8 grudnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

8 grudnia jest 342. (w latach przestępnych 343.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 23 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Alojzy, Apollo, Boguwola, Edyta, Elfryda, Euchariusz, Euchary, Hildemar, Makary, Maria, Marian, Narcyza, Patapiusz, Potapiusz, Romaryk, Marika i Świedarg.
• buddyzm – Dzień Oświecenia Buddy – najważniejsze buddyjskie święto w roku
• Bułgaria – Dzień Studenta
• Falklandy – rocznica bitwy koło Falklandów
• Guam – Dzień Matki Boskiej Camarin
• Panama – Dzień Matki
• Polska – Dzień Kupca (w dzień wspomnienia Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, zwanej "Matką Bożą Kupiecką")
• Uzbekistan – Święto Konstytucji
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim:
  • Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny (dzień wolny w wielu katolickich krajach)
  • św. Euchariusz (pierwszy biskup Trewiru)
  • św. Eutychian (papież)
  • św. Romaryk (opat)

Wydarzenia w Polsce

• 1432 – Zygmunt Kiejstutowicz, wyznaczony przez Jagiełłę do sprawowania władzy na Litwie stoczył pod Oszmianą bitwę z Świdrygiełłą, roszczącym sobie prawo do władzy i spiskującego z Krzyżakami.
• 1506 – Na Sejmie w Piotrkowie Zygmunt I Stary został wybrany królem polskim.
• 1717 – Starcie wojsk królewskich z konfederatami tarnogrodzkimi pod Sandomierzem.
• 1831 – Joachim Lelewel stanął na czele Komitetu Narodowego Polskiego.
• 1884 – Założono Poznański Chór Katedralny.
• 1906 – Założono klub sportowy Juvenia Kraków.
• 1918 – Odbyła się pierwsza inauguracja roku akademickiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
• 1919:
  • Potyczka polsko-czechosłowacka pod Kieżmarkiem.
  • Rada Ambasadorów państw Ententy ustaliła w Paryżu linię Curzona jako wschodnią granicę Polski.
• 1923 – Powstała polska YMCA.
• 1933 – W Gdyni otwarto Dworzec Morski.
• 1937 – W Krynicy-Zdroju została uruchomiona pierwsza w kraju kolej linowo-terenowa na Górę Parkową.
• 1939 – Otwarto Kanał Gliwicki.
• 1941 – Hitlerowcy utworzyli obóz zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.
• 1953 – O godz. 21.00, w Kaplicy Matki Bożej na Jasnej Górze po raz pierwszy odmówiono modlitwę Apelu Jasnogórskiego.
• 1958 – W Warszawie znaleziono ciało porwanego i zamordowanego Bogdana Piaseckiego, syna Bolesława.
• 1970 – Przeprowadzono spis powszechny.
• 1975 – Rozpoczął się VII zjazd PZPR.
• 1978 – Premiera filmu Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?
• 1981 – Papież Jan Paweł II ustanowił Papieską Akademię Teologiczną w Krakowie (obecnie Uniwersytet Papieski Jana Pawła II).
• 1992 – Zaczęła obowiązywać tzw. Mała Konstytucja.
• 2001 – W Krakowie otwarto Most Kotlarski.

Wydarzenia na świecie

• 1400 – Vadstena w Szwecji uzyskała prawa miejskie.
• 1609 – W Mediolanie otwarto Bibliotekę Ambrozjańską.
• 1626 – Ferdynand III Habsburg został koronowany na króla Węgier.
• 1710 – Wojna o sukcesję hiszpańską: rozpoczęła się bitwa pod Brihuegą.
• 1744 – Założono miasto Copiapó w północnym Chile.
• 1812 – 40 osób zginęło w trzęsieniu ziemi z epicentrum w rejonie miasta Wrightwood w Kalifornii.
• 1854 – Papież Pius IX ogłosił dogmat o niepokalanym poczęciu Maryi.
• 1856 – W Lyonie założono Stowarzyszenie Misji Afrykańskich.
• 1863 – W pożarze kościoła Jezuitów w Santiago de Chile zginęło około 2,5 tys. osób.
• 1864:
  • Papież Pius IX wydał encyklikę Quanta cura, potępiającą rozdział kościoła od państwa.
  • W Bristolu otwarto Clifton Suspension Bridge.
• 1870 – Wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Beaugency.
• 1881 – Pożar w Ringtheater w Wiedniu; zginęło ok. 400 osób.
• 1905 – Utworzono Australijskie Biuro Statystyczne (ABS).
• 1907 – Gustaw V został królem Szwecji.
• 1914 – I wojna światowa: w bitwie koło Falklandów Brytyjczycy rozgromili niemiecką Eskadrę Wschodnioazjatycką admirała von Spee.
• 1917 – Premier Portugalii Afonso Costa, po przewrocie wojskowym zorganizowanym przez generała Sidónio Paisa, ustąpił ze stanowiska i udał się na emigrację do Paryża.
• 1920 – Przewodniczący rumuńskiego senatu Constantin Coandă został ciężko ranny w wyniku zamachu dokonanego przez komunistę Maksa Goldsteina.
• 1929 – Rozegrano pierwsze piłkarskie derby Rzymu, w których AS Roma pokonała Lazio 1:0.
• 1931 – Luis Miguel Sánchez Cerro został prezydentem Peru.
• 1933 – W Saragossie wybuchła tzw. rewolucja libertarna, która objęła głównie hiszpańskie prowincje: Aragonia, Katalonia, Huesca i Teruel.
• 1936 – W stoczni w Kilonii zwodowano niemiecki pancernik Gneisenau.
• 1941:
  • Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i jej dominia oraz sojusznicy wypowiedzieli wojnę Japonii.
  • Rozpoczęła się bitwa o Malaje.
• 1943 – W ośrodku w Bletchley Park w Wielkiej Brytanii uruchomiono pierwszy komputer Colossus, używany do łamania szyfrów niemieckiej maszyny Enigma (zwłaszcza Maszyny Lorenza).
• 1945 – Dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca Bell 47.
• 1949:
  • Chińscy nacjonaliści ewakuowali się na Tajwan.
  • Powstała Agencja Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA).
  • W Panagjuriszte w Bułgarii podczas prac ziemnych znaleziono 9 złotych naczyń z przełomu IV i III wieku p.n.e. o wadze ponad 6 kg.
• 1952 – Icchak Ben-Zwi został prezydentem Izraela.
• 1955 – Komitet Ministrów Rady Europy wybrał projekt Arsèna Heitza na flagę europejską.
• 1956 – Zakończyły się XVI Letnie Igrzyska Olimpijskie w Melbourne.
• 1957 – W katastrofie samolotu Douglas DC-4 w Argentynie zginęło 61 osób.
• 1963 – W katastrofie lotu Pan Am 214 w Filadelfii zginęło 81 osób.
• 1965:
  • Powstała Wspólnota monastyczna z Bose.
  • Zamknięto obrady Soboru Watykańskiego II.
• 1966:
  • Ponad 200 osób zginęło w wyniku zatonięcia greckiego promu samochodowego Iraklion, płynącego z Krety do Pireusu.
  • Premiera filmu Wielka włóczęga.
• 1967 – W katastrofie samolotu Douglas C-54 Skymaster w peruwiańskich Andach zginęły 72 osoby.
• 1969 – W katastrofie greckiego samolotu Douglas DC-6 pod Atenami zginęło 90 osób.
• 1971 – Premiera filmu Mania wielkości.
• 1972 – Norman Kirk został premierem Nowej Zelandii.
• 1974:
  • Grecy opowiedzieli się w referendum za zniesieniem monarchii.
  • Została utworzona Irlandzka Narodowa Armia Wyzwoleńcza (INLA), będąca odłamem IRA.
• 1976 – Zespół The Eagles wydał album Hotel California.
• 1978 – Premiera filmu Łowca jeleni.
• 1979 – Choi Kyu-ha został prezydentem Korei Południowej.
• 1980 – W Nowym Jorku 25-letni szaleniec Mark David Chapman zastrzelił Johna Lennona przed wejściem do jego domu na Manhattanie.
• 1982:
  • Premiery filmów: 48 godzin i Wybór Zofii.
  • Rozpoczęto sprzedaż modelu Mercedes-Benz 190.
  • W Surinamie wojsko aresztowało 15 czołowych działaczy opozycyjnych, którzy następnie zostali rozstrzelani w Forcie Zelandia w Paramaribo.
• 1987:
  • W jednym z urzędów pocztowych w Melbourne 22-letni szaleniec Frank Vitkovic zastrzelił 8 osób, zranił 5, po czym popełnił samobójstwo.
  • W Waszyngtonie Ronald Reagan i Michaił Gorbaczow podpisali Traktat INF o likwidacji arsenałów rakiet krótkiego i średniego zasięgu.
• 1991:
  • Prezydenci Rosji Borys Jelcyn, Białorusi Stanisłau Szuszkiewicz i Ukrainy Leonid Krawczuk podpisali Układ białowieski rozwiązujący ZSRR i powołujący Wspólnotę Niepodległych Państw.
  • Rumuni zatwierdzili w referendum nową konstytucję uchwaloną przez parlament 21 listopada.
• 1993 – Odkryto kometę 147P/Kushida-Muramatsu.
• 1994 – Odkryto pierwiastek chemiczny roentgen.
• 1995 – Wyciek 2-3 ton płynnego sodu w japońskiej eksperymentalnej elektrowni jądrowej Monju.
• 1997 – Jenny Shipley została pierwszą kobietą-premierem w historii Nowej Zelandii.
• 2000 – Duma zadecydowała o przyjęciu melodii hymnu radzieckiego z nowym tekstem jako hymnu narodowego Rosji.
• 2002 – W nocy z 7 na 8 grudnia skradziono z muzeum artysty w Amsterdamie dwa obrazy Vincenta van Gogha: Plaża w Scheveningen i Wyjście kongregacji z kościoła w Nuenen.
• 2004:
  • Gitarzysta Dimebag Darrell i 3 inne osoby zginęły zastrzelone przez szaleńca, byłego żołnierza piechoty morskiej USA Nathana Gale'a w czasie koncertu zespołu metalowego Damageplan w Columbus (Ohio). Zamachowiec został zastrzelony przez policjanta.
  • W Cuzco (Peru) powołano Unię Narodów Południowoamerykańskich.
• 2006:
  • W Azerbejdżanie utworzono Park Narodowy Shahdagh.
  • Z powodu wojskowego zamachu stanu zawieszono członkostwo Fidżi we Wspólnocie Narodów.
• 2007 – Wojna w Pakistanie: zakończyła się bitwa w Dolinie Swat.
• 2009 – W serii zamachów bombowych w Bagdadzie zginęło 127 osób, a 448 zostało rannych.
• 2010:
  • 83 osoby zginęły, a 23 zostały ranne w pożarze więzienia pod Santiago de Chile.
  • Strajk generalny w Czechach.

Urodzili się

• 65 p.n.e. – Horacy, rzymski poeta (zm. 8 p.n.e.)
• 1542 – Maria I Stuart, królowa Francji i Szkocji (zm. 1587)
• 1626 – Krystyna Waza, królowa Szwecji (zm. 1689)
• 1699 – Maria Józefa Habsburżanka, królowa Polski (zm. 1757)
• 1708 – Franciszek I Stefan, książę Lotaryngii, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (zm. 1765)
• 1750 – Jan Dufresse, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1815)
• 1832 – Bjørnstjerne Bjørnson, norweski pisarz, polityk (zm. 1910)
• 1858 – Włodzimierz Marian Kozłowski, polski polityk (zm. 1917)
• 1861 – Georges Méliès, francuski reżyser, producent filmowy (zm. 1938)
• 1862 – Georges Feydeau, francuski dramaturg (zm. 1921)
• 1864:
  • Camille Claudel, francuska rzeźbiarka (zm. 1943)
  • Aleksander Meysztowicz, polski polityk, minister (zm. 1943)
• 1865:
  • Jean Sibelius, fiński kompozytor (zm. 1957)
  • Jacques Salomon Hadamard, francuski matematyk (zm. 1963)
• 1867 – Aleksander Sulkiewicz, polski działacz niepodległościowy (zm. 1916)
• 1882 – Stanisław Jasiukowicz, polski polityk, zastępca Delegata Rządu na Kraj (zm. 1946)
• 1886 – Diego Rivera, meksykański malarz, grafik, architekt (zm. 1957)
• 1889 – Jan Otrębski, polski językoznawca, polonista (zm. 1971)
• 1890 – Bohuslav Martinů, czeski kompozytor (zm. 1959)
• 1908 – Zenon Kliszko, polski polityk (zm. 1989)
• 1911 – Lee J. Cobb, amerykański aktor (zm. 1976)
• 1915 – Ernest Lehman, amerykański reżyser filmowy (zm. 2005)
• 1916 – Richard Fleischer, amerykański reżyser filmowy (zm. 2006)
• 1918 – Jerzy Niemojewski, polski poeta, tłumacz (zm. 1989)
• 1919 – Kazimierz Żygulski, polski socjolog kultury, polityk, minister (zm. 2012)
• 1921 – Bogdan Danowicz, polski eseista, krytyk teatralny
• 1922 – Lucian Freud, brytyjski malarz (zm. 2011)
• 1923 – Pio Taofinu'u, samoański duchowny katolicki, kardynał (zm. 2006)
• 1925:
  • Sammy Davis Jr., amerykański piosenkarz, aktor (zm. 1990)
  • Arnaldo Forlani, włoski polityk, premier Włoch
• 1926 – Joachim Fest, niemiecki pisarz, historyk (zm. 2006)
• 1927:
  • Wolfgang Hempel, niemiecki dziennikarz sportowy (zm. 2004)
  • Władimir Szatałow, rosyjski kosmonauta
• 1928 – Jimmy Smith, amerykański organista jazzowy (zm. 2005)
• 1929:
  • Marian Piech, polski profesor nauk rolniczych, rektor Akademii Rolniczej w Szczecinie (zm. 2012)
  • Kłara Rumianowa, rosyjska aktorka (zm. 2004)
  • Sylwester Szyszko, polski reżyser filmowy
• 1930:
  • John Morressy, amerykański pisarz SF i fantasy (zm. 2006)
  • Izabela Płaneta-Małecka, polski lekarz, pediatra, minister
  • Maximilian Schell, austriacki aktor, reżyser filmowy
• 1932 – Grzegorz Białkowski, polski fizyk, poeta, filozof, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego, senator RP (zm. 1989)
• 1932:
  • Charly Gaul, luksemburski kolarz szosowy (zm. 2005)
  • Hans-Jürgen Syberberg, niemiecki reżyser filmowy
• 1935 – Michael Kahn, amerykański montażysta filmowy
• 1936 – David Carradine, amerykański aktor, reżyser filmowy (zm. 2009)
• 1938 – John Kufuor, ghański polityk, prezydent
• 1939 – Eva Rosenhed, szwedzka curlerka
• 1941 – Bogdan Dziworski, polski operator filmowy, reżyser filmów dokumentalnych
• 1943 – Jim Morrison, amerykański poeta, wokalista zespołu The Doors (zm. 1971)
• 1945:
  • John Banville, irlandzki pisarz, dziennikarz
  • Maryla Rodowicz, polska piosenkarka
• 1947:
  • Gregg Allman, amerykański muzyk zespołu The Allman Brothers Band
  • Thomas Cech, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla
  • Wojciech Chudy, polski filozof, etyk, pedagog (zm. 2007)
• 1948 – Stefan Białas, polski piłkarz, trener piłkarski
• 1949 – Nancy Meyers, amerykańska reżyserka filmowa
• 1953:
  • Kim Basinger, amerykańska aktorka
  • Władysław Kozakiewicz, polski lekkoatleta, tyczkarz
  • Marek Pol, polski polityk, wicepremier
• 1957:
  • Michaił Kasjanow, rosyjski polityk, premier Rosji
  • Phil Collen, brytyjski gitarzysta zespołu Def Leppard
• 1958 – Mirosław Okoński, polski piłkarz
• 1961 – Thomas Norgren, szwedzki curler
• 1962:
  • Marty Friedman, amerykański gitarzysta
  • Wendell Pierce, amerykański aktor
  • Dmitrij Wasiljew, rosyjski biathlonista
• 1963 – Brian McClair, szkocki piłkarz, trener piłkarski
• 1964;
  • Teri Hatcher, amerykańska aktorka
  • Nikola Jerkan, chorwacki piłkarz
• 1966 – Sinéad O'Connor, irlandzka piosenkarka
• 1967:
  • Niver Arboleda, kolumbijski piłkarz (zm. 2011)
  • Andreas Kapp, niemiecki curler
  • Maria Wietrzykowska, polska muzyk, producent muzyczny
• 1968 – Michael Cole, amerykański komentator wrestlingu
• 1970 – Katarzyna Sławińska, polska dziennikarka
• 1971 – Abdullah Ercan, turecki piłkarz
• 1972 – Joanna Kos-Krauze, polska reżyserka filmowa
• 1973 – Corey Taylor, amerykański wokalista zespołu Slipknot
• 1974:
  • Cristian Castro, meksykański piosenkarz
  • Irina Nikułczina, bułgarska biathlonistka
• 1975 – Ana Stanić, serbska piosenkarka
• 1976:
  • Dominic Monaghan, brytyjski aktor
  • Nirupama Sanjeev, indyjska tenisistka
• 1977 – Aleksandra Olsza, polska tenisistka
• 1978:
  • Ville Kantee, fiński skoczek narciarski
  • Ian Somerhalder, amerykański aktor
• 1982:
  • Ian Blackwood, kanadyjski aktor
  • Raquel Kops-Jones, amerykańska tenisistka
  • Nicki Minaj, amerykańska raperka
• 1985 – Dwight Howard, amerykański koszykarz
• 1988 – Dienis Biriukow, rosyjski siatkarz
• 1993 – AnnaSophia Robb, amerykańska aktorka, piosenkarka

Zmarli

•   899 – Arnulf z Karyntii, król wschodniofrankijski (ur. 850)
• 1201 – Bolesław I Wysoki, książę śląski (ur. 1127)
• 1211 – Adelajda, księżniczka małopolska, córka Kazimierza II Sprawiedliwego (ur. zap. ok. 1180)
• 1638 – Ivan Gundulić, chorwacki poeta (ur. 1589)
• 1643 – John Pym, angielski polityk (ur. 1583/1584)
• 1681 – Gerard ter Borch, (Gerard Terborch), holenderski malarz (ur. 1617)
• 1709 – Thomas Corneille, francuski dramaturg (ur. 1625)
• 1793 – Madame du Barry, francuska kurtyzana, faworyta Ludwika XV (ur. 1743)
• 1830 – Benjamin Constant, francuski pisarz, filozof, polityk (ur. 1767)
• 1859 – Thomas de Quincey, angielski eseista, krytyk literacki (ur. 1785)
• 1864 – George Boole, angielski matematyk, filozof (ur. 1815)
• 1894:
  • Pafnutij Czebyszew, rosyjski matematyk (ur. 1821)
  • Jan Krzeptowski, polski muzyk, gawędziarz (ur. 1809)
• 1903 – Herbert Spencer, angielski filozof, socjolog (ur. 1820)
• 1907 – Oskar II, król Szwecji i Norwegii (ur. 1829)
• 1914 – Maximilian von Spee, niemiecki admirał (ur. 1861)
• 1933 – John Joly, irlandzki chemik, fizyk (ur. 1857)
• 1935 – Erkki Karu, fiński reżyser filmowy (ur. 1887)
• 1940 – Edward Krasiński, polski działacz społeczny, pamiętnikarz (ur. 1870)
• 1943 – Piotr Drzewiecki, polski inżynier, prezydent Warszawy (ur. 1865)
• 1954 – Stanisław Zdyb, polski taternik, fotograf, członek TOPR (ur. 1884)
• 1972 – William Dieterle, amerykański reżyser filmowy (ur. 1893)
• 1977 – Mieczysław Piotrowski, polski pisarz, satyryk, grafik (ur. 1910)
• 1978 – Golda Meir, izraelski polityk, premier Izraela (ur. 1898)
• 1979 – Henryk Paszkiewicz, polski historyk (ur. 1897)
• 1980 – John Lennon, brytyjski muzyk grupy The Beatles (ur. 1940)
• 1989:
  • Szymon Datner, polski historyk (ur. 1902)
  • Max Grundig, niemiecki przemysłowiec (ur. 1908)
• 1990:
  • Tadeusz Kantor, polski reżyser teatralny, plastyk (ur. 1915)
  • Martin Ritt, amerykański reżyser filmowy (ur. 1914)
• 1994:
  • Max Bill, szwajcarski rzeźbiarz, architekt (ur. 1908)
  • Antônio Carlos Jobim, brazylijski kompozytor (ur. 1927)
• 1998 – Andrzej Gwiżdż, polski prawnik, profesor (ur. 1923)
• 1999 – Péter Kuczka, węgierski pisarz (ur. 1923)
• 2003:
  • Rubén González, kubański pianista zespołu Buena Vista Social Club (ur. 1919)
  • Andrzej Wierciński, polski antropolog, religioznawca (ur. 1930)
• 2004 – Dimebag Darrell, amerykański gitarzysta zespołów: Pantera i Damageplan (ur. 1966)
• 2005:
  • Jacques Hogewoning, holenderski działacz sportowy (ur. 1923)
  • Leo Scheffczyk, niemiecki duchowny katolicki, kardynał (ur. 1920)
• 2007:
  • Wacław Karłowicz, polski duchowny katolicki (ur. 1907)
  • Ryszard Schramm, polski biolog, taternik, podróżnik (ur. 1920)
• 2008 – Kerryn McCann, australijska lekkoatletka, biegaczka (ur. 1967)
• 2011:
  • Gilbert Adair, brytyjski pisarz (ur. 1944)
  • Zelman Cowen, australijski prawnik, gubernator generalny Australii (ur. 1919)