26 grudnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

26 grudnia jest 360. (w latach przestępnych 361.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 5 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Dionizy, Szczepan, Teodor, Wincencja, Wincenta, Wincentyna, Wrociwoj, Zenon i Zozym
• Australia, Kanada, Wielka Brytania – Boxing Day
• Polska – drugi dzień świąt Bożego Narodzenia, właśc. w Kościele katolickim wspomnienie obowiązkowe św. Szczepana, pierwszego męczennika
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
  • bł. Agnieszka Phila i towarzyszki (męczennice tajwańskie)
  • św. Dionizy (papież)
  • św. Szczepan Męczennik, (właśc. Stefan)
  • św. Wincencja Maria López y Vicuña
  • św. Zozym (papież)

Wydarzenia w Polsce

• 1655 – Potop szwedzki: zakończyło się oblężenie Jasnej Góry.
• 1806 – Wojny napoleońskie: stoczono bitwy pod Gołyminem i pod Pułtuskiem.
• 1820 – Adam Mickiewicz napisał Odę do młodości.
• 1856 – Uruchomiono gazownię w Warszawie.
• 1905 – Organizacja Bojowa PPS dokonała napadu na kasę powiatową w Wysokiem Mazowieckiem, zdobywając pół miliona rubli.
• 1918 – Do Poznania przybył Ignacy Jan Paderewski.
• 1919 – Założono Polski Związek Narciarski.
• 1929 – W pierwszy rejs wypłynął żaglowiec Pomorze (późniejszy Dar Pomorza).
• 1939 – W odwecie za zabicie 2 żołnierzy, w nocy z 26 na 27 grudnia hitlerowcy zamordowali w Wawrze 107 osób.
• 1982 – Premiera filmu Wyjście awaryjne.
• 1989 – Kontradmiral Romuald Waga został dowódcą Marynarki Wojennej.

Wydarzenia na świecie

•   795 – Leon III został papieżem.
•   838 – Około 2400 osób zginęło w powodzi w Holandii wywołanej przez sztorm na Morzu Północnym.
• 1135 – Stefan z Blois został koronowany na króla Anglii.
• 1351 – Zwycięstwo wojsk Zurychu nad siłami habsburskimi w bitwie pod Dättwil.
• 1476 – Książę Mediolanu Galeazzo Maria Sforza został zamordowany w mediolańskim kościele św. Stefana przez trzech swoich dworzan.
• 1481 – Zwycięstwo wojsk Stanów Prowincjonalnych Holandii nad siłami księstwa biskupiego Utrechtu w bitwie pod Westbroek.
• 1687 – Po raz ostatni wybuchł meksykański wulkan Orizaba.
• 1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: Amerykanie zwyciężyli w bitwie pod Trenton.
• 1783 – Według niektórych źródeł francuski fizyk Louis-Sébastien Lenormand wykonał, z balkonu obserwatorium w Montpelier, pierwszy w historii skok na spadochronie własnego projektu.
• 1805 – III koalicja antyfrancuska: zawarty został pokój w Preszburgu.
• 1811 – 72 osoby zginęły w pożarze teatru w Richmond. Wśród ofiar był p.o. gubernatora Wirginii George W. Smith.
• 1825:
  • W Rosji wybuchło powstanie dekabrystów.
  • W USA otwarto Kanał Erie.
• 1831 – W mediolańskiej La Scali odbyła się prapremiera opery Norma Vicenza Belliniego.
• 1837 – Otwarto odbudowany po pożarze Teatro La Fenice w Wenecji.
• 1862 – W Mankato (Minnesota) dokonano egzekucji 38 Santee Dakotów, skazanych na śmierć za udział w powstaniu Małej Wrony.
• 1884 – Utworzona została Hiszpańska Afryka Zachodnia.
• 1898 – Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie odkryli rad.
• 1910 – Otwarto teatr London Palladium.
• 1912 – W stolicy Nowej Zelandii Wellington otwarto St. James Theatre.
• 1915 – I wojna światowa: zwycięstwo floty brytyjsko-belgijskiej nad niemiecką w bitwie na Jeziorze Tanganika.
• 1926 – Premiera filmu 45 Minutes from Hollywood, pierwszego z udziałem Flipa i Flapa.
• 1933:
  • Edwin Howard Armstrong opatentował radio FM.
  • Założono japoński koncern motoryzacyjny Nissan Motor Co. Ltd.
• 1935 – W Wirginii utworzono Park Narodowy Shenandoah.
• 1936 – W Tel Awiwie odbył się pierwszy koncert późniejszej Filharmonii Izraela.
• 1939 – Ponad 30 tys. osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi w tureckim mieście Erzincan.
• 1941:
  • Brytyjscy komandosi zniszczyli niemiecką bazę na norweskim archipelagu Lofoty (Operacja Anklet).
  • Manila została ogłoszona miastem otwartym.
  • Winston Churchill jako pierwszy brytyjski premier wygłosił przemówienie w Kongresie USA.
  • U wybrzeży Libii zatonął storpedowany przez niemiecki okręt podwodny U-559 statek pasażersko-drobnicowy SS Warszawa; zginęło 29 osób.
• 1943 – W pobliżu północnych wybrzeży Norwegii został zatopiony przez Brytyjczyków niemiecki pancernik Scharnhorst; spośród 1968 członków załogi przeżyło 36.
• 1944 – Ofensywa w Ardenach: zwycięska obrona Bastogne przez wojska amerykańskie.
• 1945 – Zakończyła się konferencja moskiewska, zwołana dla ustalenia powojennego kształtu Japonii i Korei.
• 1946 – Otwarto Hotel Flamingo, pierwsze luksusowe kasyno w Las Vegas wybudowane przez mafijny Syndykat pod kierownictwem Bugsy'ego Siegela.
• 1948:
  • Kardynał József Mindszenty został uwięziony przez węgierskie władze komunistyczne.
  • Myśliwiec Ła-168 jako pierwszy radziecki samolot osiągnął prędkość dźwięku w locie nurkowym.
• 1956 – Dokonano oblotu amerykańskiego naddźwiękowego myśliwca przechwytującego Convair F-106 Delta Dart.
• 1957 – Premiera filmu Tam, gdzie rosną poziomki.
• 1959 – Rozpoczęła nadawanie Bułgarska Telewizja Narodowa (BNT).
• 1962 – Chiny i Mongolia zawarły traktat graniczny.
• 1967 – Hokejowa reprezentacja ZSRR odniosła najwyższe zwycięstwo w swej historii, pokonując w amerykańskim Colorado Springs Włochy 28:2.
• 1968 – Arabscy terroryści ostrzelali na lotnisku w Atenach izraelski samolot pasażerski; zginęła 1 osoba, a 2 zostały ranne.
• 1973:
  • Kometa Kohoutka przeszła przez peryhelium.
  • Long Boret został premierem Kambodży.
  • Premiera filmu Egzorcysta.
• 1974:
  • Oddano do użytku gmach Teatru opery i baletu w Dniepropetrowsku na Ukrainie.
  • Zostala wyniesiona na orbitę radziecka stacja kosmiczna Salut 4.
• 1975 – Rozpoczął regularne loty pierwszy ponaddźwiękowy samolot pasażerski Tu-144S.
• 1978 – Wystartował pierwszy Rajd Paryż-Dakar.
• 1980 – Były środkowoafrykański dyktator Jean-Bédel Bokassa został skazany zaocznie na karę śmierci.
• 1982 – Człowiekiem Roku tygodnika Time został komputer osobisty.
• 1986 – Dokonano oblotu samolotu transportowego An-124 Rusłan.
• 1987 – Otwarto pierwszy odcinek metra w rosyjskiej Samarze.
• 1989 – Stojący na czele Frontu Ocalenia Narodowego Ion Iliescu został tymczasowym prezydentem Rumunii.
• 1991:
  • Islamski Front Ocalenia zwyciężył w wyborach parlamentarnych w Algierii.
  • Rozpad ZSRR.
• 1994:
  • Jednostka antyterrorystyczna GIGN odbiła na lotnisku w Marsylii uprowadzonego przez algierskich terrorystów Airbusa linii Air France.
  • Zakończyła się wojna domowa w Dżibuti.
• 1996 – Rozpoczął się najdłuższy strajk w historii Korei Południowej.
• 1999:
  • II wojna czeczeńska: wojska rosyjskie rozpoczęły szturm Groznego.
  • Alfonso Portillo wygrał w II turze wybory prezydenckie w Gwatemali.
  • Około 18,5 tys. drzew zostało powalonych przez wichurę w parku Pałacu wersalskiego pod Paryżem.
• 2003 – Trzęsienie ziemi zniszczyło całkowicie miasto Bam w Iranie; zginęło 35 000 osób.
• 2004:
  • 17 osób zginęło wskutek wybuchu gazu i zawalenia kamienicy we francuskiej Miluzie.
  • Południowo-wschodnią Azję nawiedziło najsilniejsze od 4 dekad trzęsienie ziemi o sile 9 stopni w skali Richtera, wywołane nim tsunami zabiło co najmniej 300 tys. osób.
  • Wiktor Juszczenko pokonał Wiktora Janukowycza w powtórzonej II turze wyborów prezydenckich na Ukrainie.
• 2006:
  • Ponad 260 osób zginęło w eksplozji rurociągu naftowego w Nigerii.
  • Trzęsienie ziemi na Tajwanie o sile 7,1 stopni w skali Richtera.
• 2010 – Dotychczasowy wiceprezydent Ikililou Dhoinine zwyciężył w II turze wyborów prezydenckich na Komorach.

Urodzili się

• 1194 – Fryderyk II Hohenstauf, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (zm. 1250)
• 1666 – Gobind Singh, Guru sikhów (zm. 1708)
• 1716 – Thomas Gray, angielski poeta (zm. 1771)
• 1742 – Ignaz von Born, austriacki geolog, mineralog i metalurg, mason (zm. 1791)
• 1751 – św. Klemens Maria Hofbauer CSsR, czeski duchowny katolicki, Apostoł Warszawy i Wiednia (zm. 1820)
• 1791 – Charles Babbage, angielski matematyk (zm. 1871)
• 1853 – René Bazin, francuski pisarz (zm. 1932)
• 1861 – Emil Wiechert, niemiecki geofizyk (zm. 1928)
• 1869 – August Blom, duński reżyser filmowy (zm. 1947)
• 1872 – Norman Angell, brytyjski polityk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
• 1877 – Tytus Benni, polski językoznawca (zm.1935)
• 1881 – Aniela Zagórska, polska tłumaczka dzieł Josepha Conrada (Józefa Korzeniowskiego) (zm. 1943)
• 1884 – John Brunius, szwedzki reżyser filmowy (zm. 1937)
• 1889 – Jan Bohdan Dembowski, polski biolog (zm. 1963)
• 1891 – Henry Miller, amerykański pisarz (zm. 1980)
• 1892 – Štefan Krčméry, słowacki duchowny ewangelicki, poeta, redaktor (zm. 1955)
• 1893 – Mao Zedong, chiński polityk, przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej (zm. 1976)
• 1903 – Elisha Cook Jr., amerykański aktor (zm. 1995)
• 1904 – Alejo Carpentier, kubański pisarz, muzykolog (zm. 1980)
• 1911 – Steve Kordek, amerykański projektant flipperów (zm. 2012)
• 1913 – Łucja Zawada, nauczycielka, instruktorka harcerska, żołnierz Szarych Szeregów (zm. 1985)
• 1914:
  • Jan Edward Kucharski, polski pisarz (zm. 1979)
  • Richard Widmark, amerykański aktor (zm. 2008)
• 1916 – Wilhelm Mach, polski pisarz, krytyk literacki (zm. 1965)
• 1918 – Georgios Rallis, grecki polityk, premier Grecji (zm. 2006)
• 1921 – Stanisław Marczak-Oborski, polski poeta, teatrolog, tłumacz (zm. 1987)
• 1923 – Ludmiła Marjańska, polska pisarka (zm. 2005)
• 1925 – Georg Buschner, niemiecki piłkarz i trener piłkarski (zm. 2007)
• 1927:
  • Alan King, amerykański aktor (zm. 2004)
  • Denis Quilley, brytyjski aktor (zm. 2003)
• 1929:
  • Leon Knabit, polski benedyktyn, rekolekcjonista
  • Andrzej Lam, polski eseista, krytyk, tłumacz
• 1930 – Jean Ferrat, francuski piosenkarz (zm. 2010)
• 1931:
  • Zbigniew Jankowski, polski poeta
  • Jerzy Kmita, polski filozof
• 1935 – Kazimierz Orłoś, polski poeta
• 1937:
  • Gnassingbé Eyadéma, togijski polityk, prezydent Togo (zm. 2005)
  • Teresa Kubiak, polska śpiewaczka operowa (sopran)
• 1938 – Janusz Kubasiewicz, polski polityk i działacz partyjny
• 1939:
  • Eduard Kukan, słowacki polityk
  • Feliks Netz, polski pisarz
  • Fred Schepisi, australijski reżyser filmowy
• 1940:
  • Edward Prescott, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla
  • Phil Spector, amerykański producent muzyczny
• 1942 – Lech Borski, polski pisarz (zm. 2002)
• 1944 – Reinhold Bachler, austriacki skoczek narciarski i trener
• 1949:
  • Michaił Bojarski, rosyjski aktor
  • José Ramos-Horta, polityk Timoru Wschodniego, premier i prezydent Timoru Wschodniego, laureat Nagrody Nobla
• 1950 – Mirosław Gronicki, polski ekonomista, polityk
• 1951:
  • Ewa Kuklińska, polska tancerka, choreograf, aktorka
  • John Scofield, amerykański gitarzysta jazzowy
• 1956 – Elisa Carrió, argentyńska polityk
• 1959 – Hans Nielsen, duński żużlowiec
• 1961 – Tahnee Welch, amerykańska aktorka
• 1963 – Lars Ulrich, duński perkusista zespołu Metallica
• 1964 – Emiko Okagawa, japońska tenisistka
• 1966 – Jay Farrar, amerykański gitarzysta i wokalista zespołów Uncle Tupelo i Son Volt
• 1971 – Jared Leto, amerykański aktor, muzyk zespołu 30 Seconds to Mars
• 1973 – Alain Baxter, szkocki narciarz alpejski
• 1974 – Jasmin Agić, chorwacki piłkarz
• 1975:
  • Barbara Kurzaj, polska aktorka
  • Marcelo Ríos, chilijski tenisista
• 1978 – Anna Przybylska, polska aktorka
• 1979 – Dmitrij Wasiljew, rosyjski skoczek narciarski
• 1981 – Lilu, polska raperka
• 1982:
  • Dominique Alexander, amerykański bokser
  • David Logan, amerykański koszykarz
  • Aksel Lund Svindal, norweski narciarz alpejski
• 1983 – Jagoda Stach, polska aktorka
• 1984 – Alex Schwazer, włoski chodziarz
• 1986:
  • Joe Alexander, amerykański koszykarz
  • Sara Carlsson, szwedzka curlerka
• 1990 – Aaron Ramsey, walijski piłkarz

Zmarli

•   268 – Dionizy, święty, papież (ur. ? )
•   418 – Zozym, święty, papież (ur. ? )
•   481 – Childeryk I, król Franków (ur. ok. 437)
• 1278 – Bolesław II Rogatka, książę śląski (ur. 1220/1225)
• 1458 – Artur III Bretoński, książę Bretanii (ur. 1393)
• 1476 – Galeazzo Maria Sforza, książę Mediolanu (ur. 1444)
• 1530 – Babur, władca Imperium Mogołów w Indiach (ur. 1483)
• 1827 – Jan Dawid Holland, polski kompozytor, kapelmistrz na dworze Karola Radziwiłła (ur. 1746)
• 1842 – Marcin Dunin, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1774)
• 1869 – Jean Louis Marie Poiseuille, francuski lekarz, fizyk (ur. 1797)
• 1890 – Heinrich Schliemann, niemiecki archeolog (ur. 1822)
• 1923 – Włodzimierz Tetmajer, polski malarz, pisarz (ur. 1861)
• 1940:
  • Męczennicy z Songkhon:
    • Agnieszka Phila, tajska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (ur. 1909)
    • Łucja Khambang, tajska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (ur. 1917)
    • Agata Phutta, tajska męczennica, błogosławiona katolicka (ur. 1882)
    • Cecylia Butsi, tajska męczennica, błogosławiona katolicka (ur. 1924)
    • Bibiana Khampai, tajska męczennica, błogosławiona katolicka (ur. 1925)
    • Maria Phon, tajska męczennica, błogosławiona katolicka (ur. 1929)
• 1947 – Urban Gad, duński reżyser filmowy (ur. 1879)
• 1957:
  • Artur Malawski, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (ur. 1904)
  • Charles Pathé, francuski pionier przemysłu filmowego (ur. 1863)
• 1968:
  • Zygmunt Choromański, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1892)
  • Weegee, amerykański fotograf, dziennikarz (ur. 1899)
• 1972 – Harry S. Truman, amerykański polityk, wiceprezydent i prezydent USA (ur. 1884)
• 1975 – Stanisław Kot, polski historyk, polityk, minister (ur. 1885)
• 1977:
  • Howard Hawks, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
  • Zygmunt Wiehler, polski kompozytor, pianista, dyrygent (ur. 1890)
• 1979 – Lew Arnsztam, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1905)
• 1985 – Dian Fossey, amerykańska zoolog (ur. 1932)
• 1986:
  • Janusz Górski, polski ekonomista, polityk, minister (ur. 1929)
  • Elsa Lanchester, brytyjska aktorka (ur. 1902)
• 1997 – Cornelius Castoriadis, francuski filozof, psychoanalityk (ur. 1922)
• 1999:
  • Curtis Mayfield, amerykański muzyk (ur. 1942)
  • Shankar Dayal Sharma, indyjski polityk, prezydent Indii (ur. 1918)
• 2000:
  • Piotr Łuszcz, polski raper, członek zespołów Kaliber 44 i Paktofonika (ur. 1978)
  • Jason Robards, amerykański aktor (ur. 1922)
• 2001 – Nigel Hawthorne, brytyjski aktor (ur. 1929)
• 2002 – Bogusław Kreja, polski językoznawca (ur. 1931)
• 2005:
  • Wiaczesław Płatonow, rosyjski trener siatkarski (ur. 1939)
  • Vincent Schiavelli, amerykański aktor (ur. 1948)
  • Erich Topp, niemiecki oficer marynarki wojennej (ur. 1914)
• 2006:
  • Gerald Ford, amerykański polityk, wiceprezydent i prezydent USA (ur. 1913)
  • Ivar Formo, norweski narciarz (ur. 1951)
• 2007:
  • Joe Dolan, irlandzki piosenkarz (ur. 1939)
  • Józef Teliga, polski działacz społeczny i polityczny, pułkownik AK (ur. 1914)
• 2009:
  • Giuseppe Chiappella, włoski piłkarz (ur. 1924)
  • Yves Rocher, francuski polityk, przemysłowiec, założyciel koncernu kosmetyczno-odzieżowego Yves Rocher (ur. 1930)
  • Jacques Sylla, madagaskarski polityk, premier Madagaskaru (ur. 1946)
  • Stefan Wesołowski, polski lekarz, profesor, chirurg-urolog, autor publikacji specjalistycznych i pamiętnikarskich (ur. 1908)
• 2010:
  • Albert Ghiorso, amerykański naukowiec, odkrywca pierwiastków chemicznych (ur. 1915)
  • Teena Marie, amerykańska piosenkarka (ur. 1956)
  • Bernard Wilson, amerykański muzyk, wokalista zespołu Harold Melvin & the Blue Notes (ur. 1946)
• 2011:
  • Pedro Armendáriz Jr., meksykański aktor (ur. 1940)
  • Janusz Cegiełła, polski dziennikarz muzyczny (ur. 1926)
  • Sam Rivers, amerykański saksofonista jazzowy, kompozytor (ur. 1923)