27 kwietnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

27 kwietnia jest 117. (w latach przestępnych 118.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 248 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Anastazy, Andrzej, Bożebor, Felicja, Jakub, Jan, Józef, Kanizjusz, Marcin, Ożanna, Piotr, Teodor, Teofil, Tertulian, Tertuliana, Zyta i Żelimysł.
• Finlandia – Dzień Weterana
• Katalonia – Dzień Montserrat
• Międzynarodowe:
  • Światowy Dzień Grafika, obchodzony od 1995 w rocznicę powstania ICOGRADA)
  • Światowy Dzień Rysunku Graficznego
• Republika Południowej Afryki – Dzień Wolności
• Sierra Leone – Święto Niepodległości
• Słowenia – Dzień Powstania Przeciw Najeźdźcy
• Togo – Święto Niepodległości
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
  • św. Zyta z Lukki (dziewica)

Wydarzenia w Polsce

• 1792 – Podpisano akt zwołania konfederacji targowickiej.
• 1794 – Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo wojsk litewskich nad rosyjskimi w bitwie pod Niemenczynem.
• 1796 – Austriacy uroczyście przejęli rządy w Krakowie.
• 1848 – Wojska austriackie zdławiły zamieszki w Krakowie, bombardując miasto z Wawelu. Zginęły 32 osoby.
• 1912 – Premiera filmu Wojewoda.
• 1940 – Reichsführer-SS Heinrich Himmler wydał inspektorowi obozów koncentracyjnych oberführerowi Richardowi Glüecksowi rozkaz założenia w Oświęcimiu obozu koncentracyjnego.
• 1941 – W miejsce Uniwersytetu Poznańskiego utworzono Reichsuniversität Posen.
• 1947 – Międzynarodowe Targi Poznańskie wznowiły działalność po wojnie.
• 1954 – Premiera filmu Celuloza.
• 1956:
  • Ogłoszono amnestię.
  • Zalegalizowano aborcję.
• 1960 – Walki w obronie krzyża w Nowej Hucie.
• 1981 – 14 osób zginęło w pożarze kombinatu gastronomicznego "Kaskada" w Szczecinie.
• 1990 – Polska ratyfikowała Konwencję wiedeńską o prawie traktatów.
• 1995 – Premiera filmu Polska śmierć.
• 2005 – Prezes IPN Leon Kieres podał do publicznej wiadomości, że osobą, która w latach 80. inwigilowała i donosiła SB nt. Karola Wojtyły jest o. Konrad Stanisław Hejmo, używający pseudonimów "Hejnał" i "Dominik".
• 2007 – Ludwik Dorn został wybrany marszałkiem Sejmu.

Wydarzenia na świecie

•     31 – Hipotetyczny dzień, w którym umarł Jezus z Nazaretu (wg ewangelii synoptycznych).
•   395 – Cesarz wschodniorzymski Arkadiusz ożenił się z Aelią Eudoksją.
• 1124 – Dawid I Szkocki został koronowany na króla Szkotów.
• 1296 – Król Anglii Edward I pokonał Szkotów w bitwie pod Dunbar.
• 1413 – W Paryżu wybuchło powstanie ludowe pod wodzą rzeźnika Simona Caboche'a.
• 1423 – Wojny husyckie: bitwa pod Horicami między dwiema frakcjami husyckimi.
• 1509 – Papież Juliusz II obłożył klątwą Republikę Wenecką.
• 1521 – Ferdynand Magellan zginął w potyczce z mieszkańcami wyspy Mactan na Filipinach.
• 1522 – V wojna włoska: zwycięstwo wojsk hiszpańsko-austriackich nad francuskimi w bitwie pod Bicoccą.
• 1539 – Odnowienie miasta Bogota w Nowym Królestwie Grenady (dzisiejsza Kolumbia).
• 1565 – Wyspa Cebu została pierwszą kolonią hiszpańską na Filipinach.
• 1622 – Wojna trzydziestoletnia: wojska protestanckie pod dowództwem Ernsta von Mansfelda pokonały Ligę Katolicką w I bitwie pod Wiesloch.
• 1650 – Powstanie Rojalistów w Szkocji: bitwa pod Carbisdale.
• 1667 – Z powodu ubóstwa angielski pisarz i poeta John Milton sprzedał za 10 funtów prawa do swojego Raju utraconego.
• 1763 – Wódz z plemienia Ottawa Pontiak przedstawił na naradzie Indian nad rzeką Ecorse plan wywołania antybrytyjskiego powstania.
• 1790 – Georges Danton założył Klub kordelierów.
• 1805 – I wojna berberyjska: wojska amerykańskie i berberyjskie zaatakowały Darnę w Trypolitanii.
• 1810 – Ludwig van Beethoven skomponował utwór Dla Elizy.
• 1813 – Wojna brytyjsko-amerykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Yorkiem (obecnie Toronto).
• 1840 – Położono kamień węgielny pod budowę Palacu Westminsterskiego w Londynie.
• 1848 – Francja zniosła niewolnictwo.
• 1859 – Po ustąpieniu księcia Leopolda II w Toskanii ukonstytuował się pierwszy niepodległy rząd.
• 1861:
  • Prezydent USA Abraham Lincoln zawiesił Habeas Corpus Act.
  • Wojna secesyjna: Wirginia Zachodnia odłączyła się od Wirginii.
• 1862 – Wojna secesyjna: statki Unii wpłynęły przez deltę na Missisipi do Nowego Orleanu.
• 1863 – U wybrzeży Nowej Fundlandii zatonął brytyjski statek pasażerski Anglo Saxon. Zginęło 238 osób.
• 1865 – Na rzece Missisipi zatonął statek SS Sultana. Zginęło od 1200 do 1700 osób.
• 1887 – W Filadelfii chirurg George Thomas Morton przeprowadził pierwszą operację wycięcia wyrostka robaczkowego.
• 1895 – Zawaliła się tama na sztucznym jeziorze Bouzey koło Épinal we francuskich Wogezach. Zginęło około 200 osób.
• 1901 – Rozpoczął się pierwszy wyścig samochodowy dookoła Włoch.
• 1904 – Chris Watson został premierem Australii.
• 1908 – W Londynie rozpoczęły się IV Letnie Igrzyska Olimpijskie.
• 1909 – W Turcji zdetronizowano sułtana Abd-ul-Hamida II. Nowym sułtanem został jego brat Mehmed V.
• 1912 – W Sztokholmie rozpoczęły się V Letnie Igrzyska Olimpijskie.
• 1915 – I wojna światowa: francuski krążownik pancerny Léon Gambetta został zatopiony na Morzu Jońskim przez austro-węgierski okręt podwodny U-5. Zginęło 684 z liczącej 821 osób załogi.
• 1917 – Grecja przystąpiła do ententy.
• 1918 – W Rosji Radzieckiej znacjonalizowano handel zagraniczny.
• 1920 – Wyprawa kijowska: zagon na Koziatyn.
• 1922 – Powstała Jakucka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka.
• 1924 – Premiera radzieckiej komedii filmowej Niezwykłe przygody Mister Westa w krainie bolszewików.
• 1930 – Losolyn Laagan został prezydentem Mongolii.
• 1934 – Dokonano oblotu niemieckiego samolotu szkolno-akrobacyjnego Bücker Bü 131.
• 1937 – Premiera filmu Narodziny gwiazdy.
• 1938 – Król Albanii Zogu I ożenił się z Geraldine Apponyi, zubożałą szlachcianką pochodzenia węgiersko-amerykańskiego.
• 1940 – W brazylijskim São Paulo otwarto Estádio do Pacaembu.
• 1941 – II wojna światowa: wojska niemieckie wkroczyły do Aten.
• 1942:
  • Londyński seryjny morderca Gordon Cummins (znany jako "Blackout Ripper") został skazany na karę śmierci.
  • Zakończyły się trwające od 23 kwietnia ciężkie brytyjskie naloty bombowe na Rostock.
• 1945:
  • Benito Mussolini i jego kochanka Clara Petacci zostali schwytani przez komunistycznych partyzantów.
  • Ukazał się ostatni numer Völkischer Beobachter.
• 1951 – Grenlandia została objęta ochroną wojsk NATO.
• 1952:
  • Dokonano oblotu bombowca Tu-16.
  • Powstała Szwajcarska Służba Ratownictwa Lotniczego (REGA).
• 1953 – W eksplozji kotłowni na lotniskowcu USS Bennington zginęło 11 marynarzy, a 4 zostało rannych.
• 1956 – W Bułgarii zalegalizowano aborcję.
• 1960 – Togo uzyskało niepodległość (od Francji).
• 1961 – Sierra Leone uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1967 – W Montrealu otwarto Expo '67.
• 1969 – W katastrofie śmigłowca zginął prezydent Boliwii René Barrientos Ortuño.
• 1972 – Zakończyła się załogowa misja księżycowa Apollo 16.
• 1977 – 28 osób (wszyscy na pokładzie) zginęło w katastrofie samolotu pasażerskiego Convair 240 należącego do linii Aviateca koło miasta Gwatemala.
• 1978 – W wyniku komunistycznego przewrotu wojskowego w Afganistanie został obalony i zamordowany prezydent Muhammad Daud Chan.
• 1981 – Xerox PARC zaprezentował mysz komputerową, która otworzyła drogę dla interfejsu graficznego.
• 1984 – W zakładach w Barcelonie rozpoczęto seryjną produkcję Seata Ibizy.
• 1989 – Zaid ibn Szakir został premierem Jordanii.
• 1990:
  • Przyjęto flagę Mołdawii.
  • W ramach protestu przeciwko napaściom nacjonalistów żydowskich na miejsca święte chrześcijaństwa i islamu, zostały na 24 godziny zamknięte bramy Bożego Grobu, bazylik w Nazerecie i Betlejem oraz meczetów na Wzgórzu Świątynnym.
• 1992 – Powstała Federalna Republika Jugosławii.
• 1993 – U wybrzeży Gabonu rozbił się samolot z piłkarską reprezentacją Zambii. Zginęło m.in. 18 piłkarzy.
• 1994:
  • W swym rodzinnym mieście Yorba Linda w Kalifornii został pochowany były prezydent USA Richard Nixon.
  • Zakończyły się pierwsze wielorasowe wybory parlamentarne w RPA. Zwyciężył Afrykański Kongres Narodowy Nelsona Mandeli, uzyskując 62,65% głosów.
• 1995 – Został utworzony Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO).
• 1999:
  • Abdelaziz Buteflika został prezydentem Algierii.
  • Gruzja została przyjęta do Rady Europy.
• 2003 – Nicanor Duarte Frutos wygrał wybory prezydenckie w Paragwaju.
• 2005:
  • Dokonano oblotu Airbusa A380.
  • W Niemczech został ujęty gangster Ryszard Niemczyk.
• 2006:
  • W miejscu zburzonych bliźniaczych wież World Trade Center rozpoczęto budowę Wieży Wolności.
  • W Nasirijji w Iraku w wyniku ataku terrorystycznego zginęło 3 włoskich żołnierzy.
• 2007 – 18 osób zginęło w katastrofie rosyjskiego śmigłowca wojskowego Mi-8 w Czeczenii.
• 2008:
  • Co najmniej 3 osoby zginęły, a 10 zostało rannych w nieudanym zamachu na prezydenta Afganistanu Hamida Karzaia.
  • Nad Zatoką Bengalską uformował się cyklon Nargis, który w następnych dniach spustoszył Birmę.
• 2009 – Amerykański koncern General Motors ogłosił upadłość marki Pontiac.
• 2010 – Piotr Pustelnik wszedł na szczyt Annapurny, zdobywając jako trzeci Polak Koronę Himalajów i Karakorum.

Urodzili się

• 1468 – Fryderyk Jagiellończyk, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (zm. 1503)
• 1701 – Karol Emanuel III, książę Sabaudii i król Sardynii (zm. 1773)
• 1737 – Edward Gibbon, brytyjski historyk (zm. 1794)
• 1759 – Mary Wollstonecraft, angielska pisarka, publicystka, prekursorka feminizmu (zm. 1797)
• 1791 – Samuel Morse, amerykański wynalazca, konstruktor telegrafu (zm. 1872)
• 1822 – Ulysses Grant, amerykański polityk, generał, prezydent USA (zm. 1885)
• 1867 – Stanisław Bukowiecki, polski adwokat, ekonomista, publicysta, minister sprawiedliwości (zm. 1944)
• 1873 – Robert Wiene, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1938)
• 1881 – Wlastimil Hofman, polski malarz (zm. 1970)
• 1890 – Otto Ernst Schweizer, niemiecki urbanista i architekt modernizmu (zm. 1965)
• 1896:
  • Zygmunt Berling, polski generał, dowódca 1 Dywizji Piechoty (zm. 1980)
  • Antoni Kasztelan, polski oficer kontrwywiadu (zm. 1942)
• 1900 – Zygmunt Wojciechowski, polski historyk państwa i prawa (zm. 1955)
• 1901 – Stanisław Skrzeszewski, polski polityk, członek PKWN, minister oświaty i spraw zagranicznych (zm. 1978)
• 1904 – Cecil Day-Lewis, brytyjski poeta i pisarz irlandzkiego pochodzenia (zm. 1972)
• 1905 – Julian Stryjkowski, polski pisarz (zm. 1996)
• 1913 – Adam Szpunar, polski prawnik, profesor (zm. 2002)
• 1918 – Sten Rudholm, szwedzki prawnik, członek Akademii Szwedzkiej (zm. 2008)
• 1920 – Antoni Hlavaty, polski chirurg, ortopeda
• 1922.
  • Antoni Jurasz, polski aktor (zm. 2011)
  • Jack Klugman, amerykański aktor
  • Maciej Nałęcz, polski naukowiec, biocybernetyk, polityk (zm. 2009)
• 1923 – Jerzy Przybylski, polski aktor (zm. 1999)
• 1926 – Tim LaHaye, amerykański pisarz
• 1929 – Tadeusz Bejm, polski polityk (zm. 1988)
• 1931:
  • Krzysztof Komeda, polski kompozytor, pianista jazzowy (zm. 1969)
  • Igor Ojstrach, ukraiński skrzypek
  • Janusz Zawadzki, polski hokeista
  • Wiesław Zdort, polski operator filmowy
• 1934 – Teresa Ferenc, polska poetka
• 1935 – Magda Leja, polska pisarka, autorka utworów dla dzieci (zm. 2006)
• 1937 – Sandy Dennis, amerykańska aktorka filmowa i teatralna (zm. 1992)
• 1939:
  • Stanisław Dziwisz, polski duchowny katolicki, arcybiskup krakowski, kardynał
  • João Bernardo Vieira, gwinejski polityk, prezydent Gwinei Bissau (zm. 2009)
• 1943 – Ryszard Bugajski, polski reżyser filmowy, pisarz
• 1945 – August Wilson, amerykański scenarzysta, dramaturg (zm. 2005)
• 1946 – Gordon Haskell, angielski muzyk, wokalista
• 1949 – Doug Sheehan, amerykański aktor
• 1950:
  • Mike Howlett, brytjski muzyk rockowy, producent muzyczny
  • Ryszard Tomczyk, polski bokser
• 1951 – Ace Frehley, amerykański muzyk rockowy
• 1952:
  • George Gervin, amerykański koszykarz
  • Ari Vatanen, fiński kierowca rajdowy, polityk
• 1953 – Bertrand Marchand, francuski piłkarz, trener piłkarski
• 1954:
  • Frank Bainimarama, fidżyjski dowódca wojskowy, polityk
  • Dettlef Günther, niemiecki saneczkarz
  • Leszek Wójtowicz, polski poeta, pieśniarz
• 1956:
  • Eleni, polska piosenkarka greckiego pochodzenia
  • Kevin McNally, brytyjski aktor filmowy
  • Dagmar Patrasová, czeska aktorka
• 1957 – Adrian Utley, angielski gitarzysta jazzowy
• 1958 – Arielle Dombasle, francuska aktorka
• 1959:
  • Jim Duffy, szkocki piłkarz, trener piłkarski
  • Sheena Easton, szkocka piosenkarka, aktorka
  • Andrew Z. Fire, amerykański patolog i genetyk, noblista
• 1960 – Bogdan Daras, polski zapaśnik
• 1961 – Karl Alpiger, szwajcarski narciarz alpejski
• 1962 – Ryszard Tarasiewicz, polski piłkarz, trener piłkarski
• 1963:
  • Schae Harrison, amerykańska aktorka
  • Małgorzata Tlałka-Długosz, polska narciarka alpejska
  • Dorota Tlałka-Mogore, polska narciarka alpejska
• 1965:
  • Anna Chancellor, angielska aktorka
  • Robert Kowalski, polski aktor
• 1966:
  • Tray Deee, amerykański raper
  • Matt Reeves, amerykański reżyser filmowy
  • Jan Miłosz Zarzycki, polski dyrygent
• 1967 – Wilhelm Aleksander, holenderski książę, następca tronu
• 1968 – Cristian Mungiu, rumuński reżyser filmowy
• 1969:
  • Maciej Gładysz, polski gitarzysta rockowy
  • Brett Steven, nowozelandzki tenisista
• 1970 – Tomasz Demkowicz, polski hokeista
• 1971:
  • John Collins, australijski basista grupy Powderfinger
  • Małgorzata Kożuchowska, polska aktorka
• 1972:
  • Silvia Farina Elia, włoska tenisistka
  • David Lascher, amerykański aktor
  • Maura West, amerykańska aktorka
• 1973:
  • Cormega, amerykański aktor
  • Sébastien Lareau, kanadyjski hokeista
• 1974 – Aleksandr Toczilin, rosyjski piłkarz, trener piłkarski
• 1975:
  • Kazuyoshi Funaki, japoński skoczek narciarski
  • Cristian Solimeno, brytyjski aktor
• 1976:
  • Sally Hawkins, brytyjska aktorka
  • Walter Pandiani, urugwajski piłkarz
  • Olaf Tufte, norweski wioślarz
• 1978:
  • Jakub Janda, czeski skoczek narciarski
  • Łukasz Płoszajski, polski aktor
• 1979:
  • Hocine Achiou, algierski piłkarz
  • Marta Najfeld, polska szybowniczka
  • Siergiej Nowikow, białoruski biathlonista
• 1980:
  • Sybille Bammer, austriacka tenisistka
  • Christian Lara, ekwadorski piłkarz
• 1981:
  • Dang Ye-Seo, południowokoreańska tenisistka stołowa
  • Sandy Mölling, niemiecka prezenterka, tancerka, aktorka, wokalistka zespołu No Angels
• 1984:
  • Fabien Gilot, francuski pływak
  • Patrick Stump, amerykański gitarzysta, wokalista, kompozytor
• 1985:
  • Meselech Melkamu, etiopska biegaczka
  • Horacio Zeballos, argentyński tenisista
• 1986:
  • Paweł Kikowski, polski koszykarz
  • Karolina Kominek, polska aktorka
  • Krystian Sacharczuk, polski aktor, wokalista
  • Dinara Safina, rosyjska tenisistka
• 1987 – William Moseley, angielski aktor
• 1989 – Sven Bender, niemiecki piłkarz
• 1990 – Pawieł Karielin, rosyjski skoczek narciarski (zm. 2011)
• 1991 – Marco Grigoli, szwajcarski skoczek narciarski
• 1992 – Laura Trott, brytyjska kolarka torowa

Zmarli

• 1272 – Zyta z Lukki, włoska święta katolicka (ur. ok. 1218)
• 1488 – Bolesław V, książę warszawski (ur. ok. 1453)
• 1521 – Ferdynand Magellan, portugalski żeglarz w służbie hiszpańskiej, odkrywca i podróżnik morski (ur. 1480)
• 1584 – Mikołaj Radziwiłł Rudy, hetman wielki litewski (ur. 1512)
• 1605 – Leon XI, papież (ur. 1535)
• 1694 – Jan Jerzy IV Wettyn, elektor Saksonii (ur. 1668)
• 1800 – Jewstigniej Fomin, rosyjski kompozytor (ur. 1761)
• 1825 – Dominique Vivant Denon, baron, francuski podróżnik, archeolog, egiptolog, dyplomata (ur. 1746)
• 1831 – Karol Feliks, król Sardynii (ur. 1765)
• 1882 – Ralph Waldo Emerson, amerykański pisarz (ur. 1803)
• 1895 – Lucjan Rydel, polski lekarz okulista, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1833)
• 1909 – Heinrich Conried, amerykański działacz teatralny (zm. 1855)
• 1912 – Jules Bonnot, francuski anarchista (ur. 1876)
• 1915 – Aleksandr Skriabin, rosyjski kompozytor, pianista (ur. 1872)
• 1937 – Antonio Gramsci, włoski pisarz, filozof, polityk (ur. 1891)
• 1938 – Edmund Husserl, niemiecki filozof pochodzenia żydowskiego (ur. 1859)
• 1952 – Kazimierz Gołba, polski pisarz (ur. 1904)
• 1961 – Gustav Ucicky, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1898)
• 1966 – Bronisław Kuśnierz, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1883)
• 1972 – Kwame Nkrumah, ghański polityk, prezydent Ghany (ur. 1909)
• 1989:
  • Leopold Buczkowski, polski pisarz (ur. 1905)
  • Kōnosuke Matsushita, japoński elektryk (ur. 1894)
• 1991 – Elżbieta Szemplińska-Sobolewska, polska pisarka (ur. 1909)
• 1992 – Olivier Messiaen, francuski kompozytor, organista i nauczyciel (ur. 1908)
• 1997 – Piotr Skrzynecki, polski konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami (ur.1930)
• 1998 – Dominique Aury, francuska pisarka, tłumaczka (ur. 1907)
• 1998 – Carlos Castaneda, peruwiański pisarz i antropolog, autor książek o szamanizmie (ur. 1925)
• 2000 – Lothar Herbst, polski poeta, krytyk literacki (ur. 1940)
• 2002 – Jakub Goldberg, polski reżyser filmowy (ur. 1924)
• 2003 – Dariusz Marciniak, polski piłkarz (ur. 1966)
• 2004 – Alejandro Ulloa, hiszpański aktor (ur. 1926)
• 2005:
  • Stanley Orme, brytyjski polityk, minister (ur. 1923)
  • Marian Sawa, polski kompozytor (ur. 1937)
• 2006:
  • Wacław Latocha, polski kolarz torowy (ur. 1936)
  • Julia Thorne, amerykańska pisarka (ur. 1944)
  • Janusz Wolniewicz, polski pisarz, reportażysta (ur. 1929)
• 2007:
  • Kirił Ławrow, rosyjski aktor (ur. 1925)
  • Mścisław Rostropowicz, rosyjski wiolonczelista, dyrygent (ur. 1927)
  • Zofia Stefanowska-Treugutt, polska historyk literatury (ur. 1926)
• 2009:
  • Miroslav Filip, czeski szachista (ur. 1928)
  • Feroz Khan, indyjski aktor (ur. 1939)
• 2011:
  • Kazimierz Bryniarski, polski hokeista (ur. 1934)
  • Igor Kon, rosyjski socjolog, antropolog, filozof, seksuolog (ur. 1928)
  • Zdzisław Rutecki, polski zawodnik i trener żużlowy (ur. 1960)
  • David Wilkerson, amerykański duchowny protestancki, pastor, pisarz (ur. 1931)
• 2012 – Andrzej Jakubiec, polski lekkoatleta, średniodystansowiec (ur. 1972)