Alaska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przydomek: The Last Frontier
Ostatnia rubież Dewiza: North to the Future Państwo  Stany Zjednoczone Stolica Juneau Język urzędowy brak Mieszkańcy Alaskan Gubernator Sean Parnell Największe miasto Anchorage Powierzchnia

 • ogółem
 • lądowa
 • wodna
 • % wodna

Szerokość geograficzna 54°40'N do 71°50'N Długość geograficzna 130°W do 173°E Populacja (2000)
na 48. miejscu

626 932

Strefa czasowa
Czas letni UTC-9:00
UTC-8:00 ISO 3166-2 US-AK Multimedia w Wikimedia Commons Strona internetowa

Alaska (wymowa:/əˈlæskə/ ?/i) – stan USA w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, nieposiadający bezpośredniego połączenia lądowego z główną częścią Stanów Zjednoczonych.

Ma największą powierzchnię spośród wszystkich stanów USA.

na 1. miejscu

1 717 854 km²
1 481 347 km²
236 507 km²
13,77 %

Graniczy od wschodu z Kanadą, a od zachodu przez Cieśninę Beringa z Rosją.

Główne miasta

• Anchorage
• Fairbanks
• Juneau
• Sitka
• Kenai

Dewiza

"North to the Future" (Przez Północ do przyszłości)

Główne rzeki

• Jukon
• Kuskokwim

Roślinność

W głębi lądu tajga i tundra, w zasięgu oddziaływania Prądu Alaskańskiego iglaste lasy deszczowe strefy umiarkowanej.Topole, olchy, wierzby.

Symbole

• pardwa
• świerk sitkajski
• niezapominajka

Historia

• 1640 – odkrycie Alaski przez żeglarzy hiszpańskich.
• 1732 – okręt rosyjski wysłany przez dowódcę ekspedycji wojskowej Pawłuckiego (z pochodzenia Polaka) w czasie przejścia przez Cieśninę Beringa obserwuje brzeg Alaski, potwierdzając bliskość Azji i Ameryki.
• 1741 (15 i 16 lipca) – pierwsza morska ekspedycja naukowa pod dowództwem duńskiego badacza w służbie Rosji Vitusa Beringa i Rosjanina Aleksieja Czirkowa.
• 1784 – pierwsza kolonia założona przez rosyjskich handlarzy futer na wyspie Kodiak.
• 1799 – założenie przez Rosjan osady Sitka na Wyspie Baranowa, która od początku swojego istnienia aż do roku 1906 była stolicą Alaski.
• 1799-1867 – teren Alaski pod administracją Kompanii Rosyjsko-Amerykańskiej.
• 1867 (30 marca) – sprzedaż Alaski przez cara Imperium Rosyjskiego Aleksandra II Stanom Zjednoczonym za 7 mln 200 tys. dolarów; jednym z pierwszych amerykańskich urzędników federalnych Alaski został Polak, Włodzimierz Krzyżanowski.
• 1896 – George Carmack, Skookum Jim i Dawson Charlie odkryli złoto nad rzeką Klondike.
• 1897 – początek wielkiej "gorączki złota" wywołanej wiadomością o tonie złota przywiezionej na pokładzie parowca z Alaski do portu Seattle w stanie Waszyngton.
• 1912 – ustanowienie Terytorium Alaski.
• 1958 (9 lipca) – największe zanotowane dotąd tsunami na świecie - megatsunami w zatoce Lituya.
• 1959 (3 stycznia) – wejście Alaski do Unii (jako 49 stanu).
• 1976 - rząd decyduje o zniesieniu podatków i wprowadzeniu dywidend.

System polityczny

Władzę ustawodawczą na szczeblu stanowym sprawuje dwuizbowa Legislatura Alaski, złożona z Izby Reprezentantów i Senatu. Na czele władzy wykonawczej stoi gubernator, wybierany w wyborach bezpośrednich na czteroletnią kadencję.

• okręg (ang. borough),
• okręg niezorganizowany (ang. unorganized borough).

Obecnie zostało utworzonych 18 okręgów oraz 1 okręg typu niezorganizowanego. Okręg niezorganizowany dodatkowo został podzielony przez United States Census Bureau na 11 tzw. obszarów spisu powszechnego (ang. census area) w celu łatwiejszego przeprowadzenia badań statystycznych.

Uniwersytety i wyższe uczelnie

• University of Alaska

Podział administracyjny

Amerykański stan Alaska dzieli się na 19 okręgów (ang. borough). Występują dwa rodzaje jednostek terytorialnych:

Szerokość

Długość
Wzniesienie
 • najwyższe
 • średnie
 • najniższe

49
3 stycznia 1959

Klimat

W części południowej – umiarkowany chłodny; na Dalekiej Północy – subpolarny; zakres zmian temperatury powietrza w ciągu roku: od -71 °C w zimie do 5 °C w lecie. Zima trwa 9 miesięcy, jest więc długa i bardzo mroźna; w czasie jej trwania wieją silne wiatry osiągające prędkość do 100 km/h, występują również burze śnieżne charakterystyczne dla strefy tundry.

Sześciu okręgom nadano status skonsolidowanych miast-okręgów (ang. consolidated city-borough): Anchorage, Haines, Juneau, Sitka, Wrangell i Yakutat.

2380 km

1300 km
 
6194 m
3060 m
0 m

• Dywidendy dla mieszkańców (ang.)
• Alaska Pictures (ang.)
• Mapa fizyczna Alaski (ang.)

Zobacz też

• Gorączka złota nad Klondike

Przemysł i bogactwa naturalne

Eksploatuje się ropę naftową (jedne z największych złóż na świecie), gaz ziemny, złoto, platynę, rudy miedzi, cyny, niklu, uranu. Zakłady przemysłu petrochemicznego, drzewnego, papierniczego. Rozwinięta hodowla reniferów, lisów, a także leśnictwo, myślistwo i rybołówstwo (połów łososi i śledzi). Komunikacja gł. na południu stanu: samochodowa (fragment Drogi Panamerykańskiej – Alaska Highway), kolejowa, lotnicza. Liczne rurociągi. Główne porty morskie: Valdez, Seward, Sitka. Wojskowe bazy lotnicze.

Wejście do Unii

 • kolejność
 • data

Demografia

Alaska ma 609 050 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:

Gęstość (2000)
na 50. miejscu

0,42 os./km²

• język angielski – 87,01%,
• języki eskimo-aleuckie – 4,63%,
• język hiszpański – 2,54%,
• język tagalog – 1,43%,
• język koreański – 0,96%,
• inne języki indiańskie – 0,63%.

Religia

• Chrześcijaństwo – 69,0%
  • Protestantyzm (różne odłamy) – 47,0%
  • Katolicyzm – 14,0%
  • Prawosławie – 3,0%
  • Inne wyznania chrześcijańskie – < 0,5%
• Inne wierzenia
  • Mormoni – 4,0%
  • Świadkowie Jehowy – < 0,5%
  • Judaizm – < 0,5%
  • Buddyzm – < 0,5%
  • Islam – 1,0%
  • Hinduizm – < 0,5%
• Pozostałe religie oraz ateiści – 28%

Geografia

Powierzchnia stanu górzysta. Na południu góry Alaska z najwyższym szczytem Ameryki Północnej – McKinley (6194 m n.p.m.), Góry Świętego Eliasza (Góra Św. Eliasza, 5489 m n.p.m.), Góry Wrangla (Mt Bona, 5044 m n.p.m.), na północy Góry Brooksa (Michelson, 2816 m n.p.m.). W środkowej części stanu płaskowyż rozcięty dolinami rzek. Wzdłuż wybrzeża niziny. Linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta. Liczne półwyspy (Alaska, Kenai) i przybrzeżne wyspy (Aleuty, Archipelag Aleksandra, Kodiak, Nunivak, Wyspa Św. Wawrzyńca, Wyspy Pribyłowa). Obszar aktywny sejsmicznie. Wiele szczytów gór to czynne (m.in. Pavlof, Iliamna) i wygasłe wulkany.

Dla stanu Alaska kod Federal Information Processing Standard to liczby 02.

Przydomek

"The Last Frontier" – Ostatnia granica

Dominują góry i wyżyny; szczyt Mount McKinley (6194 m n.p.m.) jest najwyższym punktem Ameryki Północnej; liczne stożki wulkaniczne. Do terytorium należą też Aleuty.

"The Great Land" – Wielki Stan