19 lipca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

19 lipca jest 200. (w latach przestępnych 201.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 165 dni.

Święta

• imieniny obchodzą: Ambroży, Arseniusz, Aurea, Epafras, Justa, Lutobor, Makryna, Marcin, Piotr, Radomiła, Rufina, Symmach, Teodor, Włodzisław i Zdziesuł.
• Birma – Dzień Męczenników
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
  • św. Epafras (biskup Kolosów)
  • św. Jan Plessington (prezbiter, męczennik)
  • św. Makryna Młodsza (mniszka)
  • św. Symmach (papież)

Wydarzenia w Polsce

• 1569 – Na Sejmie w Lublinie książę pruski Albrecht Fryderyk Hohenzollern złożył hołd lenny Zygmuntowi II Augustowi, co obecny wówczas Jan Kochanowski opisał w utworze Proporzec albo hołd pruski.
• 1655 – Potop szwedzki: wojska szwedzkie wkroczyły na teren Polski.
• 1702 – III wojna północna: szwedzka armia pod przywództwem Karola XII zwyciężyła wojska Augusta II pod Kliszowem.
• 1794 – Insurekcja wileńska: Rosjanie rozpoczęli szturm na Wilno.
• 1863 – We Lwowie została podpisana Concordia, umowa pomiędzy biskupami rzymskokatolickimi a greckokatolickimi.
• 1896 – Otwarto Park im. Wojciecha Bednarskiego w Krakowie.
• 1924 – Wojewoda rozwiązał Radę Miejską Krakowa i ustanowił zarząd komisaryczny.
• 1943 – Heinrich Himmler wydał rozkaz przekształcenia obozu pracy na ul. Gęsiej w Warszawie w obóz koncentracyjny.
• 1945 – Przed kościołem św. Krzyża w Warszawie ponownie ustawiono zrenowowaną figurę Chrystusa dźwigającego krzyż.
• 1946 – Polska administracja przejęła kontrolę nad południową częścią tzw. Enklawy Polickiej (od Polic po Stołczyn), zajmowanej od 5 paździenika 1945 roku przez wojska radzieckie.
• 1972:
  • Prasa poinformowała o odkryciu bogatych złoż węgla kamiennego na Lubelszczyźnie.
  • W zakładach piwowarskich w Warszawie rozpoczęto licencyjną produkcję Coca-Coli.
• 1974 – O godzinie 11:15 uruchomiono zegar na Wieży Zygmuntowskiej odbudowanego Zamku Królewskiego w Warszawie.
• 1977 – Rada Państwa wydała dekret o amnestii dla uczestników wydarzeń radomskich.
• 1978 – Otwarto Ogród Fauny Polskiej w Bydgoszczy.
• 1989 – Wojciech Jaruzelski został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na prezydenta PRL.
• 2003 – W Gdyni rozpoczęła się Operacja Żagiel 2003.

Wydarzenia na świecie

•     64 – Zakończył się wielki pożar Rzymu.
•   711 – Na rozkaz arabskiego namiestnika Afryki Północnej wódz Tarik ibn Ziyad przerzucił armię przez Gibraltar i rozbił w bitwie nad rzeką Guadelete wojska Wizygotów pod wodzą Roderyka.
• 1195 – Rekonkwista: klęska króla kastylijskego Alfonsa VIII pod Alarcos w bitwie z kalifem Maroka Jakubem al-Mansurem.
• 1333 – Zwycięstwo Anglików w bitwie pod Halidon Hill, podczas II wojny o niepodległość Szkocji.
• 1545 – Wojna angielsko-francuska: nierozstrzygnięta bitwa morska w cieśninie Solent, w czasie której zatonęła karaka Mary Rose, flagowy okręt floty wojennej króla angielskiego Henryka VIII.
• 1553 – Na tron angielski wstąpiła Maria Tudor, zwana Marią Katolicką.
• 1572 – Wanli został cesarzem Chin.
• 1701 – III wojna północna: zwycięstwo Szwedów nad armią sasko-rosyjską w bitwie nad Dźwiną.
• 1716 – VIII wojna wenecko-turecka: Turcy rozpoczęli oblężenie Korfu.
• 1717 – VIII wojna wenecko-turecka: zwycięstwo Turków w bitwie w zatoce Matapan.
• 1759 – W Sztokholmie spłonął kościół św. Marii Magdaleny i 300 innych budynków.
• 1801 – Gruzja została przyłączona do Rosji.
• 1821 – Jerzy IV został koronowany na króla Wielkiej Brytanii.
• 1864 – Powstanie tajpingów: chińskie wojska rządowe zdobyły stolicę powstańców Nankin, dokonując w ciągu następnych 3 dni rzezi 100 tys. osób.
• 1865 – Założono miasto Lincoln w Argentynie.
• 1870 – Francja wypowiedziała wojnę Prusom.
• 1877 – Zakończył się pierwszy turniej tenisowy na Wimbledonie.
• 1900 – W Paryżu otwarto pierwszą linię metra.
• 1903 – W Paryżu zakończył się pierwszy wyścig kolarski Tour de France. Zwyciężył reprezentant gospodarzy Maurice Garin.
• 1905 – Cesarz Mikołaj II wydał ukaz zwołania Dumy, do której miały być przeprowadzone czterostopniowe wybory z zastosowaniem cenzusu majątkowego.
• 1908:
  • W Londynie założono Światową Federację Pływacką (FINA).
  • Założono klub piłkarski Feyenoord Rotterdam.
• 1920 – Pál Teleki został premierem Węgier.
• 1921 – Achille Ratti (późniejszy papież Pius XI) został kardynałem.
• 1937 – W Monachium została otwarta zorganizowana przez nazistów Wystawa sztuki zdegenerowanej.
• 1940 – II wojna światowa: zwycięstwo aliantów w starciu z dwoma krążownikami włoskimi koło przylądka Spatha.
• 1941 – Józef Stalin objął funkcję ludowego komisarza obrony ZSRR.
• 1942 – Zakończono ewakuację armii gen. Andersa ze Związku Sowieckiego na Bliski Wschód.
• 1943:
  • Rzym po raz pierwszy został zbombardowany przez aliantów.
  • W Feltre na północy Włoch spotkali się Benito Mussolini i Adolf Hitler.
• 1947 – Zginął w zamachu premier Birmy gen. Aung San.
• 1949:
  • Laos uzyskał niepodległość (od Francji).
  • Założono klub piłkarski Dinamo Tirana.
• 1950 – Powstała Centralna Rada Żydów w Niemczech.
• 1952 – W Helsinkach rozpoczęły się XVI Letnie Igrzyska Olimpijskie.
• 1954 – Wydano debiutancki singiel Elvisa Presleya That's All Right.
• 1961 – W katastrofie samolotu Douglas DC-6 w Argentynie zginęło 67 osób.
• 1963 – Amerykański pilot Joe Walker przekroczył na rakietowym samolocie doświadczalnym X-15 wysokość 100 km, uważaną za granicę kosmosu.
• 1967:
  • W Hendersonville (Karolina Północna), w wyniku zderzenia Boeinga 727 z awionetką zginęły 82 osoby.
  • Wystrzelono amerykańską sondę księżycową Explorer 35.
• 1971 – Nieudany zamach stanu w Sudanie grupy oficerów związanych z partią komunistyczną.
• 1974 – Zakończyła się załogowa misja kosmiczna na statku Sojuz 14.
• 1979:
  • Sandiniści wkroczyli do Managui, stolicy Nikaragui.
  • U wybrzeży Trynidadu i Tobago zderzyły się tankowce Atlantic Empress i Aegean Captain, co doprowadziło do wycieku ropy naftowej i katastrofy ekologicznej.
• 1980 – W Moskwie rozpoczęły się XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie.
• 1985 – 268 osób zginęło po runięciu zapory w Val di Stava we Włoszech.
• 1989:
  • Ryszard Kaczorowski został prezydentem RP na uchodźstwie.
  • W katastrofie lotu United Airlines 232 w Sioux City zginęło 111 osób, 185 zostało rannych.
• 1992 – W zamachu bombowym w Palermo zginął antymafijny sędzia śledczy Paolo Borsellino i 5 policjantów z jego ochrony.
• 1994:
  • Leonid Kuczma został prezydentem Ukrainy.
  • Pasteur Bizimungu został prezydentem Rwandy.
• 1996 – W Atlancie rozpoczęły się XXVI Letnie Igrzyska Olimpijskie.
• 2004 – W Atenach przywrócono zlikwidowaną w 1977 roku komunikację tramwajową.
• 2005:
  • 15 osób, w większości milicjantów zginęło, a 37 zostało rannych w zamachu bombowym w miejscowości Znamienskoje w Czeczenii.
  • Czech Ondřej Sosenka na torze kolarskim Kryłatskoje w Moskwie ustanowił kolarski rekord świata w jeździe godzinnej (49,700 km).
  • Fouad Siniora został premierem Libanu.
  • W irańskim mieście Meszhed powieszono według prawa szariatu nastolatków Mahmuda Asgari i Ajaza Marhoni, skazanych za homoseksualizm.
• 2007 – Jonathan Schaeffer całkowicie rozpracował warcaby dzięki programowi Chinook.
• 2009:
  • 16 osób zginęło w katastrofie rosyjskiego cywilnego śmigłowca transportowego Mi-8 w bazie NATO w afgańskim Kandaharze.
  • Asteroida lub kometa uderzyła w powierzchnię Jowisza niedaleko bieguna południowego.
• 2010:
  • Co najmniej 63 osoby zginęły w katastrofie kolejowej w Sainthia w Indiach.
  • Dési Bouterse został wybrany przez parlament na prezydenta Surinamu.

Urodzili się

• 1688 – Giuseppe Castiglione, włoski jezuita i misjonarz, malarz i architekt tworzący na dworze chińskiego cesarza Qianlonga. (zm. 1766)
• 1698 – Johann Jakob Bodmer, szwajcarski pisarz (zm. 1783)
• 1739 – Joseph Stanton, IV, amerykański żołnierz, polityk (zm. 1807)
• 1764 – Krzysztof Celestyn Mrongowiusz, polski pastor, kaznodzieja ewangelicki, orędownik polskości w zaborze pruskim (zm. 1855)
• 1789 – John Martin, angielski malarz, grawer (zm. 1854)
• 1800 – Juan José Flores, ekwadorski generał, polityk, prezydent Ekwadoru
• 1809 – Jakob Henle, niemiecki anatom i patolog (zm. 1885)
• 1814 – Samuel Colt, amerykański konstruktor i producent broni (zm. 1862)
• 1834 – Edgar Degas, francuski malarz impresjonista, grafik i rzeźbiarz (zm. 1917)
• 1846 – Edward Charles Pickering, amerykański astronom (zm. 1919)
• 1863 – Ignacy Stebelski, architekt, działający w Łodzi, architekt miejski (zm. 1909)
• 1875 – Tadeusz Leliwa, polski śpiewak operowy (tenor) (zm. 1929
• 1877 – Ignacy Pieńkowski, polski malarz, wykładowca na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (zm. 1948)
• 1883 – Wincenty Rzymowski, polski polityk, członek PKWN, minister spraw zagranicznych (zm. 1950)
• 1890 – Ludwik Maria Staff, polski pisarz (zm. 1914)
• 1893 – Władimir Majakowski, rosyjski poeta (zm. 1930)
• 1894 – Jerzy Pajączkowski-Dydyński, polski wojskowy, pułkownik Wojska Polskiego (zm. 2005)
• 1896 – Archibald Joseph Cronin, angielski pisarz (zm. 1981)
• 1898 – Herbert Marcuse, niemiecko-amerykański filozof i socjolog (zm. 1979)
• 1901 – Stefan Łoś, polski pisarz, działacz harcerski, podróżnik (zm. 1955)
• 1914 – Roman Paszkowski, polski dowódca wojskowy, generał broni WP, pilot (zm. 1998)
• 1918 – Ewa Pohoska, polska pisarka, publicystka, żołnierz AK (zm. 1944)
• 1919 – Robert Pinget, francuski pisarz (zm. 1997)
• 1921:
  • Harold Camping, amerykański kaznodzieja
  • Rosalyn Yalow, amerykańska lekarka, psycholog, laureatka Nagrody Nobla (zm. 2011)
• 1922:
  • Tadeusz Adamski, polski hokeista na trawie (zm. 2001)
  • Tuanku Jaafar, malezyjski dyplomata, król Malezji (zm. 2008)
• 1923:
  • Octávio Moraes, brazylijski piłkarz
  • Constantin Ţoiu, rumuński pisarz
• 1924:
  • Stanley Hathaway, amerykański polityk (zm. 2005)
  • Pat Hingle, amerykański aktor (zm. 2009)
• 1925 – Wiera Badalska, polska pisarka, autorka książek dla dzieci
• 1926:
  • Czesław Janicki, polski polityk
  • Tadeusz Kowalik, polski ekonomista, działacz społeczny
• 1931 – Heinz Assmann, niemiecki polityk
• 1933 – Zbigniew Zugaj, polski fotografik (zm. 2012)
• 1934:
  • Janusz Christa, polski rysownik, autor komiksów (zm. 2008)
  • Francisco Sá Carneiro, portugalski polityk, premier Portugalii (zm. 1980)
• 1936 – Karl-Heinrich von Groddeck, niemiecki wioślarz (zm. 2011)
• 1937 – Bogusław Wyrobek, polski wokalista zespołu Rythm and Blues (zm. 1997)
• 1939 – Bohdan Cywiński, polski publicysta, historyk idei, działacz społeczny
• 1941 – Natalia Biessmiertnowa, rosyjska primabalerina (zm. 2008)
• 1945 – Andrzej Gowarzewski, polski dziennikarz sportowy, historyk piłki nożnej
• 1946:
  • Teresa Kowalska, polska chemik, profesor, tłumacz literatury pięknej
  • Ilie Năstase, rumuński tenisista
• 1947 – Brian May, brytyjski gitarzysta zespołu Queen
• 1948 – Alexandru Neagu, rumuński piłkarz (zm. 2010)
• 1949 – Krzysztof Piasecki, polski satyryk, aktor kabaretowy
• 1953:
  • Jacek Czyż, polski aktor
  • John Murphy, amerykański pływak
  • Shōichi Nakagawa, japoński polityk, minister finansów (zm. 2009)
• 1956:
  • Veronica Lario, włoska aktorka
  • Nikki Sudden, angielski piosenkarz (zm. 2006)
• 1957:
  • Martin Cross, brytyjski wioślarz
  • Andrej Urlep, słoweński koszykarz, trener koszykarski
• 1960 – Atom Egoyan, kanadyjski reżyser filmowy pochodzenia ormiańskiego
• 1961:
  • Maria Fiłatowa, rosyjska gimnastyczka
  • Campbell Scott, amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
• 1962:
  • Anthony Edwards, amerykański aktor
  • Jerzy Pietrzak, polski strzelec sportowy
• 1963:
  • Thomas Gabriel Fischer, szwajcarski gitarzysta, wokalista
  • Garth Nix, australijski pisarz
• 1964 – Andrzej Siewierski, polski wokalista i gitarzysta zespołu Azyl P (zm. 2007)
• 1968:
  • Pavel Kuka, czeski piłkarz
  • Adam Matysek, polski piłkarz, bramkarz
• 1969:
  • Sabine Bau, niemiecka florecistka
  • Cathy Overton-Clapham, kanadyjska curlerka
  • Krzysztof Kisiel, polski zawodnik i trener piłki ręcznej
• 1971:
  • Russell Allen, amerykański wokalista grupy Symphony X
  • Norbert Jaskot, polski szermierz
  • Witalij Kłyczko, ukraiński bokser
• 1972:
  • Patrycja Kosiarkiewicz, polska wokalistka
  • Ebbe Sand, duński piłkarz
• 1973:
  • Aílton, brazylijski piłkarz
  • Stanley Hayer, kanadyjski narciarz dowolny
  • Martin Powell, angielski muzyk, kompozytor
• 1974 – Vincent Spadea, amerykański tenisista
• 1976:
  • Angela Griffin, brytyjska aktorka
  • Eric Prydz, szwedzki DJ, muzyk, producent muzyczny
• 1977 – Zuzanna Szwed, polska łyżwiarka figurowa
• 1978 – Jonathan Zebina, francuski piłkarz
• 1979:
  • Josué, brazylijski piłkarz
  • Zvonimir Vukić, serbski piłkarz
• 1980 – Xavier Malisse, belgijski tenisista
• 1982 – Jared Padalecki, amerykański aktor
• 1984 – Diana Mocanu, rumuńska pływaczka
• 1985 – Daria Piszczalnikowa, rosyjska dyskobolka
• 1987:
  • Cha Kum-chol, północnokoreański sztangista
  • Hugh Harris, brytyjski gitarzysta grupy The Kooks
  • Patrick Pigneter, włoski saneczkarz
• 1989 – Rune Velta, norweski skoczek narciarski

Zmarli

•   514 – Symmachus, święty, papież (ur. ?)
•   931 – Uda, cesarz Japonii (ur. 867)
• 1374 – Francesco Petrarca, włoski poeta (ur. 1304)
• 1543 – Maria Boleyn, kochanka króla Henryka VIII (ur. ok. 1499)
• 1679 – Jan Plessington, angielski ksiądz, męczennik (ur. 1637)
• 1814 – Matthew Flinders, angielski podróżnik i odkrywca (ur. 1774)
• 1824 – Augustyn I, meksykański wojskowy, dyktator, polityk, cesarz Meksyku (ur. 1783)
• 1855 – Tomasz Zan, polski poeta (ur. 1796)
• 1885 – Teodor Andrault de Langeron, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. ?)
• 1900:
  • Elżbieta Qin Bian, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1846)
  • Szymon Qin Chunfu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1886)
• 1932 – René Bazin, francuski pisarz (ur. 1853)
• 1943 – Stefan Kiedrzyński, polski pisarz (ur. 1888)
• 1947 – Aung San, birmański generał, polityk (ur. 1915)
• 1956 – Władysław Gdula, polski malarz (ur. 1880)
• 1957 – Curzio Malaparte, włoski pisarz, dziennikarz (ur. 1898)
• 1965 – Li Syng Man, koreański polityk, prezydent Korei Południowej (ur. 1875)
• 1970 – Egon Eiermann, niemiecki architekt (ur. 1904)
• 1977 – Ambrogio Casati, włoski malarz (ur. 1897)
• 1982 – Dawid Frankfurter, austriacki student pochodzenia żydowskiego, sprawca zamachu na Wilhelma Gustloffa (ur. 1909)
• 1985:
  • Ewen Montagu, brytyjski oficer wywiadu, pisarz i sędzia (ur. 1901)
  • Janusz A. Zajdel, polski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1938)
• 1986 – Krystyna Jamroz, polska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1923)
• 1989 – Kazimierz Sabbat, polski polityk, premier i prezydent Polski na uchodźstwie (ur. 1913)
• 1992 – Paolo Borsellino, włoski sędzia (ur. 1940)
• 1993 – Elmar Klos, czeski reżyser filmowy (ur. 1910)
• 1995 – Józef Baron, polski endokrynolog (ur. 1923)
• 1996:
  • Stanisław Poznański, polski malarz, grafik (ur. 1909)
  • Jan Wosiński, polski duchowny katolicki, biskup płocki (ur. 1914)
• 1997 – Hec Gervais, kanadyjski curler (ur. 1934)
• 2004 – Zenkō Suzuki, japoński polityk, premier (ur. 1911)
• 2005 – Stefan Amsterdamski, polski filozof (ur. 1929)
• 2006:
  • Gabriel Ogando, argentyński piłkarz, bramkarz (ur. 1921)
  • Jack Warden, amerykański aktor (ur. 1920)
• 2007 – Eugeniusz Banaszczyk, polski śpiewak operowy (baryton), aktor (ur. 1925)
• 2009:
  • Ingeborg Hunzinger, niemiecka rzeźbiarka (ur. 1915)
  • Frank McCourt, amerykański pisarz (ur. 1930)
  • Henry Surtees, brytyjski kierowca wyścigowy Formuły 2 (ur. 1991)
• 2010:
  • Cécile Aubry, francuska aktorka (ur. 1928)
  • David Warren, australijski inżynier, wynalazca czarnej skrzynki (ur. 1925)
• 2011 – Pierre Jonquères d'Oriola, francuski jeździec sportowy (ur. 1920)