7 maja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

7 maja jest 127. (w latach przestępnych 128.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 238 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: August, Bogdała, Domicela, Domicjan, Domicjana, Flawia, Florian, Gizela, Jan, Ludmiła, Ludomiła, Ludomira, Piotr, Róża, Stanimir, Wincenty i Wirginia.
• Hamburg – Urodziny Portu
• Rosja – Dzień Radia
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
  • św. Augustyn Roscelli (kapłan)
  • św. Domicjan z Tongeren-Maastricht (biskup)
  • bł. Gizela Bawarska (ksieni)
  • św. Róża Venerini (dziewica i zakonnica)

Wydarzenia w Polsce

• 1375 – Mikołaj z Górki został biskupem poznańskim.
• 1656 – Potop szwedzki: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Kłeckiem.
• 1764 – W Warszawie rozpoczęły się obrady Sejmu konwokacyjnego.
• 1765 – Król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Świętego Stanisława.
• 1794 – Insurekcja kościuszkowska:
  • Bitwa pod Polanami.
  • Tadeusz Kościuszko wydał uniwersał połaniecki znoszący poddaństwo osobiste chłopów, zakazujący ich rugowania z gruntu oraz zmniejszający wymiar pańszczyzny.
• 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Medejkami.
• 1872 – Otwarto Akademię Umiejętności w Krakowie.
• 1919 – W Poznaniu otwarto Wszechnicę Piastowską.
• 1945 – W bitwie pod Kuryłówką oddziały Narodowej Organizacji Wojskowej odparły atak NKWD, po czym wycofały się ze wsi.
• 1958 – Powstał Polski Komitet Pomocy Społecznej (PKPS).
• 1968 – W nocy z 6/7 maja nad Tatrami przetoczył się najsilniejszy odnotowany wiatr halny, osiągający prędkość około 300 km/h.
• 1971 – Premiera filmu Epilog norymberski.
• 1977 – W krakowskiej kamienicy przy ul. Szewskiej 7 znaleziono ciało Stanisława Pyjasa.
• 1994 – Premiery filmów Komedia małżeńska i Śmierć jak kromka chleba.
• 1999 – Premiera filmu Operacja Samum.
• 2003 – Z terytorium Polski widoczny był tranzyt Merkurego na tle tarczy słonecznej.
• 2005 – W Warszawie powstała Unia Lewicy III RP.
• 2010 – Generał broni Mieczysław Cieniuch został szefem Sztabu Generalnego WP.

Wydarzenia na świecie

•   351 – Nad Jerozolimą ukazał się wielki świetlisty krzyż. Zjawisko zostało opisane przez biskupa Cyryla Jerozolimskiego w liście do cesarza Konstancjusza II.
•   558 – W wyniku trzęsienia ziemi zawaliła się kopuła świątyni Hagia Sofia w Konstantynopolu.
• 1104 – Zwycięstwo Turków seldżuckich nad wojskami chrześcijańskimi w bitwie pod Harran.
• 1189 – Hamburg uzyskał od cesarza Niemiec Fryderyka I Barbarossy zezwolenie na handel bezcłowy i status Wolnego Miasta Rzeszy.
• 1259 – Abp Konrad von Hochstaden przyznał Kolonii prawo składu.
• 1274 – Rozpoczęły się obrady Soboru lyońskiego II, koncentrujące się wokół zasad, jakie rządzić mają wyborem papieża.
• 1342 – Klemens VI został wybrany na papieża.
• 1379 – W bitwie morskiej pod Pulą flota genueńska pokonała flotę wenecjańską.
• 1429 – Wojna stuletnia: wojska francuskie pod wodzą św. Joanny d'Arc przełamały angielskie oblężenie Orleanu.
• 1463 – Pożar zniszczył Tuluzę.
• 1592 – Wojna japońsko-koreańska: zwycięstwo floty koreańskiej w bitwie pod Okpo.
• 1621 – Cesarz niemiecki Ferdynand II Habsburg wypłacił zaległy żołd i zwolnił ze służby uciążliwych z powodu dokonywanych grabieży polskich lisowczyków.
• 1663 – W Londynie otwarto Teatr Królewski.
• 1718 – Założono Nowy Orlean.
• 1763 – Wybuchło indiańskie powstanie Pontiaka przeciwko brytyjskiemu panowaniu w Ameryce Północnej.
• 1765 – Zwodowano brytyjski żaglowiec HMS Victory.
• 1794 – We Francji wprowadzono formalną religię państwową, tzw. Kult Istoty Najwyższej.
• 1824 – W Wiedniu odbyła się premiera IX symfonii Ludwiga van Beethovena.
• 1840 – 317 osób zginęło w wyniku przejścia tornada nad Natchez w stanie Missisipi.
• 1864 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Rocky Face Ridge.
• 1866 – Student Ferdinand Cohen-Blind usiłował w Berlinie dokonać zamachu na premiera Prus Otto von Bismarcka.
• 1895 – W Sankt Petersburgu Aleksandr Popow zademonstrował Rosyjskiemu Towarzystwu Fizyko-Chemicznemu działanie radia własnej konstrukcji.
• 1902 – Wybuch wulkanu Soufrière na karaibskiej wyspie Saint Vincent; zginęło 1680 osób.
• 1909 – Papież Pius X powołał Papieski Instytut Biblijny.
• 1915 – I wojna światowa: niemiecki okręt podwodny U-20 zatopił na Atlantyku brytyjski statek Lusitania. Zginęło 1198 osób, ocalały 764.
• 1918 – Rumunia i państwa centralne podpisały w Bukareszcie traktat pokojowy, kończący udział Rumunii w wojnie po stronie ententy.
• 1920:
  • Rosja Radziecka uznała niepodległość Gruzji.
  • Wojna polsko-bolszewicka: wojska polskie zdobyły Kijów
• 1934:
  • Na rosyjskim dalekim wschodzie utworzono Żydowski Obwód Autonomiczny.
  • U wybrzeży filipińskiej wyspy Palawan została wyłowiona największa znana perła (6,37 kg i 23,8 cm), nazwana przez znalazcę-muzułmanina "Perłą Allaha".
• 1942 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa na Morzu Koralowym.
• 1943 – II wojna światowa w Afryce: wojska brytyjskie wyzwoliły Tunis.
• 1944 – Założono meksykański klub piłkarski Puebla F.C.
• 1945 – We francuskim Reims Alfred Jodl i Hans-Georg von Friedeburg podpisali bezwarunkową niemiecką kapitulację. Na żądanie ZSRR ceremonię powtórzono dzień później (9 maja wg czasu moskiewskiego).
• 1946 – Masaru Ibuka i Akio Morita założyli spółkę Tokyo Telecommunications Engineering, znaną dziś jako koncern Sony.
• 1948 – Rozpoczął się Kongres haski.
• 1954 – Ostateczna klęska Francuzów pod twierdzą Điện Biên Phủ (Indochiny Francuskie) zakończyła wojnę indochińską.
• 1960 – Leonid Breżniew został Przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.
• 1964 – 44 osoby zginęły w katastrofie samolotu Fokker F27 w San Ramon w Kalifornii.
• 1967 – Podczas wyścigu Formuły 1 o Grand Prix Monako, włoski kierowca Lorenzo Bandini doznał rozległych oparzeń po wypadku swojego bolidu. Zmarł trzy dni później w szpitalu.
• 1977 – Francuska piosenka L'oiseau et l'enfant w wykonaniu Marie Myriam wygrała 22. Konkurs Piosenki Eurowizji w Londynie.
• 1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: rozpoczęły się negocjacje pokojowe ONZ.
• 1983 – Dokonano oblotu szwajcarskiego samolotu szkolno-treningowego Pilatus PC-9.
• 1990 – Ivars Godmanis został premierem Łotwy.
• 1992 – Prom kosmiczny Endeavour rozpoczął swoją pierwszą misję - STS-49.
• 1993 – Ranil Wickremesinghe został premierem Sri Lanki.
• 1995 – Jacques Chirac wygrał wybory prezydenckie we Francji, pokonując w II turze Lionela Jospina.
• 1996 – Węgry zostały członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).
• 1997 – Firma Intel zaprezentowała oficjalnie mikroprocesor Pentium II.
• 1999:
  • 3 osoby zginęły w chińskiej ambasadzie w Belgradzie, omyłkowo zbombardowanej przez samoloty NATO.
  • Jan Paweł II rozpoczął trzydniową wizytę w Rumunii, pierwszą w historii w kraju prawosławnym.
  • W wyniku puczu wojskowego został obalony prezydent Gwinei-Bissau João Bernardo Vieira.
• 2000 – Władimir Putin został zaprzysiężony na urząd prezydenta Federacji Rosyjskiej.
• 2001:
  • Kubański przywódca Fidel Alejandro Castro Ruz przybył z pierwszą wizytą do Iranu.
  • Ronnie Biggs, jeden ze sprawców "napadu stulecia" z 1963 roku, powrócił dobrowolnie z Brazylii do Wielkiej Brytanii, gdzie został natychmiast osadzony w więzieniu.
• 2002:
  • Chiński samolot MD-82 rozbił się w zatoce koło miasta Dalian; zginęło 112 osób.
  • Egipski Boeing 767 rozbił się podczas pochodzenia do lądowania w Tunisie; zginęło 15 spośród 64 osób na pokładzie.
• 2004:
  • 22 osoby zginęły, a ponad 100 zostało rannych w zamachu bombowym na szyicki meczet w pakistańskim Karaczi.
  • Korespondent wojenny TVP Waldemar Milewicz i montażysta Mounir Bouamrane zginęli w wyniku ostrzelania ich samochodu przez rebeliantów w irackim mieście Latifijja.
• 2005 – Papież Benedykt XVI odbył ingres do swojej katedry – bazyliki laterańskiej.
• 2007 – Poinformowano o odkryciu grobu Heroda Wielkiego.
• 2008:
  • Brian Cowen został premierem Irlandii.
  • Dmitrij Miedwiediew został zaprzysiężony na urząd prezydenta Federacji Rosyjskiej.
  • W Libanie wybuchły krwawe starcia między siłami rządowymi a Hezbollahem po uznaniu przez władze za nielegalną jego prywatnej sieci telefonicznej.
• 2011 – W katastrofie lotu Merpati Nusantara Airlines 8968 w indonezyjskiej prowincji Irian Zachodni zginęło 27 osób.
• 2012 – Władimir Putin został zaprzysiężony na urząd prezydenta Federacji Rosyjskiej (III kadencja).

Urodzili się

• 1328 – Ludwik VI Rzymianin, książę Górnej Bawarii, jako Ludwik II margrabia i pierwszy elektor Brandeburgii (zm. 1365)
• 1397 – Sejong Wielki, król Korei (zm. 1450)
• 1643 – Stephanus Van Cortlandt, amerykański polityk (zm. 1700)
• 1700 – Gerard van Swieten, holenderski lekarz (zm. 1772)
• 1711 – David Hume, szkocki filozof, pisarz, historyk (zm. 1776)
• 1763 – Józef Poniatowski, książę, polski generał dywizji, minister wojny i Wódz Naczelny Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego, marszałek Francji (zm. 1813)
• 1812 – Robert Browning, angielski pisarz (zm. 1889)
• 1833 – Johannes Brahms, niemiecki kompozytor (zm. 1897)
• 1840 – Piotr Czajkowski, rosyjski kompozytor (zm. 1893)
• 1841 – Gustave Le Bon, francuski lekarz, antropolog, socjolog (zm. 1931)
• 1853 – Jerzy Harwot, polski pedagog, profesor gimnazjalny (zm. 1917)
• 1857 – Stanisław Barabasz, polski malarz, architekt, pedagog, nestor polskiego narciarstwa (zm. 1949)
• 1861 – Rabindranath Tagore, hinduski pisarz, filozof, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1913 (zm. 1941)
• 1867 – Władysław Reymont, polski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1924 (zm. 1925)
• 1868 – Stanisław Przybyszewski, polski pisarz (zm. 1927)
• 1877 – Stanisława Wysocka, polska aktorka (zm. 1941)
• 1885 – Gabby Hayes, amerykański aktor (zm. 1969)
• 1892:
  • Archibald MacLeish, amerykański poeta (zm. 1982)
  • Josip Broz Tito, jugosłowiański polityk, prezydent Jugosławii (zm. 1980)
• 1896 – Kitty McKane, brytyjska tenisistka (zm. 1992)
• 1901 – Gary Cooper, amerykański aktor (zm. 1961)
• 1902 – Jean-Philippe Lauer, francuski egiptolog, archeolog, architekt (zm. 2001)
• 1906 – Maryna Zagórska, polska tłumaczka (zm. 1996)
• 1908 – Max Grundig, niemiecki przemysłowiec (zm. 1989)
• 1918 – Henryk Alszer, polski piłkarz (zm. 1959)
• 1919 – Eva Perón, argentyńska aktorka, działaczka społeczna, pierwsza dama (zm. 1952)
• 1923:
  • Anne Baxter, amerykańska aktorka (zm. 1985)
  • Jan Danek, polski pieśniarz (zm. 1997)
  • Stasys Lazutka, litewski historyk (zm. 2009)
  • Włodzimierz Skoczylas, polski aktor (zm. 1993)
• 1924 – Arno Lustiger, niemiecki historyk, pisarz (zm. 2012)
• 1925 – Gene Gutowski, polski producent filmowy
• 1927 – Bolesław Taborski, polski poeta, teatrolog, krytyk literacki, tłumacz (zm. 2010)
• 1930:
  • Horst Bienek, niemiecki pisarz, tłumacz, reżyser filmowy (zm. 1990)
  • Jerzy Bronisławski, polski pisarz
  • Jerzy Haber, polski fizykochemik (zm. 2010)
• 1931:
  • Teresa Brewer, amerykańska aktorka, wokalistka (zm. 2007)
  • Gene Wolfe, amerykański pisarz fantastyki naukowej i fantasy
• 1934 – Jan Banucha, polski scenograf, kostiumograf
• 1936 – Stanisław Stefanek, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński
• 1938:
  • Bogumił Antczak, polski aktor, lektor filmowy
  • John Caldwell, irlandzki bokser (zm. 2009)
• 1939 – Sidney Altman, kanadyjsko-amerykański biolog
• 1940:
  • Marek Gołąb, polski sztangista
  • John Irvin, brytyjski reżyser filmowy i telewizyjny
• 1941 – Andrzej Zarycki, polski kompozytor
• 1943 – Peter Carey, australijski pisarz
• 1947 – Andrzej Wojaczek, polski aktor
• 1948 – Susan Atkins, amerykańska morderczyni (zm. 2009)
• 1950 – Detlef Wiedeke, niemiecki wokalista, kompozytor, producent muzyczny
• 1951:
  • Ireneusz Dudek, polski wokalista, instrumentalista, kompozytor, autor tekstów
  • Bernie Marsden, brytyjski gitarzysta, wokalista, kompozytor
• 1954 – Amy Heckerling, amerykańska reżyserka, scenarzystka, producentka filmowa
• 1955:
  • Jan Andersson, szwedzki żużlowiec
  • Kazimierz Gilarski, polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, dowódca Garnizonu Warszawa (zm. 2010)
  • Peter Reckell, amerykański aktor, piosenkarz
• 1956:
  • Jan Peter Balkenende, holenderski polityk, premier
  • Izabella Dziarska, polska aktorka
  • Nicholas Hytner, brytyjski reżyser, producent filmowy i teatralny
• 1957:
  • Barbara d'Urso, włoska aktorka, prezenterka telewizyjna
  • Krzysztof Kucharczyk, polski strzelec sportowy
• 1958 – Tadeusz Dolny, polski piłkarz
• 1961 – Phil Campbell, walijski gitarzysta heavymetalowy
• 1962 – Ron Sherry, amerykański żeglarz lodowy
• 1964 – Marek Graba, polski piłkarz
• 1965:
  • Henrik Andersen, duński piłkarz
  • Norman Whiteside, północnoirlandzki piłkarz
• 1967 – Jakub Strzyczkowski, polski dziennikarz radiowy
• 1968 – Traci Lords, amerykańska aktorka
• 1969:
  • Mirosław Kowalik, polski żużlowiec, trener żużlowy
  • Katerina Maleewa, bułgarska tenisistka
  • Radosław Pazura, polski aktor
• 1971:
  • Paweł Audykowski, polski aktor
  • Eagle-Eye Cherry, amerykańsko-szwedzki muzyk rockowy
• 1972 – Peter Dubovský, słowacki piłkarz  (zm. 2000)
• 1973:
  • Gaël Duval, francuski informatyk
  • Paolo Savoldelli, włoski kolarz szosowy
• 1974:
  • Christoffer Boe, duński aktor
  • Breckin Meyer, amerykański aktor, producent filmowy
• 1975:
  • Árni Gautur Arason, islandzki piłkarz, bramkarz
  • Martina Topley-Bird, brytyjska piosenkarka
• 1976:
  • Matteo Gianello, włoski piłkarz, bramkarz
  • Giampiero Pastore, włoski szablista
  • Alejandro Spajić, argentyński siatkarz pochodzenia chorwackiego
• 1977:
  • Marko Milič, słoweński koszykarz
  • Łukasz Sosin, polski piłkarz
  • Roman Týce, czeski piłkarz
• 1979 – Marcin Kocik, polski siatkarz
• 1980 – Maciej Zakościelny, polski aktor
• 1981 – Maciej Iwański, polski piłkarz
• 1982 – Ewelina Kobryn, polska koszykarka
• 1983:
  • Marco Galiazzo, włoski łucznik
  • Tomasz Pochwała, polski skoczek narciarski, zawodnik kombinacji norweskiej
• 1986 – Matt Helders, brytyjski perkusista zespołu Arctic Monkeys
• 1987 – Stefan Read, kanadyjski skoczek narciarski
• 1991 – Romana Tabaková, słowacka tenisistka
• 1993 – Ajla Tomljanović, chorwacka tenisistka

Zmarli

•   973 – Otton I Wielki, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 912)
• 1160 – Genowefa, polska zakonnica córka Bolesława III Krzywoustego (ur. ?)
• 1617 – David Fabricius, holenderski astronom, teolog (ur. 1564)
• 1682 – Fiodor III Romanow, car Rosji (ur. 1661)
• 1718 – Maria z Modeny, królowa Anglii i Szkocji, żona Jakuba II Stuarta (ur. 1658)
• 1728 – Róża Venerini, założycielka Zgromadzenia Pobożnych Nauczycielek, święta katolicka (ur. 1656)
• 1825 – Antonio Salieri, włoski kompozytor (ur. 1750)
• 1840 – Caspar David Friedrich, niemiecki malarz (ur. 1774)
• 1874 – Józef Szafranek, polski duchowny katolicki, działacz społeczny, wydawca (ur. 1807)
• 1879 – Charles De Coster belgijski pisarz (ur. 1827)
• 1897 – Ion Ghica, rumuński rewolucjonista, polityk i dyplomata, dwukrotny premier Rumunii (ur. 1816)
• 1902 – Augustyn Roscelli, włoski ksiądz, święty katolicki (ur. 1818)
• 1926 – Bronisława Wolska, polska aktorka (ur. 1840)
• 1932 – Paul Doumer, francuski polityk, prezydent Francji (ur. 1857)
• 1938 – Octavian Goga, rumuński poeta i dramaturg, dziennikarz, polityk nacjonalistyczny, premier Rumunii (ur. 1881)
• 1941 – James George Frazer, brytyjski antropolog społeczny (ur. 1854)
• 1953 – Adam Mohuczy, polski kontradmirał (ur. 1891)
• 1964 – Karol Semik, polski działacz spółdzielczy na Śląsku Cieszyńskim, żołnierz PSZ na Zachodzie (ur. 1913)
• 1966 – Stanisław Jerzy Lec, polski poeta, satyryk, aforysta (ur. 1909)
• 1977 – Stanisław Pyjas, polski działacz opozycyjny (ur. 1953)
• 1985 – Adam Bahdaj, polski pisarz (ur. 1918)
• 1993 – Andrzej Jarecki, polski poeta, satyryk, krytyk teatralny (ur. 1933)
• 2001:
  • Janusz Jeljaszewicz, polski lekarz, mikrobiolog, farmaceuta (ur. 1930)
  • Margeretha Krook, szwedzka aktorka (ur. 1925)
• 2002 – Tadeusz Majewski, polski duchowny, biskup Kościoła Polskokatolickiego (ur. 1926)
• 2003:
  • Tomasz Mirkowicz, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1953)
  • Roman Samsel, polski pisarz, krytyk literacki, biblista, tłumacz (ur. 1935)
• 2004:
  • Mounir Bouamrane, polski montażysta filmowy pochodzenia algierskiego (ur. 1968)
  • Waldemar Milewicz, polski dziennikarz (ur. 1956)
• 2006:
  • Edmund Boniewicz, polski ksiądz, pallotyn, spowiednik kard. Stefana Wyszyńskiego (ur. 1919)
  • Machiko Soga, japońska aktorka (ur. 1938)
• 2007 – Diego Corrales, amerykański bokser (ur. 1977)
• 2009:
  • Mickey Carroll, amerykański aktor (ur. 1919)
  • Zygmunt Waźbiński, polski historyk sztuki (ur. 1933)
• 2010:
  • Marek Długosz, polski muzyk, gitarzysta (ur. 1973)
  • Walter Joseph Hickel, amerykański polityk (ur. 1919)
  • Jacek Kotlica, polski poeta, krytyk sztuki, działacz kulturalny (ur. 1939)
• 2011:
  • Seve Ballesteros, hiszpański golfista (ur. 1957)
  • Willard Boyle, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1924)
  • John Walker, amerykański muzyk, założyciel grupy The Walker Brothers (ur. 1943)
• 2012:
  • Georgi Łozanow, bułgarski psycholog (ur. 1926)
  • Edward Strząbała, polski piłkarz ręczny, trener piłki ręcznej (ur. 1938)