Operacja wiedeńska – operacja zapoczątkowana przez 3. Front Ukraiński w celu zdobycia Wiednia, trwająca od 2 do 13 kwietnia 1945 roku. Wiedeń przez większość tej ofensywy był w okrążeniu i pod oblężeniem.
9 kwietnia wojska radzieckie zaczęły zajmować śródmieście, choć walki uliczne toczyły się jeszcze przez kilka dni. W nocy 11 kwietnia 4. Armia Gwardi zaatakowała kanały na Dunaju, kierując się na most Reichsbrücke wraz z 20. Korpusem Strzeleckim Gwardii i 1. Korpusem Zmechanizowanym. Śmiałym atakiem 13 kwietnia Flotylla Dunajska wysadziła wojska po obu brzegach mostu (80. Dywizja Strzelecka Gwardii i 7. Dywizja Powietrznodesantowa Gwardii), które przecięły kable ładunków wybuchowych i tym samym zabezpieczyły most. Jednak inne mosty zostały zniszczone. Wiedeń ostatecznie padł tego samego dnia po poddaniu się ostatnich obrońców. Jednakże jednostki pancerne SS Bittricha wieczorem 13 kwietnia wycofały się na zachód w celu uniknięcia okrążenia. Tego samego dnia 46. Armia zajeła Essling, a Flotylla Dunajska wysadziła piechotę morską koło miasta Klosterneuburg.
W czasie bitwy dochodziło do zaciętych walk ulicznych, choć były też takie części miasta, w których Armia Czerwona posuwała się bez większego oporu. W Parku Pratera broniła się 6. Dywizja Pancerna, na południu obronę stanowiły 2. i 3. Dywizja Pancerna SS, a na północy Dywizja Grenadierów Fürhera. Rosjanie zaatakowali wschodnie i południowe przedmieścia miasta 4. Armią Gwardii i częściowo 9. Armią Gwardii. Obrońcom udawało się trzymać Rosjan poza południowymi przedmieściami do dnia 7 kwietnia. Jednak po zakończonym sukcesem opanowaniu kilku przyczółków w rejonie południowych przedmieść, Armia Czerwona ruszyła na przedmieścia zachodnie w dniu 8 kwietnia wraz z 4. Armią Gwardii i przeważającymi siłami 9. Armii Gwardii. Przedmieścia zachodnie były szczególnie ważne dla Rosjan ponieważ znajdowała się tam główna linia kolejowa. Powodzenie wojsk radzieckich w zachodniej części miasta jeszcze tego samego dnia przełożyło się na sukcesy w części wschodniej i północnej. Na północ od Dunaju podążała w kierunku zachodnim 46. Armia przechodząc przez północne przedmieścia miasta. Śródmieście Wiednia zostało tym samym odcięte od reszty Austrii.
Jedynym poważniejszym zgrupowaniem niemieckim, które miało stawić czoło Armii Czerwonej był II Korpus Pancerny SS będący częścią 6. Armii Pancernej SS. Korpus wspomagany był przez naprędce utworzone siły składające się z jednostek garnizonowych i obrony przeciwlotniczej. Wiedeń, który został uznany jako region obronny dowodzony był przez gen. Rudolfa von Bünau, a dowódcą wspomnianego korpusu był gen. SS Wilhelm Bittrich.
2 kwietnia 1945 roku radio Wiedeń zaprzeczyło jakoby stolica Austrii została ustanowiona miastem otwartym. Tego samego dnia wojska radzieckie zbliżyły się do Wiednia od strony południowej i przejęły Wiener Neustadt, Eisenstadt, Neunkirchen i Gloggnitz. Baden i Bratysława zostały zajęte 4 kwietnia.
Wcześniejsze ustalenia Stalina z aliantami zachodnimi przed kwietniem 1945 roku dotyczyły powojennych wpływów politycznych każdej z zainteresowanych stron w odniesieniu do Europy Wschodniej i Środkowej. Jednakże ustalenia te nie mówiły kompletnie nic na temat losu Austrii, która wtedy oficjalnie uważana była za wschodni teren III Rzeszy (po Anschlussie). Stalin zdecydował się w związku z tym przełożyć swoją ofensywę na Berlin (ofensywa na Berlin była gotowa już w lutym) i zabezpieczyć obydwie flanki dla tej właśnie ofensywy oraz zabezpieczyć austriackie terytorium, które było wartościową kartą przetargową w powojennych negocjacjach z aliantami zachodnimi.
Wiele ze wspaniałych budynków Wiednia legło w gruzach. Nie było wody, prądu, gazu, a bandy złożone zarówno z Austriaków jak i obcokrajowców rabowały i atakowały pozostawionych na łaskę losu mieszkańców Wiednia w związku z brakiem sił policyjnych. Podczas gdy radzieccy żołnierze w czasie pierwszej fali podboju miasta zachowywali się w miarę przyzwoicie, to już druga fala żołnierzy, która przybyła po zajęciu miasta była zupełnie niezdyscyplinowana, rabując i gwałcąc przez wiele tygodni. Przemoc była porównywalna z najgorszymi momentami wojny 30-letniej sprzed 300 lat.
Po dotarciu do rejonu Wiednia armie 3. Frontu Ukraińskiego okrążyły, oblegały i atakowały miasto, a w akcji brały udział 4. Armia Gwardii, 6. Armia Pancerna Gwardii, 9. Armia Gwardii i 46. Armia. Austriacy pod dowództwem Carla Szokolla chcąc uratować Wiedeń przed zniszczeniem aktywnie próbowali sabotować siły niemieckie, aby wspomóc wejście Armii Czerwonej.
Tak jak Bittrich, generał von Bünau opuścił Wiedeń przed jego upadkiem w celu uniknięcia pojmania przez Rosjan. Od 16 kwietnia do zakończenia wojny dowodził on Generalkommando von Bünau, poddając się Amerykanom w Dzień Zwycięstwa. Von Bünau był jeńcem do kwietnia 1947 roku. Bittrich także poddał się Amerykanom i był jeńcem aliantów do roku 1954. Fiodor Tołbuchin objął dowództwo Południowej Grupy Wojsk Radzieckich i Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego, aż do swojej śmierci w roku 1949 z powodów sercowych.
Po niepowodzeniu operacji "Wiosenne Przebudzenie" (niem. Unternehmen Frühlingserwachen) 6. Armia Pancerna Seppa Dietricha wycofała się stopniowo w rejon Wiednia. Niemcy desperacko przygotowywali pozycje obronne próbując uchronić miasto przed szybko nadchodzącymi Rosjanami.
Austriacki polityk Karl Renner w kwietniu 1945 roku powołał Tymczasowy Rząd w Wiedniu za milczącą zgodą władz radzieckich i ogłosił oddzielenie Austrii od Trzeciej Rzeszy.
30 marca nacierający Sowieci sforsowali rzekę Hron, potem sforsowali rzekę Nitra i zajęli Sopron i Nagykanizsa oraz przeszli granicę między Węgrami a Austrią. Tołbuchin był już teraz gotów do natarcia na Austrię i zdobycia Wiednia.
Podczas gdy walki uliczne w południowych i zachodnich przedmieściach Wiednia rosły na sile w dniu 8 kwietnia, inne jednostki 3. Frontu Ukraińskiego ominęły Wiedeń i skierowały się na Linz i Graz.
Wiosną 1945 roku natarcie 3. Frontu Ukraińskiego marszałka Fiodora Tołbuchina wyprowadzone z zachodnich Węgier skoncentrowało się na obydwóch brzegach Dunaju.
W połowie kwietnia armie 3. Frontu Ukraińskiego wdarły się jeszcze głębiej na terytorium Austrii. Kompletnie wyczerpane pozostałości tego co kiedyś było 6. Armią Pancerną SS zmuszone były do ucieczki w rejon pomiędzy Wiedniem i Linzem. W pogoń za nimi ruszyły jednostki 9. Armii Gwardii i 46. Armii. 26. i 27. Armia kierowały się w rejon Grazu tuż za uciekającą 6. Armią. 57. Armia i 1. Armia bułgarska kierowały się w rejon na południe od Grazu (niedaleko Mariboru) w pogoni za uciekającą 2. Armią Pancerną. Żadna z niemieckich jednostek nie była w stanie stawić ciągłego oporu wojskom radzieckim poza chwilowym opóźnianiem marszu jednostek radzieckich.