Grójec
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Państwo Polska Województwo mazowieckie Powiat grójecki Gmina Grójec gmina miejsko-wiejska Prawa miejskie 1419
Burmistrz Jacek Stolarski
Powierzchnia 8,57
km² Wysokość 153 m
n.p.m. Ludność (2008)
•
liczba •
gęstość 15 403
1797 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 48
Kod pocztowy 05-600 Tablice rejestracyjne WGR Położenie na mapie Polski
Grójec 51°51′56″N 20°52′03″E / 51.86556, 20.8675Na mapach: 51°51′56″N 20°52′03″E / 51.86556, 20.8675
TERC (
TERYT) 1142006054
Urząd miejski ul. Piłsudskiego 47
05-600 Grójec Multimedia w Wikimedia Commons Hasło
Grójec w Wikisłowniku Strona internetowa
Grójec – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie grójeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grójec i powiatu grójeckiego nad rzeką Molnicą (dopływ Jeziorki).
Historia
- Pierwsze ślady osadnictwa datowane są na VII w. p.n.e.
- W XI-XII wieku Grójec był grodem kasztelańskim. Tytuł przeniesiono około 1250 do Czerska
- 1124-1250 Grójec był siedzibą archidiakonatu diecezji poznańskiej, przeniesionego następnie do Czerska
- Prawa miejskie Grójec otrzymał w 1419 r. z nadania księcia mazowieckiego Janusza I Starego
- Statut miasta powiatowego uzyskał w 1526 r., stracił go na czas zaborów. Grójec wchodził w skład Księstwa Mazowieckiego
- Miasto było zniszczone podczas potopu szwedzkiego 1656 r.
- W dniach 22 - 25 I 1863r. doszło do pierwszych wystąpień powstańczych.
- W 1863 r. na terenie gminy miały miejsce walki z wojskami rosyjskimi.
- W okresie międzywojennym na 11000 mieszkańców Grójca 5500 stanowiła ludność żydowska
- Grójec w czasie II wojny światowej:
- 6 września 1939 – na Grójec spadły 3 bomby ("w wyniku nalotów uległy zniszczeniu domy mieszkalne, młyn, oraz częściowo kościół, na który spadła jedne bomba, a obok dwie następne").
- 9 września 1939 – Niemcy wkraczają do Grójca, kwaterą niemieckiego starosty miasta zostaje pałacyk w Kobylinie
- 1941 – wywiezienie grójeckich Żydów do warszawskiego getta (zostaje tylko 100 "przydatnych" Żydów)
- 26 marca 1944 – odbicie więźniów z siedziby gestapo
- 15 stycznia 1945 – zajęcie Grójca przez Rosjan (w obecnym budynku PSP nr 1 w Grójcu zostaje założony szpital polowy)
Demografia
Gospodarka
Rocznie zbiera się tu 900 tys. ton jabłek, co stanowi 35% krajowej produkcji. Tradycja upraw jabłoni sięga XVI w, od tego czasu dobrze wykształciła się infrastruktura potrzebna do profesjonalnej produkcji jabłek. W regionie znajdują się duże firmy dystrybuujące środki ochrony roślin, firmy przetwórcze (produkujące koncentrat jabłkowy), sklepy zaopatrzenia ogrodniczego.[]
- 3 przedszkola publiczne i 2 prywatne,
- 6 szkół podstawowych,
- gimnazjum,
- 5 szkół ponadgimnazjalnych
- Zespół Szkół Specjalnych im. Ks. Jana Twardowskiego
Ochrona zdrowia
Na terenie miasta i gminy Grójec prowadzą działalność medyczną następujące podmioty opieki medycznej:
Jabłka grójeckie
Na terenie powiatu grójeckiego od ponad 500 lat uprawia się jabłka. Tak długa historia tego owocu w regionie spowodowała wykształcenie się naturalnej marki "jabłka grójeckie", której istnienie potwierdzają liczne zapisy duchownych i naukowców. Uprawę jabłoni promowała już królowa Bona. Rolę w rozwoju sadownictwa grójeckiego odegrali duchowni, którzy wprowadzali wysoką kulturę upraw sadowniczych. W XIX w. pojawili się pierwsi doradcy sadowniczy.[]
Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Kobylin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1975 r. do woj. warszawskiego.
Inne gałęzie przemysłu
W Grójcu mają swoje fabryki i siedziby międzynarodowe koncerny:
Zabytki
- Ratusz w Grójcu – wybudowany w 1809 roku według projektu Hilarego Szpilowskiego w stylu klasycystycznym. Został wpisany do rejestru zabytków 23 marca 1962 roku oraz 12 lutego 1982. Znajduje się przy Rynku (Plac Wolności). Obecnie siedziba Urzędu Stanu Cywilnego.
- Cmentarz żydowski w Grójcu
- Dawna poczta
- Hale targowe
- Szpital
- Kamienice
- Późnogotycki kościół św. Mikołaja z lat 1520 - 1530 i dzwonnica z 1889 roku
- Budynek Szkoły Podstawowej nr 1
- Budynek Szkoły Podstawowej nr 3 - dawne koszary carskie
- Budynek Starostwa Powiatowego
Transport
- W Grójcu krzyżują się drogi E77 oraz droga nr 50 "Transit TIR". Miasto jest węzłem popularnych dróg północ-południe i wschód-zachód.
- Grójecki PKS obsługuje trasy dalekobieżne (do Muszyny i Gdyni) oraz lokalne – do Warszawy, Białobrzegów, Radomia, Góry Kalwarii, Warki, Białej Rawskiej, Nowego Miasta, Mszczonowa i innych.
Edukacja
W Grójcu znajdują się:
- Powiatowe Centrum Medyczne w Grójcu
- Pogotowie Ratunkowe będące samodzielną placówką transportu medycznego dysponujące 10 karetkami
- Przychodnia Rejonowa w Grójcu złożona z poradni internistycznych, pediatrycznych i stomatologicznych,
- Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej o charakterze przychodni pierwszego kontaktu,
- Apteki - 8 prywatnych,
- Pracownie analiz lekarskich - 5,
- Prywatne gabinety lekarskie oferujące porady z zakresu chorób wewnętrznych, ginekologii i położnictwa, stomatologii zachowawczej i protetyki dentystycznej, pediatrii i ortopedii, urologii.
- NZOZ Zielmed
- NZOZ Medicus
- NZOZ Medycyna Analizy
- NZOZ Medycyna Rodzinna
Wspólnoty religijne
Organizacje charytatywne w powiecie grójeckim
- Internetowy Charytatywny Vortal Pomocy "Dzieci Dzieciom Pomocna – Dłoń"
- Polski Czerwony Krzyż – Klub Honorowych Dawców Krwi "PULS"
- Kultura i Sport. Organizacja Pozarządowa, której celem jest aktywizacja młodych ludzi, zachęcenie ich do działania i kreowania własnych pomysłów i realizowania pasji i stworzenie szeregu narzędzi które w przyszłości pomogłyby dorastającym młodym grójczanom rozwijać skrzydła i spełniać swoje marzenia. http://kulturaisport.pl/
Współpraca zagraniczna
Osoby urodzone w Grójcu
Zobacz też
Bibliografia
- http://www.grojec.eu/
- Robert Kąkol, Eryk Kacewicz i zespół, Polskie miasta i miasteczka, Warszawa, Readers's Digest, 2010, ISBN 978-83-60530-95-5
- Historia Żydów w Grójcu na portalu Wirtualny Sztetl
- Oficjalna strona miasta
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Jabłka grójeckie wyróżnia:
Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 14 875 mieszkańców.
- wybarwienie – więcej czerwonego rumieńca
- kwasowość – wyższa
- smak – bardziej wyrazisty za sprawą wyższej kwasowości
- ilość antyoksydantów – lepiej wybarwione owoce posiadają więcej antyoksydantów
Jabłka grójeckie coraz częściej sprzedawane są przez grupy producenckie. Do najbardziej liczących się należą:
- Fruit Family
- FRUITSAD
– Sun Sad
– Rajpol
– Soska
– Polfrut
– Wilgafruit
– Nasz Sad
– Jabluszko
– Grupa Skowronki
– Star Fruit
– Ogrodnicza[] -Polsad (Lewiczyn)
Obecnie jabłka grójeckie są już oficjalnie produktem tradycyjnym i starają się o rejestrację jako Chronione Oznaczenie Geograficzne – produkt regionalny.
- Faurecia Fotele Samochodowe Sp. z o.o.
- Peter Renz Ltd. – jedyny w Polsce przedstawiciel ZF
- Ferrero (Belsk Duży)
- ZTS Polska Sp z o.o.
Stopa bezrobocia w czerwcu 2007 wynosiła 6.9%[]