MTŚK zostało zarejestrowane w Polsce w 1988, a do "Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych" Ministerstwa Spraw Wewnętrznych zostało wpisane pod numerem 30 dnia 31 stycznia 1990.
ISKCON praktykuje bhaktijogę, która jest formą hinduizmu (wisznuizmu). Obiektem czci jest Kryszna, którego imię jego wyznawcy tłumaczą jako "wszechatrakcyjny", wraz ze swoją towarzyszką Radhą. Wisznuici, wierzą, że Kryszna jest tożsamy z Wisznu i jest najwyższą formą Boga, natomiast Radha jest jego żeńską odpowiedniczką i uosobieniem miłości.
Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny (ang. International Society for Krishna Consciousness, w skrócie ISKCON), powszechnie znane jako Hare Kryszna – to hinduistyczna tradycja religijna określana jako gaudija wisznuizm wywodząca się z Bengalu Zachodniego i nauk Ćajtanji Mahaprabhu. Na Zachodzie nurt został spopularyzowany przez Bhaktivedantę Swamiego Prabhupadę, pierwszy ośrodek misyjny poza Indiami założony został przez Bhaktivedantę Swamiego w Nowym Jorku w roku 1966 . W Polsce MTŚK zostało oficjalnie zarejestrowane i wpisane pod numerem 30 do "Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych" Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dnia 31 stycznia 1990.
Popularna nazwa ruchu (Hare Kryszna) pochodzi od intonowanej przez nich Maha Mantry (wielkiej pieśni), pochodzącej z Kalisantaranopaniszad oraz innych pism wedyjskich i promowanej przez Ćajtanję Mahaprabhu. Członkowie Hare Kryszna (głównie mnisi) znani są z odprawianych na ulicach miast na całym świecie ulicznych śpiewów i tańców z bębnami (mridangami) i czynelami (karatalami), odziani zwykle w kolorowe sari (kobiety) i szafranowe lub białe dhoti i kurty (mężczyźni). Śpiewana przez nich Maha Mantra przedstawia się następująco:
Mnisi i sannjasini odmawiają obowiązkowej służby wojskowej, ponieważ sprzeczna jest z absolutnym zakazem odbierania życia (ahinsa).
Ponadto do najważniejszych zasad teologii należą:
MTŚK zachowuje najważniejsze święta wisznuizmu. Uroczyście świętowane jest pojawienie się Kryszny (Dźanmastami) (koniec sierpnia lub początek września) oraz Holi.
W Belgii ISKCON ma główny ośrodek w Château de Septon Durbuy (Radhadesh), w którym mieści się również Uniwersytet Vaishnava. Ośrodki ISKCON istnieją we wszystkich krajach europejskich, łącznie z Rosją.
W czasie powodzi tysiąclecia we Wrocławiu Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny rozdawała na szeroką skalę gorące posiłki. W świątyni Hare Kryszna na wrocławskim Psim Polu utworzono wolontariat "Hare Kryszna powodzianom". Powodzian krysznowcy karmili także z policyjnych i wojskowych pontonów, bardzo popularne stało się hasło: "Hare Kryszna gotuje – policja wiosłuje". Ogółem, na przestrzeni dwóch tygodni, tj. 12-27 lipca 1997 roku, wyznawcy Kryszny w zalanym przez Odrę Wrocławiu rozdali ponad 25 tys. porcji gorących wegetariańskich posiłków, kanapki, gorące napoje, setki litrów wody mineralnej.
Teologię gaudija wisznuizmu cechuje silne akcentowanie monoteizmu oraz bhakti, czyli osobistego i emocjonalnego związku z bogiem. Ponadto odrzucany jest tradycyjny system kastowy (przynależność przez urodzenie) oraz doktrynalna mizoginia, cechująca wiele odłamów hinduizmu.
Odczytywane są również fragmenty Bhagawadgity z komentarzami Bhaktivedanty Swamiego Prabhupady, a następnie prowadzona jest na ten temat swobodna dyskusja teologiczna.
MTŚK znane jest z uczestnictwa w Festiwalu Przystanek Woodstock gdzie sprzedają ciepłe posiłki, mają własną scenę, gdzie odbywają się koncerty różnych stylów muzycznych, oraz kilka namiotów, gdzie można dowiedzieć się więcej o religii (np. namioty 'Reinkarnacja' czy 'Wegetarianizm'), namiot z pamiątkami, które można kupić oraz namiot 'Pytania i odpowiedzi', gdzie można bezpośrednio zapytać wyznawców o różne kwestie dotyczące religii. MTŚK znane jest też z rozdawnictwa żywności biednym i bezdomnym, pomocy osobom uzależnionym itp. Działalność ruchu (za wyjątkiem działalności charytatywnej) spotyka się z krytyką głównie środowisk katolickich.
Członkowie Towarzystwa, którzy otrzymali święcenia (mnisi lub mniszki) zobowiązani są do przestrzegania następujących zasad:
ISKCON pojawił się w Polsce w latach 70., jednak szerszą działalność rozwinął od końca lat 80. Obecnie ma 2 świątynie (w Mysiadle i Wrocławiu) oraz prowadzi rolnicze gospodarstwo ekologiczne w Czarnowie (gdzie w 1980 powstał pierwszy ośrodek ruchu).
Hare Kryszna Hare Kryszna Kryszna Kryszna Hare Hare Hare Rama Hare Rama Rama Rama Hare HareNa Zachodzie mahamantra jednoznacznie kojarzona jest z Międzynarodowym Towarzystwem Świadomości Kryszny, jednak w Indiach intonowana jest niezależnie od przynależności do jakiejkolwiek organizacji.
Wyobrażenia Kryszny/Radhy i ich awatarów w formie posągów (murti) są otaczane codzienną czcią (uznawane są one za "transcendentalne", tzn. zawierające "boską energię") jednak główne nabożeństwa mają miejsce w niedziele i polegają głównie na wspólnym śpiewaniu mantr oraz pieśni religijnych w sanskrycie, często w formie "pytań i odpowiedzi" (zwanym bhadżan), przede wszystkim Maha Mantry, przy akompaniamencie tradycyjnych muzycznych instrumentów indyjskich (np. mryndanga, karatale).
ISKCON wyznaje tradycyjną teologię gaudija wisznuizmu, ustaloną przez Ćajtanję Mahaprabhu (1486-1534) (uznawanego za awatarę Kryszny) i opracowaną oraz rozpowszechnioną przez jego uczniów, tzw. Sześciu Goswamich, a zwłaszcza przez Dżiwę Goswamiego w XVI w. Doktryna została skodyfikowana przez Bhaktiwinodę Thakura (1840-1911). ISKCON uznaje siebie za kontynuatora wielowiekowej sukcesji mistrzów duchowych guru i "czystych wielbicieli" Najwyższej Osoby Boga. Przez wyznawców innych odłamów hinduizmu ISKCON jest uznawane za jedną z wielu sampradaja.
Nauki bhaktijogi mają swój początek jeszcze przed okresem wedyjskim, a zostały spopularyzowane przez Ćajtanję Mahaprabhu w Zachodnim Bengalu w połowie XIV w. Członkowie MTŚK należą do wisznuickiej szkoły (sukcesji uczniów) gaudija. Gaudija wisznuizm jest szczególnie silny w historycznie związanych rejonach: w Bengalu Zachodnim i Orisie. Na Zachodzie został spopularyzowany przez Bhaktivedantę Swamiego Prabhupadę, który przetłumaczył i wydał w języku angielskim Bhagawadgitę i inne teksty, które zostały później przetłumaczone na ponad sześćdziesiąt języków.
W Europie sytuacja jest bardziej zróżnicowana: krajem, w którym ISKCON posiada najwięcej wyznawców i aż 20 ośrodków jest Wielka Brytania. Głównym ośrodkiem ruchu jest posiadłość ziemska i pałac Bhaktivedanta Manor (podarowany przez jednego z Beatlesów George'a Harrisona), który odwiedza co roku ponad 500 000 gości; również Tony Blair przynajmniej raz w roku gości w tym ośrodku.
Francja jest krajem europejskim najbardziej nieprzyjaznym ISKCON01-27[]: specjalna komisja śledcza ds. sekt stwierdziła, że ISKCON prowadzi działalność zarobkową pod pozorem akcji humanitarnych i stosuje "zmuszanie do wysiłku fizycznego", aby zmniejszyć "zmysł krytyczny". Francja jest pierwszym krajem na świecie, który sformułował tak wiele różnych zarzutów wobec ISKCON. We Francji główne ośrodki ISKCON znajdują się w Indre (Château d'Oublaisse nazywane także la Nouvelle Mayapura) i Noisy-le-Grand.
Możliwe jest przyjęcie sannjasy (również od swojego guru). Przyjmują ją głównie ludzie starsi (rzadziej młodzi), którzy zobowiązują się do całkowitego celibatu, unikania wszystkiego, co może odwracać uwagę od religii oraz poświęcają się głównie pielgrzymkom, podróżom misyjnym i szerzeniu doktryny gaudija wisznuizmu.
ISKCON naucza zgodnie z podstawowymi zasadami hinduizmu:
Wyznawcy nazywają siebie bhakta (czciciel/wielbiciel) lub bhaktinka (wielbicielka). Święcenia nie są obowiązkowe. Otrzymuje się je od wybranego przez siebie guru. Nadawane jest wówczas imię duchowe (często jedno z imion Kryszny i jego awatarów). Członkowie Towarzystwa nie podlegają kontroli co do przestrzegania powyższych zasad; pozostawia się to ich sumieniu. Oczekiwana jest (ale nie wymagana) wszelka pomoc dla świątyni w miarę sił i możliwości. Mnisi często organizują publiczne pokazy pieśni i muzyki religijnej (tzw. harinam) oraz rozdają ulotki i sprzedają literaturę religijną, w celu "szerzenia świadomości Boga".
Większość wyznawców (ok. 99,9%) mieszka we własnych domach. Hare Kryszna wielokrotnie było celem działań organizacji antykultowych. Jedną z przyczyn jest propagowanie hinduizmu. Hare Kryszna znani są w Europie i Amerykach z organizowania Festiwali Wozów (Ratha Jatra).
Na ołtarzu główny kapłan lub kapłanka ofiarowuje kwiaty, kadzidełka oraz ogień a zgromadzeni śpiewają pieśni ku czci Ćajtanji Mahaprabhu i jego uczniów (np. Panća Tattwa mantra, oraz ku czci Bhaktivedanty Swamiego Prabhupady (Prabhupad, Prabhupad, Prabhupad Dźaja Dźaja Prabhupad). Często nabożeństwo kończy się radosnym tańcem zebranych, przy czym kobiety i mężczyźni tańczą oddzielnie.
Bhaktivedanta Swami określił w roku 1966 siedem celów Międzynarodowego Towarzystwa Świadomości Kryszny:
Po nabożeństwie następuje uczta, podczas której spożywane jest prasadam, czyli wegetariańskie jedzenie, ofiarowane wcześniej Krysznie; uznawane jest one za "oczyszczające" duszę od skutków działań karmicznych (dotyczy to wszystkich ludzi, także niewierzących, a również zwierząt).
W USA ISKCON posiada setki ośrodków, świątyń, szkół, restauracji itp. Obecnie dominuje tendencja do przekształcenia świątyń w centrum lokalnej wspólnoty wiernych (żyjących w społeczeństwie poza świątynią), na wzór parafii chrześcijańskich.