9 września
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
9 września jest 252. (w latach przestępnych 253.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 113 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Aniela, Audomar, Augustyn, Aureliusz, Bolemir, Bolemira, Dionizy, Doroteusz, Drogomir, Franciszek, Gorgoniusz, Jacek, Jakub, Jan, Otmar, Ożanna, Piotr, Radosława, Sergiusz, Sewerian, Sobiebor, Sobiesąd, Straton, Ścibora i Świecław.
- Korea Północna – rocznica utworzenia KRL-D
- Tadżykistan – Święto Niepodległości
- międzynarodowe – Światowy Dzień FAS (od 9 września 1999; w Polsce od 2004)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
Wydarzenia na świecie
Urodzili się
- 214 – Aurelian, cesarz rzymski (zm. 275)
- 384 – Flawiusz Honoriusz, cesarz rzymski (zm. 423)
- 1427 – Thomas de Ros, baron de Ros, angielski polityk (zm. 1464)
- 1466 – Ashikaga Yoshitane, japoński shōgun (zm. 1523)
- 1585 – Armand Jean Richelieu, książę, francuski duchowny katolicki, kardynał, pierwszy minister króla Francji (zm. 1642)
- 1629 – Cornelis Tromp, holenderski admirał (zm. 1691)
- 1731 – Francisco Javier Clavijero, meksykański historyk, filozof (zm. 1787)
- 1737 – Luigi Galvani, włoski fizyk (zm. 1798)
- 1751 – Emanuel Schikaneder, niemiecki pisarz (zm. 1812)
- 1754 – William Bligh, brytyjski żeglarz, oficer marynarki, dowódca okrętu Bounty (zm. 1817)
- 1778 – Clemens Brentano, niemiecki pisarz (zm. 1842)
- 1820 – Giacomo Zanella, włoski poeta (zm. 1888)
- 1826 – Fryderyk I Badeński, wielki książę Badenii (zm. 1907)
- 1828 – Lew Tołstoj, rosyjski pisarz (zm. 1910)
- 1835 – Józef Piotrowski, komisarz Rządu Narodowego
- 1842 – Mikołaj Bibikow, rosyjski generał, prezydent Warszawy (zm. 1923)
- 1855 – Houston Stewart Chamberlain, niemiecki filozof pochodzenia brytyjskiego (zm. 1927)
- 1873 – Max Reinhardt, niemiecki reżyser teatralny i filmowy (zm. 1943)
- 1874 – Stefan Ossowski, polski inżynier elektryk, polityk, minister przemysłu i handlu (zm. 1936)
- 1881 – Aniela Salawa, błogosławiona, polska mistyczka (zm. 1922)
- 1890 – Harland Sanders, amerykański przedsiębiorca, założyciel KFC (zm. 1980)
- 1891 – Wacław Majewski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (zm. 1983)
- 1894 – Christian Donhauser, niemiecki lotnik wojskowy, as myśliwski (zm. 1919)
- 1897 – Antoni Odrowąż, polski aktor (zm. 1976)
- 1899 – Brassaï, węgierski fotograf, pisarz, rysownik, rzeźbiarz (zm. 1984)
- 1904 – Tadeusz Kapeliński, polski polityk, członek PKWN, minister poczt i telegrafów (zm. 1970)
- 1907 – Edward Szymański, polski poeta (zm. 1943)
- 1908:
- 1911:
- 1914:
- 1918 – Oscar Luigi Scalfaro, włoski polityk, prezydent Włoch (zm. 2012)
- 1919 – John Ljunggren, szwedzki lekkoatleta, chodziarz (zm. 2000)
- 1920 – Wiesław Jażdżyński, polski pisarz (zm. 1998)
- 1921:
- 1922:
- 1923:
- 1924 – Rik Van Steenbergen, belgijski kolarz szosowy
- 1926:
- 1928 – Elvin Jones, amerykański perkusista jazzowy (zm. 2004)
- 1929 – Kazimierz Janus, polski aktor (zm. 2008)
- 1930 – Tadeusz Jurasz, polski aktor
- 1931:
- 1935 – Chaim Topol, izraelski aktor
- 1939 – Zbigniew Namysłowski, polski saksofonista jazzowy
- 1941:
- 1942 – Henryk Kawiorski, polski pisarz
- 1947:
- 1949 – Maciej Szary, polski aktor
- 1951:
- 1952:
- 1954 – Jacek Socha, polski ekonomista, polityk, minister skarbu państwa
- 1955 – Mariusz Wojciechowski, polski aktor
- 1959 – Éric Serra, francuski kompozytor, twórca muzyki filmowej
- 1960 – Hugh Grant, brytyjski aktor
- 1962 – Mark Linkous, amerykański piosenkarz, kompozytor (zm. 2010)
- 1963 – Roberto Donadoni, włoski piłkarz, trener piłkarski
- 1964 – Caecilie Norby, duńska wokalistka jazzowa
- 1965 – Janusz Janowski, polski artysta malarz, teoretyk sztuki, muzyk
- 1966:
- 1967:
- 1968:
- 1970 – Natalia Streignard, wenezuelska aktorka
- 1971 – Waldemar Sługocki, wiceminister rozwoju regionalnego
- 1972:
- 1973:
- 1974 – Mathias Färm, szwedzki gitarzysta zespołu Millencolin
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1978 – Shane Battier, amerykański koszykarz
- 1979 – Marcin Bosak, polski aktor
- 1980:
- 1981:
- 1984 – Mirosław Nahacz, polski pisarz (zm. 2007)
- 1985:
- 1986 – Jason Lamy-Chappuis, francuski kombinator norweski
- 1987:
- 1991 – Julia Boserup, amerykańska tenisistka
Zmarli
- 276 – Florian, cesarz rzymski (ur. 232)
- 1000 – Olaf I Tryggvason, król Norwegii (ur. 963-969)
- 1087 – Wilhelm Zdobywca, książę Normandii, król Anglii (ur. 1027 lub 1028)
- 1191 – Konrad II Otto, książę Czech, margrabia Moraw (ur. 1135)
- 1285 – Kunegunda Halicka, królowa Czech (ur. 1246)
- 1312 – Otto III Bawarski, książę Dolnej Bawarii, król Węgier (ur. 1261)
- 1398 – Jakub I Cypryjski, król Cypru (ur. 1334)
- 1437 – Jan Rohacz z Dube, czeski hetman husycki (ur. ?)
- 1487 – Chénghuà, cesarz Chin (ur. 1447)
- 1488 – Franciszek II Bretoński, książę Bretanii (ur. 1433)
- 1513 – Jakub IV, król Szkocji (ur. 1473)
- 1569 – Pieter Bruegel starszy, niderlandzki malarz (ur. ok. 1525)
- 1596 – Anna Jagiellonka, królowa Polski, żona Stefana Batorego (ur. 1523)
- 1676 – Paul Chomedey de Maissonneuve, francuski żołnierz, założyciel Montrealu (ur. 1612)
- 1693 – Ihara Saikaku, japoński pisarz (ur. 1642)
- 1755 – Johann Lorenz von Mosheim, niemiecki duchowny luterański, historyk Kościoła (ur. 1693)
- 1778 – Giovanni Battista Piranesi, włoski grafik, architekt (ur. 1720)
- 1809 – August Ludwig von Schlözer, niemiecki historyk (ur. 1735)
- 1815 – John Singleton Copley, amerykański malarz, rysownik (ur. 1738)
- 1841 – Augustin Pyramus de Candolle, szwajcarski botanik (ur. 1778)
- 1861 – Piotr Bonhomme, francuski duchowny, założyciel Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej z Kalwarii, błogosławiony katolicki (ur. 1803)
- 1872 – Antoni Stolpe, polski kompozytor, pianista (ur. 1851)
- 1876 – Soter Rozbicki, polski poeta (ur. 1823)
- 1891 – Jules Grévy, francuski polityk, prezydent Francji (ur. 1813)
- 1894 – Heinrich Brugsch, niemiecki egiptolog (ur. 1827)
- 1898 – Stéphane Mallarmé, francuski poeta (ur. 1842)
- 1901 – Henri de Toulouse-Lautrec, francuski malarz, grafik (ur. 1864)
- 1912 – Jaroslav Vrchlický, czeski pisarz, tłumacz (ur. 1853)
- 1923 – Józef Hornowski, polski lekarz, anatomopatolog (ur. 1874)
- 1926 – Władysław Szcześniak, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1858)
- 1928:
- 1939:
- 1941 – Hans Spemann, niemiecki biolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1869)
- 1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
- 1944 – Frank Marshall, amerykański szachista (ur. 1877)
- 1947 – Victor Horta, belgijski architekt (ur. 1861)
- 1969 – Włodzimierz Dobrzański, polski aktor (ur. 1896)
- 1976 – Mao Zedong, chiński polityk, działacz komunistyczny, przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej (ur. 1893)
- 1978 – Jack Warner, amerykański producent filmowy, założyciel Warner Bros. (ur. 1892)
- 1981 – Jacques Lacan, francuski psychiatra (ur. 1901)
- 1985 – Paul Flory, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1910)
- 1990:
- 1994 – Patrick O'Neal, amerykański aktor (ur. 1927)
- 1995 – Jerzy Kurczewski, polski muzykolog, dyrygent Poznańskiego Chóru Chłopięcego (ur. 1924)
- 1996 – Bill Monroe, amerykański muzyk (ur. 1911)
- 1997 – Burgess Meredith, amerykański aktor (ur. 1907)
- 2000 – Veerasamy Ringadoo, maurytyjski polityk, prezydent Mauritiusa (ur. 1920)
- 2001 – Ahmad Szah Masud, afgański dowódca wojskowy, polityk (ur. 1953)
- 2003:
- 2006:
- 2007 – Helmut Senekowitsch, austriacki piłkarz, trener piłkarski (ur. 1933)
- 2008:
- 2009 – Andrzej Śliwiński, polski duchowny katolicki, biskup elbląski (ur. 1939)
- 2010 – Bent Larsen, duński szachista (ur. 1935)
- 2011 – Marian Szymański, polski geodeta (ur. 1929)