworzono Wolne Miasto Kraków.
• 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: wszedł w życie rozejm z 12 października.
• 1976 – Premiera filmu Brunet wieczorową porą.
• 1981 – Wojciech Jaruzelski został I sekretarzem KC PZPR.
• 1987 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Zmiennicy.
• 1995 – Ministerstwo Łączności ogłosiło przetarg związany z możliwością wybudowania dwóch sieci komórkowych w standardzie GSM.
• 1998 – Powszechny Bank Gospodarczy z siedzibą w Łodzi zaoferował po raz pierwszy dostęp do rachunku bankowego przez Internet, rozpoczynając historię polskiej bankowości internetowej.
• 1999:
  • FSO rozpoczęła produkcję modelu Daewoo Matiz.
  • W Słupsku zlikwidowano komunikację trolejbusową.
• 2002 – Premiera filmu Edi.
• 2004 – Po raz pierwszy od 1927 roku przyznano honorowy stopień Harcmistrza Rzeczypospolitej pośmiertnie dh. Tomaszowi Strzemboszowi. Wcześniej stopień ten nadano tylko raz 12 harcmistrzyniom i harcmistrzom ZHP w dniu 7 grudnia 1927.

Wydarzenia na świecie

•    31 – Sejan, prefekt rzymskiej gwardii pretoriańskiej został stracony za planowanie zamachu na cesarza Tyberiusza.
• 1009 – Bazylika Grobu Pańskiego w Jerozolimie została zniszczona przez fatymidzkiego kalifa Al-Hakima.
• 1016 – Wojska anglosaskie dowodzone przez króla Edwarda II poniosły klęskę w bitwie z duńskimi najeźdźcami pod Ashingdon.
• 1081 – W bitwie pod Dyrrachion flota normańska dowodzona przez Roberta Guiscarda pokonała flotę bizantyńską oraz sprzymierzeńców weneckich dowodzonych przez Aleksego I.
• 1356 – Trzęsienie ziemi w Bazylei.
• 1386 – Elektor Palatynatu Ruprecht I założył najstarszy niemiecki Uniwersytet w Heidelbergu.
• 1502 – Elektor Saksonii Fryderyk III założył Uniwersytet w Wittenberdze.
• 1519 – Hiszpańscy konkwistadorzy dokonali masakry tysięcy nieuzbrojonych mieszkańców miasta Cholula w Meksyku.
• 1534 – Wybuchła tzw. afera plakatów, uważana za początek reformacji we Francji.
• 1622 – Król Francji Ludwik XIII zawarł pokój w Montpellier z hugenotami.
• 1685 – Król Francji Ludwik XIV odwołał chroniący protestantów edykt nantejski.
• 1748 – Podpisano pokój w Akwizgranie kończący wojnę o sukcesję austriacką.
• 1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Pell's Point.
• 1817 – Na zamku Wartburg proklamowano Ogólnoniemiecki Związek Burszenszaftów (stowarzyszeń studenckich).
• 1818 – Król Prus Fryderyk Wilhelm III założył Uniwersytet w Bonn.
• 1851 – W Londynie ukazała się powieść Moby Dick Hermana Melville'a.
• 1860 – II wojna opiumowa: brytyjscy żołnierze podpalili kompleks pałacowo-parkowy Yuanmingyuan w zdobytym Pekinie.
• 1861 – Wilhelm I Hohenzollern koronował się w Królewcu na króla Prus.
• 1867 – Alaska została oficjalnie przejęta przez USA.
• 1870 – Amerykanin Benjamin Tilgham opatentował piaskowanie.
• 1890 – Założono miasto Windhuk, dzisiejszą stolicę Namibii.
• 1898 – USA zajęły Portoryko.
• 1907 – Przyjęto 13 konwencji haskich.
• 1908 – Belgijski parlament uchwalił aneksję Wolnego Państwa Kongo.
• 1910 – Na wyspie Pohnpei w archipelagu Karolinów wybuchło powstanie przeciwko niemieckim kolonistom.
• 1912 – Zakończyła się wojna włosko-turecka, w wyniku której Turcja utraciła Libię.
• 1922 – Założono BBC.
• 1924 – Hjalmar Branting został po raz trzeci premierem Szwecji.
• 1933 – W Moringen koło Hanoweru utworzono pierwszy niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet.
• 1939 – Na podstawie wymuszonych paktów o wzajemnej pomocy Armia Czerwona wkroczyła do Estonii.
• 1941 – Japoński kontrwywiad aresztował w Tokio agenta INO NKWD Richarda Sorge.
• 1944 – Armia Czerwona weszła na terytorium Czechosłowacji.
• 1945 – W wyniku wojskowego zamachu stanu został obalony prezydent Wenezueli Isaías Medina Angarita.
• 1954:
  • Antigone Costanda z Egiptu zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1954.
  • Firma Texas Instruments wypuściła na rynek pierwsze kieszonkowe radio tranzystorowe.
• 1958 – Podczas zawodów w Bukareszcie rumuńska lekkoatletka Iolanda Balaş ustanowiła kolejny rekord świata w skoku wzwyż (183 cm).
• 1961 – W Turynie została uchwalona Europejska Karta Społeczna.
• 1962 – Została wystrzelona amerykańska sonda księżycową Ranger 5.
• 1963 – Premier Wielkiej Brytanii Harold Macmillan podał się do dymisji.
• 1967 – Radziecka sonda Wenera 4 wylądowała na Wenus.
• 1968:
  • Papież Paweł VI ustanowił diecezję reykjavícką.
  • Podczas Igrzysk Olimpijskich w Meksyku Amerykanin Bob Beamon ustanowił rekord świata w finale konkursu skoku w dal (8,90 m).
• 1975 – Otwarto Most Saint-Nazaire nad Loarą we Francji.
• 1977:
  • Niemiecka jednostka specjalna GSG 9 odbiła w somalijskim Mogadiszu porwany przez palestyńskich terrorystów samolot Lufthansy (operacja "Magiczny Ogień").
  • Na wieść o odbiciu samolotu, troje uwięzionych założycieli niemieckiej organizacji terrorystycznej RAF popełniło samobójstwa.
  • W Luksemburg utworzono Trybunał Obrachunkowy.
• 1978 – Ola Ullsten został premierem Szwecji.
• 1979 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego McDonnell Douglas MD-80.
• 1980 – Arnaldo Forlani został premierem Włoch.
• 1981 – Socjalistyczny ruch PASOK wygrał wybory parlamentarne w Grecji, zdobywając 48% głosów
• 1989:
  • Krótko po starcie z Baku rozbił się na Morzu Kaspijskim samolot wojskowy Ił-76; zginęło 57 żołnierzy.
  • Węgierski parlament uchwalił zmiany w konstytucji usuwające z niej elementy komunistyczne.
  • W NRD został zmuszony do złożenia dymisji wieloletni I sekretarz SED Erich Honecker.
  • Została wystrzelona amerykańska sonda kosmiczna Galileo, przeznaczona do badań Jowisza.
• 1991:
  • Azerbejdżan ogłosił niepodległość (od ZSRR).
  • Osiem byłych republik radzieckich podpisało Układ o Wspólnocie Gospodarczej.
  • ZSRR i Izrael wznowiły zerwane w 1967 stosunki dyplomatyczne.
• 1993 – Rozpoczęła się misja STS-58 wahadłowca Columbia.
• 1999 – W związku z przejęciem władzy przez wojsko Pakistan został zawieszony w prawach członka Commonwealthu.
• 2000 – Stany Zjednoczone złagodziły embargo wobec Kuby, zezwalając na eksport żywności i lekarstw.
• 2007 – Była premier Benazir Bhutto po 8 latach wygnania wróciła do Pakistanu. Tego samego dnia nastąpiły dwie eksplozje nieopodal jej konwoju, w których zginęło co najmniej 130 osób.
• 2009:
  • Jenson Button i zespół Brawn GP zdobyli tytuły mistrza świata Formuły 1.
  • W Budapeszcie odsłonięto pierwszy na Węgrzech pomnik królowej Polski św. Jadwigi.

Urodzili się

• 1127 – Go-Shirakawa, cesarz Japonii (zm. 1192)
• 1405 – Pius II, papież (zm. 1464)
• 1523 – Anna Jagiellonka, król Polski, żona Stefana Batorego (zm. 1596)
• 1569 – Giambattista Marino, włoski poeta (zm. 1625)
• 1663 – Eugeniusz Sabaudzki, książę Sabaudii, namiestnik Niderlandów Austriackich (zm. 1736)
• 1668 – Jan Jerzy IV Wettyn, elektor Saksonii (zm. 1694)
• 1741 – Pierre Choderlos de Laclos, francuski generał, pisarz (zm. 1803)
• 1777 – Heinrich von Kleist, niemiecki pisarz (zm. 1811)
• 1789 – Giovanni Tadolini, włoski kompozytor (zm. 1872)
• 1831 – Fryderyk III Hohenzollern, król Prus, cesarz Niemiec (zm. 1888)
• 1832 – Jan Neel, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1862)
• 1840 – Łukasz Alfred Fuchs, polski nauczyciel (zm. 1916)
• 1858 – Nándor Filarszky, węgierski botanik (zm. 1941)
• 1859 – Henri Bergson, francuski filozof, noblista (zm. 1941)
• 1872 – Michaił Kuzmin, rosyjski pisarz, krytyk literacki, kompozytor (zm. 1936)
• 1873 – Ivanoe Bonomi, włoski polityk, premier Włoch (zm. 1951)
• 1879 – Grzegorz Fitelberg, polski dyrygent, kompozytor (zm. 1953)
• 1886 – Helena Boguszewska, polska pisarka (zm. 1978)
• 1893 – Piotr Kałwa, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1974)
• 1894 – Tibor Déry, węgierski pisarz (zm. 1977)
• 1898 – Lotte Lenya, austriacka aktorka, piosenkarka (zm. 1981)
• 1902:
  • Miriam Hopkins, amerykańska aktorka (zm. 1972)
  • Henryk Ładosz, polski aktor, reżyser (zm. 1979)
• 1904 – Czesław Centkiewicz, polski pisarz, podróżnik (zm. 1996)
• 1907 – Mihail Sebastian, rumuński pisarz, filozof (zm. 1945)
• 1909 – Norberto Bobbio, włoski prawnik, filozof (zm. 2004)
• 1912 – Aurelio Sabattani, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2003)
• 1913 – Zdzisław Nardelli, polski reżyser radiowy (zm. 2006)
• 1917 – Bolesław Taborski, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 2004)
• 1918 – Konstantinos Mitsotakis, grecki polityk, premier
• 1919:
  • Jerzy Hordyński, polski poeta (zm. 1998)
  • Anita O'Day, amerykańska wokalistka jazzowa (zm. 2006)
  • Pierre Trudeau, kanadyjski polityk, premier Kanady (zm. 2000)
• 1920 – Melina Mercouri, grecka aktorka, polityk (zm. 1994)
• 1921:
  • Marian Cieślak, polski prawnik, profesor nauk prawnych (zm. 2010)
  • Jesse Helms, amerykański polityk (zm. 2008)
  • Józef Strumiński, polski aktor (zm. 1997)
• 1922:
  • Zofia Romanowiczowa, polska pisarka, tłumaczka (zm. 2010)
  • Olgierd Terlecki, polski pisarz, historyk (zm. 1986)
• 1923:
  • Paulo Amaral, brazylijski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2008)
  • Kazimierz Mucha, polski reżyser, scenarzysta, operator
  • Eliezer Grynfeld ("Lolek"), polski handlowiec, ur. w Łodzi, przeżył Holocaust, od 1957 w Izraelu, współautor autobiograficznej książki Gwizd życia
• 1924:
  • Tomasz Gluziński, polski poeta, narciarz, żołnierz AK (zm. 1986)
  • Edmund Kajdasz, polski kompozytor, dyrygent chórów (zm. 2009)
• 1925 – Ramiz Alia, albański polityk, prezydent (zm. 2011)
• 1926:
  • Chuck Berry, amerykański muzyk
  • Klaus Kinski, niemiecki aktor (zm. 1991)
• 1927:
  • George C. Scott, amerykański aktor (zm. 1999)
  • Zdzisław Marchwicki, polski seryjny zabójca (zm. 1977)
• 1929 – Violeta Chamorro, nikaraguańska polityk, prezydent
• 1930 – Michel Drach, francuski reżyser filmowy (zm. 1990)
• 1932 – Vytautas Landsbergis, litewski polityk
• 1934:
  • Kir Bułyczow, rosyjski pisarz fantastyki naukowej (zm. 2003)
  • Inger Stevens, szwedzka aktorka (zm. 1970)
  • Konrad Strzelewicz, polski pisarz
• 1935 – Peter Boyle, amerykański aktor (zm. 2006)
• 1935 – Viola Fischerová, czeska poetka, pisarka, tłumaczka (zm. 2010)
• 1938:
  • Tadeusz Kwinta, polski aktor, prezenter telewizyjny
  • Guy Roux, francuski trener piłkarski
• 1939:
  • Mieczysław Bareja, polski prawnik, polityk (zm. 2003)
  • Lee Harvey Oswald, zabójca Johna F. Kennedy'ego (zm. 1963)
• 1940 – Győző Kulcsár, węgierski szermierz
• 1941 – Billy Cox, amerykański muzyk, członek zespołów Band of Gypsys, The Jimi Hendrix Experience, Gypsy Sun and Rainbows
• 1943 – Andrej Bajuk, słoweński polityk, premier (zm. 2011)
• 1946 – Howard Shore, kanadyjski kompozytor, twórca muzyki filmowej
• 1949:
  • Łukasz Abgarowicz, polski polityk, samorządowiec
  • Zdzisław Podkański, polski polityk
  • Grzegorz Przyborek, polski fotografik
• 1950:
  • Marek Kondrat, polski aktor
  • Wendy Wasserstein, amerykańska dramatopisarka (zm. 2006)
• 1951 – Terry McMillan, amerykański pisarz
• 1952 – Józef Wróbel, polski duchowny katolicki, biskup lubelski
• 1956 – Martina Navrátilová, czeska tenisistka
• 1957 – Wojciech Żabiałowicz, polski żużlowiec
• 1958 – Andrzej Ozga, polski aktor, piosenkarz, satyryk
• 1959 – Miłczo Manczewski, macedoński reżyser filmowy
• 1960 – Jean-Claude Van Damme, belgijski aktor
• 1961 – Wynton Marsalis, amerykański muzyk jazzowy
• 1962 – Vincent Spano, amerykański aktor
• 1963 – Jolanta Piętek-Górecka, polska aktorka
• 1964 – Etsuko Inoue, japońska tenisistka
• 1968 – Jacek Krzyżaniak, polski żużlowiec
• 1972:
  • Katarzyna Klata, polska łuczniczka
  • Wojciech Kuczok, polski pisarz
• 1974:
  • Wioletta Białk, polska sopranistka
  • Robbie Savage, walijski piłkarz
• 1975:
  • Baby Bash, amerykański raper
  • Kunal Kapoor, indyjski aktor
  • Adrian Parzyszek, polski hokeista
• 1976 – Maria Prytz, szwedzka curlerka
• 1977:
  • Dr Yry (Krzysztof Radzimski), polski wokalista, muzyk, kompozytor, aktor
  • Paweł Zagumny, polski siatkarz
• 1980 – Markus Eigentler, austriacki skoczek narciarski
• 1981 – Marc Vogel, szwajcarski skoczek narciarski
• 1982 – Thierry Amiel, francuski piosenkarz
• 1984:
  • Robert Harting, niemiecki dyskobol
  • Milena Radecka, polska siatkarka
  • Lindsey Vonn, amerykańska narciarka alpejska
• 1987 – Zac Efron, amerykański aktor
• 1990 – Anna Huhta, szwedzka curlerka
• 1993 – Zarina Dijas, kazachska tenisistka
• 1998 – Julia Wróblewska, polska aktorka dziecięca

Zmarli

•     31 – Lucjusz Eliusz Sejan, prefekt pretorianów (ur. ? )
•     33 – Agrypina Starsza, żona Germanika (ok. 14 p.n.e.)
•   629 – Chlotar II, król Franków i Neustrii (ur. 584)
•   707 – Jan VII, papież (ur. ? )
• 1035 – Sancho III Wielki, król Nawarry i hrabia Aragonii (ur. ok. 985)
• 1101 – Hugo de Vermandois, syn króla Francji Henryka I (ur. 1057)
• 1141 – Leopold IV, książę Austrii (ur. 1108)
• 1166:
  • Henryk Sandomierski, książę sandomierski (ur. ok. 1130)
  • Mateusz, biskup krakowski (ur. ? )
• 1216 – (lub 19 października) Jan bez Ziemi, król Anglii (ur. 1167)
• 1417 – Grzegorz XII, papież (ur. ok. 1327)
• 1503 – Pius III, papież (ur. 1439)
• 1541 – Małgorzata Tudor, królowa Szkocji, żona Jakuba IV (ur. 1489)
• 1558 – Maria Habsburżanka, królowa Czech i Węgier, żona Ludwika Jagiellończyka (ur. 1505)
• 1562 – Piotr z Alkantary, święty franciszkanin, mistyk (ur. 1499)
• 1595 – Álvaro de Mendaña de Neyra, hiszpański żeglarz (ur. 1541)
• 1667 – Fasilidos, cesarz Etiopii (ur. 1603)
• 1678 – Jacob Jordaens, flamandzki malarz (ur. 1593)
• 1865 – Henry Temple, brytyjski polityk, premier (ur. 1784)
• 1870 – Carl August Buz, niemiecki inżynier, konstruktor i przemysłowiec, związany z Augsburgiem (ur. 1803)
• 1871 – Charles Babbage, angielski matematyk, wynalazca (ur. 1791)
• 1879 – Carl Hartwig, kupiec, spedytor (ur. 1832)
• 1893 – Charles Gounod, francuski kompozytor (ur. 1818)
• 1906 – Friedrich Konrad Beilstein, rosyjski chemik (ur. 1838)
• 1920 – Józef Korczak, poeta, żołnierz legionów i POW (ur. 1891)
• 1921 – Ludwik III, król Bawarii (ur. 1845)
• 1931 – Thomas Alva Edison, amerykański wynalazca (ur. 1847)
• 1944 – Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski, polski pułkownik, komendant główny NSZ (ur. 1898)
• 1948 – Walther von Brauchitsch, niemiecki feldmarszałek (ur. 1881)
• 1954 – Mieczysław Norwid-Neugebauer, polski generał, polityk, minister (ur. 1884)
• 1955 – José Ortega y Gasset, hiszpański filozof, eseista (ur. 1883)
• 1957 – Janusz Ściwiarski, polski aktor, śpiewak, reżyser teatralny (ur. 1901)
• 1973 – Leo Strauss, niemiecko-amerykański filozof (ur. 1899)
• 1975 – Al Lettieri, amerykański aktor (ur. 1928)
• 1977:
  • Andreas Baader, niemiecki terrorysta (ur. 1943)
  • Gudrun Ensslin, niemiecka terrorystka (ur. 1940)
  • Jan-Carl Raspe, niemiecki terrorysta (ur. 1944)
• 1978:
  • Ramón Mercader, katoloński agent NKWD, zabójca Lwa Trockiego (ur. 1914)
• 1978 – Zbigniew Ziembiński, polski aktor, reżyser (ur. 1908)
• 1982 – Bess Truman, pierwsza dama Stanów Zjednoczonych, żona Harry S. Trumana (ur. 1885)
• 1983 – Marj Mitchell, kanadyjska curlerka (ur. 1948)
• 1984 – Jon-Erik Hexum, amerykański aktor (ur. 1957)
• 1985 – Stefan Askenase, belgijski pianista pochodzenia polskiego (ur. 1896)
• 1986 – Wilhelm Orlik-Rückemann, polski oficer, pionier polskiej broni pancernej (ur. 1894)
• 1988 – Jan Świderski, polski aktor (ur. 1916)
• 1990 – Stanisław Brodzki, polski dziennikarz i publicysta (ur. 1916)
• 1992:
  • Romuald Bukowski, polski artysta plastyk, poseł na Sejm PRL (ur. 1928)
  • Zbigniew Jarzyński fotografik, łódzki działacz krajoznawczy i ochrony zabytków (ur. 1920).
• 1997 – Leonard Andrzejewski, polski aktor (ur. 1924)
• 2000 – Gwen Verdon, amerykańska aktorka (ur. 1925)
• 2001:
  • Jan Chrapek, polski duchowny katolicki, biskup radomski (ur. 1948)
  • Micheline Ostermeyer, francuska lekkoatletka, pianistka (ur. 1922)
• 2002 – Jerzy Knapik, polski ekonomista, polityk (ur. 1913)
• 2003 – Manuel Vázquez Montalbán, hiszpański pisarz (ur. 1939)
• 2004:
  • Rafał Łukaszewicz, polski operator filmowy (ur. 1970)
  • Stefan Moskwa, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (ur. 1935)
  • Veerappan, indyjski przestępca (ur. 1952)
• 2005:
  • Aleksandr Jakowlew, rosyjski intelektualista (ur. 1923)
  • Andrzej Pawluczuk, polski pisarz, krytyk literacki (ur. 1948)
• 2006 – Marc Hodler, szwajcarski działacz sportowy, prezydent Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS) (ur. 1918)
• 2007:
  • Lucky Dube, południowoafrykański muzyk reggae (ur. 1964)
  • Krzysztof Nowiński, polski archeolog, dziennikarz, publicysta (ur. 1938)
• 2008 – Dee Dee Warwick, amerykańska piosenkarka (ur. 1945)
• 2009:
  • Tomasz Dybowski, polski prawnik, sędzia Trybunału Konstytucyjnego (ur. 1923)
  • Jan Pyszko, polski działacz polonijny (ur. 1930)
• 2011:
  • Jan Kaczmarek, polski technolog, profesor, polityk, minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki (ur. 1920)
  • Józef Niedomagała, polski judoka, trener judo (ur. 1940)
  • Wincenty Okoń, polski pedagog (ur. 1914)
  • Michał Staikos, grecki duchowny prawosławny, metropolita austriacki, egzarcha Węgier (ur. 1946)