Grab

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Grab (Carpinus L.) – rodzaj drzew z rodziny brzozowatych (w niektórych systemach klasyfikacyjnych okrytonasiennych wyłączany w odrębną rodzinę Stylocerataceae lub leszczynowatych). W Polsce występuje jeden gatunek rodzimy i kilka introdukowanych, ale rzadko uprawianych (prawie wyłącznie w kolekcjach). Na świecie rośnie 25 gatunków, przede wszystkim w Azji Wschodniej i Ameryce Północnej. Gatunkiem typowym jest Carpinus betulus L..

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophyta Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa oczarowe (Hamamelididae Takht.), nadrząd Juglandanae Takht. ex Reveal, rząd leszczynowce (Corylales Dumort.), rodzina Stylocerataceae (Pax) Takht. ex Reveal & Hoogland, plemię Carpineae A. DC., rodzaj grab (Carpinus L.).

Morfologia

Pokrój Drzewa lub wysokie krzewy o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze. Pąki Ostrokończyste, pokryte licznymi łuskami zachodzącymi na siebie dachówkowato. Liście Opadające na zimę, skrętoległe, eliptyczne do jajowatych, o wyraźnie zaznaczonych nerwach bocznych ("harmonijkowate"). Kwiaty Rośliny jednopienne, kwiaty męskie 6 – 12 pręcikowe, bez okwiatu, z jedną łuską. Kwiaty żeńskie podparte przysadkami, które po przekwitnieniu silnie się rozrastają tworząc trójklapowe okrywy, do nich przyrośnięte są orzeszki. Owoc Spłaszczony, żeberkowany orzeszek, po dojrzeniu opadający razem z okrywami.

Systematyka

Synonimy taksonom.

Ostrya J. Hill

Żywopłoty z przycinanych grabów były kiedyś w południowej Polsce powszechnie stosowane do grodzenia pól i sadów.

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)

Rodzaj z rodziny brzozowate z rzędu bukowców, należącego do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych. W obrębie rodziny zaliczany do podrodziny Coryloideae J. D. Hooker.

Gatunki flory Polski

• grab amerykański (Carpinus caroliniana Walter) – gatunek uprawiany
• grab pospolity, g. zwyczajny (Carpinus betulus L.)

Inne gatunki (wybór)

• grab japoński (Carpinus japonica Blume)
• grab sercowaty (Carpinus cordata Blume)

Zastosowanie

Drewno grabu ma szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach rzemiosła. Ze względu na swoją zwartość, dużą twardość i odporność na ścieranie stosowany m.in. do wytwarzania elementów drewnianych narzędzi stolarskich (korpusy strugów). Drewna grabu używa się również do produkcji pałek perkusyjnych.