6 października

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

6 października jest 279. (w latach przestępnych 280.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 86 dni.

Święta

• imieniny obchodzą: Alberta, Artur, Askaniusz, Baldwin, Baldwina, Bronisław, Bruno, Brunon, Fryderyka, Magnus, Monika, Renat, Roman i Wiara.
• Egipt – Dzień Sił Zbrojnych
• Polska – Święto Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych (w rocznicę utworzenia w 2006 Inspektoratu)
• Syria – Rocznica Październikowej Wojny Wyzwoleńczej
• Turkmenistan – Dzień Pamięci (dzień żałoby narodowej)
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
  • św. Bruno Kartuz z Kolonii (opat)
  • św. Maria Franciszka od Pięciu Ran Pana Jezusa (dziewica), Anna Maria Gallo
  • św. Roman (biskup Auxerre, †564)
  • bł. Jakub Alojzy de San Vitores (†1672 r., prezbiter i męczennik)
  • Maria Róża Durocher (zakonnica)

Wydarzenia w Polsce

• 1409 – Władysław Jagiełło odbił z rąk krzyżackich zamek w Bydgoszczy.
• 1609 – Wojna polsko-szwedzka: Jan Karol Chodkiewicz pokonał Szwedów w bitwie nad Gawią.
• 1667 – Wojna z Kozakami i Tatarami: rozpoczęła się bitwa pod Podhajcami.
• 1672 – Wojna polsko-turecka: Turcy w zamian za spory okup zakończyli oblężenie Lwowa.
• 1674 – W Krakowie został wydany zbiór utworów Wespazjana Kochowskiego Niepróżnujące próżnowanie.
• 1768 – Konfederacja barska: Turcja wypowiedziała wojnę Rosji, żądając wycofania wojsk rosyjskich z terenów Rzeczypospolitej
• 1788 – Marszałkowie Stanisław Małachowski i Kazimierz Nestor Sapieha dokonali otwarcia Sejmu Czteroletniego.
• 1877 – W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie tygodnika literacko-teatralno-artystycznego Echo.
• 1904 – Powstała Politechnika Gdańska (jako Wyższa Szkoła Techniczna).
• 1923 – W katastrofie łodzi latającej Nieuport Macchi M 9 na Zatoce Puckiej zginęła dwuosobowa załoga.
• 1929 – Taterniczki Lida i Marzena Skotnicówny zginęły podczas wejścia na Zamarłą Turnię w Tatrach.
• 1941 – Hitlerowcy rozstrzelali w Klecku (ob. Białoruś) około 4 tysięcy Żydów.
• 1946 – Powstała Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki.
• 1954 – Uwięziony przez władze PRL prymas Stefan Wyszyński został drogą lotniczą przewieziony z miejsca odosobnienia w Stoczku Klasztornym do Prudnika.
• 1971 – Bracia Kowalczykowie podłożyli bombę w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu.
• 1972 – Premiera filmu Bolesław Śmiały.
• 1978 – Odsłonięto Pomnik Żołnierza Polskiego w Katowicach.
• 2000 – W Warszawie otwarto Most Świętokrzyski.
• 2006:
  • W Bydgoszczy utworzono Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych. Pierwszym dowódcą został gen. dyw. Zbigniew Głowienka.
  • W Katowicach otwarto Centrum Sztuki Filmowej z Filmoteką Silesianów.
• 2007 – Kanał TVP3 został zastąpiony przez TVP Info.
• 2008 – Uruchomiono kanały telewizyjne: Polsat Café i Polsat Play.

Wydarzenia na świecie

•   105 p.n.e. – Wojna cymbryjska: Rzymianie ponieśli klęskę w bitwie pod Arusio.
•    69 p.n.e. – Rzymianie pokonali Ormian w bitwie pod Tigranocertą.
•   891 – Formosus został wybrany papieżem.
• 1499 – Król Francji Ludwik XII, po podbiciu Księstwa Mediolańskiego, wkroczył triumfalnie do Mediolanu.
• 1600 – We Florencji odbyła się premiera opery Eurydyka Jacopo Periego.
• 1683 – Do Ameryki Północnej przybyła pierwsza grupa osadników niemieckich.
• 1689 – Papież Aleksander VIII zainaugurował swój pontyfikat.
• 1762 – Wojna siedmioletnia: Brytyjczycy pokonali Hiszpanów w bitwie o Manilę.
• 1789 – Rodzina królewska została zmuszona przez francuskich rewolucjonistów do opuszczenia Wersalu.
• 1799 – Wojna Francji z drugą koalicją: zwycięstwo wojsk holendersko-francuskich nad brytyjsko-rosyjskimi w bitwie pod Castricum.
• 1854 – 53 osoby zginęły, a setki zostały rannych wskutek serii pożarów i eksplozji w miastach Newcastle upon Tyne i Gateshead, leżących naprzeciw siebie nad rzeką Tyne.
• 1879 – II wojna brytyjsko-afgańska: Brytyjczycy odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Czahar Asiab, co otworzyło im drogę do zdobycia Kabulu.
• 1889:
  • Thomas Edison przeprowadził w swym laboratorium w West Orange pierwszą projekcję filmu.
  • W Paryżu otwarto kabaret Moulin Rouge.
• 1903 – Po raz pierwszy zebrał się Sąd Najwyższy Australii.
• 1906 – Po raz pierwszy zebrał się irański parlament Majlis.
• 1908 – Autonomiczna Republika Krety ogłosiła niepodległość od Imperium osmańskiego.
• 1910 – Eleutherios Venizelos został premierem Grecji.
• 1915 – I wojna światowa: Austriacy rozpoczęli ofensywę w Serbii.
• 1919 – António José de Almeida został prezydentem Portugalii.
• 1923:
  • Powstały Czechosłowackie Linie Lotnicze.
  • W Niemczech został utworzony drugi rząd Gustava Stresemanna.
• 1924 – Rozpoczęła emisję pierwsza włoska rozgłośnia Rai Radio Uno.
• 1927 – W Nowym Jorku odbyła się premiera pierwszego filmu dźwiękowego Śpiewak jazzbandu.
• 1935 – W San Francisco uruchomiono pierwszą linię trolejbusową.
• 1938 – W Żylinie proklamowano autonomię Słowacji.
• 1941 – Front wschodni: wojska niemieckie zdobyły Briańsk.
• 1944 – Operacja dukielsko-preszowska: Korpus Czechosłowacki wkroczył przez Przełęcz Dukielską na terytorium Czechosłowacji.
• 1948 – Na Międzynarodowym Salonie Samochodowym w Paryżu został zaprezentowany Citroën 2CV.
• 1955:
  • Prezentacja Citroëna DS.
  • W katastrofie samolotu Douglas DC-4 w stanie Wyoming zginęło 66 osób.
• 1958 – Atomowy okręt podwodny USS Seawolf zakończył rekordowy, 60-dniowy rejs bez wynurzenia.
• 1960 – Premiera filmu Spartakus.
• 1966 – W Kalifornii zdelegalizowano LSD.
• 1972 – W pożarze pociągu w meksykańskim Saltillo zginęło 208 osób.
• 1973 – Wybuchła izraelsko-arabska wojna Jom Kippur.
• 1976:
  • Barbados: 73 osoby zginęły wskutek zamachu bombowego na samolot DC-8 linii Cubana de Aviación.
  • W Bangkoku co najmniej 46 osób zginęło podczas tłumienia protestów studenckich na uniwersytecie Thammasat. Władzę w kraju przejęła armia.
  • W Pekinie aresztowano członków tzw. bandy czworga.
• 1977 – Dokonano oblotu myśliwca MiG-29.
• 1979 – Jan Paweł II jako pierwszy papież został przyjęty w Białym Domu, spotykając się z prezydentem Jimmy Carterem.
• 1981 – Podczas defilady wojskowej z okazji 8. rocznicy wybuchu wojny Jom Kippur dokonano zamachu na prezydenta Egiptu Anwara Sadata.
• 1985 – NRD-owska sprinterka Marita Koch pobiła swój ostatni rekord świata w biegu na 400 m.
• 1986 – U wybrzeży USA zatonął radziecki atomowy okręt podwodny K-219 uzbrojony w rakiety balistyczne.
• 1987 – Fidżi zostało proklamowane republiką.
• 1990 – W kierunku słońca wystrzelona została amerykańsko-europejska sonda kosmiczna Ulysses.
• 1995 – Odkryto planetę pozasłoneczną 51 Pegasi b.
• 2000:
  • Chang Chun-hsiung został premierem Tajwanu.
  • Pod naciskiem masowych protestów ulicznych Slobodan Milošević podał się do dymisji.
• 2002:
  • Hiszpański ksiądz Józef Maria Escrivá de Balaguer, założyciel Opus Dei, został kanonizowany przez papieża Jana Pawła II.
  • W Zatoce Adeńskiej (Jemen) francuski tankowiec Limburg został zaatakowany przez łódź motorową wypełnioną materiałami wybuchowymi. Zginął 1 członek załogi, a 12 zostało rannych, wyciekło 90 tys. baryłek ropy naftowej.
• 2006 – Fredrik Reinfeldt został premierem Szwecji.
• 2007:
  • 27 osób zginęło w zorganizowanym przez Tamilskie Tygrysy samobójczym zamachu bombowym w mieście Anuradhapura na północy Sri Lanki.
  • Urzędujący prezydent Pakistanu Pervez Musharraf został wybrany w głosowaniu kolegium elektorskiego na drugą kadencję.
• 2009:
  • Jeorios Andreas Papandreu został premierem Grecji.
  • Marek Safjan zastąpił Jerzego Makarczyka na stanowisku polskiego sędziego w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości.
  • Prezydent Tadżykistanu Emomali Rahmon podpisał ustawę znoszącą oficjalny status języka rosyjskiego.
• 2010 – W katastrofie wojskowego śmigłowca Mi-8 w Tadżykistanie zginęło 28 osób.

Urodzili się

• 1289 – Wacław III, król Polski, Czech i Węgier (zm. 1306)
• 1459 – Martin Behaim, niemiecki geograf (zm. 1507)
• 1573 – Henry Wriothesley, hrabia Southampton, mecenas Williama Shakespeare'a (zm. 1624)
• 1745 – Franciszek Smuglewicz, polski malarz, rysownik (zm. 1807)
• 1773 – Ludwik Filip I, król Francji (zm. 1850)
• 1808 – Fryderyk VII, król Danii (zm. 1863)
• 1811 – Maria Róża Durocher, kanadyjska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1849)
• 1831 – Richard Dedekind, niemiecki matematyk (zm. 1916)
• 1835 – Leonard Marconi, polski rzeźbiarz, architekt (zm. 1899)
• 1847 – Adolf von Hildebrand, niemiecki rzeźbiarz (zm. 1921)
• 1852 – Bruno Abdank-Abakanowicz, polski matematyk, wynalazca (zm. 1900)
• 1873 – Wacław Baehr, polski biolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1939)
• 1876 – Jan Bułhak, polski fotografik (zm. 1950)
• 1884 – Stanisław Poniatowski, polski etnograf, etnolog, antropolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1945)
• 1886 – Edwin Fischer, szwajcarski pianista, dyrygent (zm. 1960)
• 1887 – Le Corbusier, francuski architekt, malarz, rzeźbiarz pochodzenia szwajcarskiego (zm. 1965)
• 1888 – Roland Garros, francuski lotnik (zm. 1918)
• 1889 – Maria Dąbrowska, polska pisarka (zm. 1965)
• 1897 – Gerhard Lamprecht, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1974)
• 1901 – Leslie Arliss, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1987)
• 1902 – Dionizy Smoleński, polski fizyk, polityk, profesor i rektor Politechniki Wrocławskiej i Politechniki Warszawskiej, poseł na Sejm PRL (zm. 1984)
• 1903 – Ernest Walton, irlandzki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
• 1905 – Helen Wills Moody, amerykańska tenisistka (zm. 1998)
• 1906 – Janet Gaynor, amerykańska aktorka (zm. 1984)
• 1907 – Jeremi Wasiutyński, polski filozof, astrofizyk (zm. 2005)
• 1908:
  • Bjarne Henning-Jensen, duński reżyser filmowy (zm. 1995)
  • Carole Lombard, amerykańska aktorka (zm. 1942)
• 1909:
  • Mario Luigi Ciappi, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 1996)
  • Elżbieta Wieczorkowska, polska aktorka (zm. 1980)
• 1914:
  • Thor Heyerdahl, norweski podróżnik, odkrywca (zm. 2002)
  • Joan Littlewood, brytyjska reżyserka teatralna (zm. 2002)
• 1916 – Rafael Calvo Serer, hiszpański filozof, pisarz (zm. 1988)
• 1919 – Barbara Fijewska, polska aktorka, reżyserka teatralna, choreograf (zm. 2005)
• 1920 – Arkadiusz Degler, polski dowódca wojskowy, szef sztabu AL (zm. 1944)
• 1921:
  • Czesław Danowski, polski inżynier, filatelista (zm. 1978)
  • Ingvar Gärd, szwedzki piłkarz (zm. 2006)
• 1922 – Ivan Skála, czeski poeta, tłumacz, polityk (zm. 1997)
• 1924 – Zdzisław Grudzień, polski polityk, działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL (zm. 1982)
• 1925 – Ljuben Berow, bułgarski polityk, premier Bułgarii (zm. 2006)
• 1926:
  • Waldemar Cwenarski, polski malarz (zm. 1953)
  • Jacqueline Pagnol, francuska aktorka
• 1927 – Christel Boom, niemiecka NRD agentka wywiadu (zm. 2004)
• 1929:
  • Bruno Crémer, francuski aktor
  • Eugenia Herman, polska aktorka
• 1930:
  • Hafiz al-Assad, syryjski polityk, prezydent Syrii (zm. 2000)
  • Richard T. Heffron, amerykański reżyser filmowy (zm. 2007)
  • Brunon Hołyst, polski prawnik
  • Edward Skórzewski, polski reżyser filmowy (zm. 1991)
• 1931:
  • Nikołaj Czernych, rosyjski astronom (zm. 2004)
  • Riccardo Giacconi, amerykański fizyk pochodzenia włoskiego, laureat Nagrody Nobla
• 1932:
  • Danuta Balicka, polska aktorka
  • Jerzy Aleksander Braszka, polski aktor (zm. 2000)
• 1933 – Marian Foik, polski lekkoatleta, sprinter (zm. 2005)
• 1935 – Alojzy Szorc, polski duchowny katolicki, historyk, regionalista (zm. 2010)
• 1937 – Mario Capecchi, amerykański genetyk pochodzenia włoskiego, laureat Nagrody Nobla
• 1938 – Brunon Bendig, polski bokser (zm. 2006)
• 1939 – Edward Lach, polski aktor (zm. 1977)
• 1940 – John Warnock, amerykański informatyk, współzałożyciel firmy Adobe Systems
• 1942:
  • Britt Ekland, szwedzka aktorka, reżyserka filmowa
  • Marian Filar, polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
• 1943 – Elżbieta Starostecka, polska aktorka, piosenkarka
• 1944 – Carlos Pace, brazylijski kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1977)
• 1945 – Luiz Inácio Lula da Silva, brazylijski polityk, prezydent Brazylii
• 1946 – Janusz Danecki, polski językoznawca, arabista, islamista, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
• 1948 – Gerry Adams, irlandzki prawnik, polityk, przywódcą Sinn Féin
• 1949:
  • Bobby Farrell, arubijski wokalista grupy Boney M. (zm. 2010)
  • Jerzy Hausner, polski ekonomista, polityk
• 1950:
  • David Brin, amerykański pisarz fantastyki naukowej
  • Thomas McClary, amerykański gitarzysta zespołu The Commodores
• 1951 – Manfred Winkelhock, niemiecki kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1985)
• 1952 – Jerzy Engel, polski piłkarz, trener piłkarski
• 1953 – Jerzy Owsiak, polski dziennikarz, działacz charytatywny, twórca Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy
• 1954 – Marek Włodarczyk, polski aktor
• 1957:
  • Bruce Grobbelaar, zimbabwejski piłkarz, bramkarz
  • Peter Műller, szwajcarski narciarz alpejski
• 1956 – Sean Mannion, irlandzki bokser
• 1960 – Yves Leterme, belgijski polityk, premier Belgii
• 1963:
  • Sven Andersson, szwedzki piłkarz, bramkarz
  • Jsu Garcia, amerykański aktor pochodzenia kubańskiego
  • Okił Khamidow, tadżycki reżyser telewizyjny i filmowy, producent telewizyjny
  • Elisabeth Shue, amerykańska aktorka
  • Vasile Tarlev, mołdawski polityk, premier Mołdawii
• 1964:
  • Manuela Gretkowska, polska pisarka
  • Tom Jager, amerykański pływak
• 1965:
  • Jürgen Kohler, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
  • Mateusz Pospieszalski, polski muzyk zespołu Voo Voo
• 1966:
  • Jacqueline Obradors, amerykańska aktorka
  • Niall Quinn, irlandzki piłkarz
  • Andrzej Sołtysik, polski dziennikarz
• 1968:
  • Bjarne Goldbæk, duński piłkarz
  • Hugo Pérez, argentyński piłkarz
• 1969:
  • Byron Black, zimbabwejski tenisista
  • Hyun Jung-Hwa, południowokoreańska tenisistka stołowa
• 1971 – Jacob Laursen, duński piłkarz
• 1972 – Mark Schwarzer, australijski piłkarz, bramkarz
• 1973 – Andreea Ehritt-Vanc, rumuńska tenisistka
• 1974:
  • Arkadiusz Bąk, polski piłkarz
  • Łukasz Gorszkow, polski piłkarz
  • Wiktor Szczerbatych, łotewski sztangista, polityk pochodzenia rosyjskiego
• 1975 – DeMarco Johnson, amerykański koszykarz
• 1976:
  • Khaled El-Amin, egipski piłkarz
  • Hubert Henno, francuski siatkarz
• 1977:
  • Shimon Gershon, izraelski piłkarz
  • Władimir Manczew, bułgarski piłkarz
  • Wes Ramsey, amerykański aktor
• 1978 – Ricky Hatton, brytyjski bokser
• 1979:
  • Kamilla Baar, polska aktorka
  • David di Tommaso, francuski piłkarz (zm. 2005)
  • Marek Twardowski, polski kajakarz
• 1980 – Abdoulaye Méïté, iworyjski piłkarz
• 1983 – Renata Voráčová, czeska tenisistka
• 1984 – Valerie Vili, nowozelandzka lekkoatletka, kulomiotka
• 1986:
  • Wiera Duszewina, rosyjska tenisistka
  • Łukasz Dzióbek, polski łyżwiarz figurowy
  • Adam Kokoszka, polski piłkarz
• 1987 – Żora Koroliow, ukraiński tancerz
• 1990 – Nicolas Mayer, francuski skoczek narciarski

Zmarli

•   877 – (lub 5 października) Karol II Łysy, król zachodniofrankijski (ur. 823)
• 1014 – Samuel Komitopuli, car Bułgarii (ur. 958)
• 1101 – Bruno z Kolonii, święty, niemiecki scholastyk, założyciel zakonu kartuzów (ur. ok. 1030)
• 1341 – Dietrich von Altenburg, wielki mistrz krzyżacki (ur. ?)
• 1349 – Joanna II, królowa Nawarry (ur. 1311)
• 1413 – Dawit I, cesarz Etiopii (ur. 1382)
• 1644 – Elżbieta Burbon, królowa Hiszpanii i Portugalii (ur. 1602)
• 1819 – Karol Emanuel IV, król Sardynii (ur. 1751)
• 1849 – Maria Róża Durocher, kanadyjska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1811)
• 1858 – Franciszek Trần Văn Trung, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1825)
• 1873 – Paweł Edmund Strzelecki, polski podróżnik, geolog, geograf, badacz Australii (ur. 1797)
• 1891 – Charles Stewart Parnell, irlandzki polityk (ur. 1846)
• 1891 – Karol Wirtemberski, król Wirtembergii (ur. 1823)
• 1892 – Alfred Tennyson, angielski poeta (ur. 1809)
• 1904 – Karol Wilhelm Seeliger, polski inżynier-elektryk (ur. 1877)
• 1905 – Ferdinand von Richthofen, niemiecki geolog, geograf (ur. 1833)
• 1912 – Auguste Beernaert, belgijski polityk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1829)
• 1929:
  • Czesław Jankowski, polski poeta, krytyk, publicysta, historyk (ur. 1857)
  • Lida Skotnicówna, polska taterniczka (ur. 1913)
• 1946 – Per Albin Hansson, szwedzki polityk, premier Szwecji (ur. 1885)
• 1951 – Otto Meyerhof, niemiecki fizjolog, biochemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1884)
• 1953 – Wiera Muchina, rosyjska rzeźbiarka (zm. 1898)
• 1959 – Bernard Berenson, amerykański historyk sztuki (ur. 1865)
• 1962 – Tod Browning, amerykański reżyser filmowy (ur. 1880)
• 1962 – Bronisław Linke, polski malarz, rysownik, grafik (ur. 1906)
• 1970 – Julian Przyboś, polski poeta (ur. 1901)
• 1973 – Sidney Blackmer, amerykański aktor (ur. 1895)
• 1976 – Gilbert Ryle, angielski filozof (ur. 1900)
• 1981 – Anwar Sadat, egipski polityk, prezydent Egiptu, laureat Nagrody Nobla (ur. 1918)
• 1986 – Józef Dutkiewicz, polski historyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1903)
• 1988 – Adam Galis, polski poeta, tłumacz (ur. 1906)
• 1989:
  • Bette Davis, amerykańska aktorka (ur. 1908)
  • Jacques Doniol-Valcroze, francuski reżyser filmowy (ur. 1920)
  • Jaromír Korčák, czeski geograf, demograf, statystyk (ur. 1895)
• 1990 – Henryk Vogelfänger, polski aktor (ur. 1904)
• 1992:
  • Denholm Elliott, angielski aktor (ur. 1922)
  • Tadeusz Jasiński, polski pisarz (ur. 1928)
• 1995 – Ryszard Pikulski, polski aktor (ur. 1927)
• 1999 – Amália Rodrigues, portugalska śpiewaczka fado (ur. 1920)
• 2000 – Richard Farnsworth, amerykański aktor (ur. 1920)
• 2002 – Claus von Amsberg, książę Holandii, mąż królowej Beatrycze (ur. 1926)
• 2004:
  • John Kelley, amerykański lekkoatleta, maratończyk (ur. 1907)
  • Józef Kukułka, polski politolog, historyk, polityk, dyplomata, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1929)
• 2005 – Ettore Cunial, włoski duchowny katolicki, arcybiskup (ur. 1905)
• 2006 – Puck Brouwer, holenderska lekkoatletka, sprinterka (ur. 1930)
• 2007:
  • Maciej Mroczkowski, polski entomolog, profesor PAN (ur. 1927)
  • Jerzy Wadowski, polski publicysta, podróżnik, autor piosenek żeglarskich (ur. 1929)
• 2008 – Paavo Haavikko, fiński pisarz (ur. 1931)
• 2009:
  • Maciej Bordowicz, polski pisarz, aktor, reżyser teatralny (ur. 1941)
  • Manuel Romero Arvizu, meksykański biskup, franciszkanin (ur. 1919)
• 2011 – Diane Cilento, australijska aktorka (ur. 1933)