Mierzeja Helska miała bardzo duże znaczenie strategiczne – była doskonałym miejscem do obrony Trójmiasta przed zagrożeniem od strony morza, w związku z czym na Helu rozmieszczono szereg jednostek wojskowych. Obecnie znaczenie strategiczne Helu zmalało – głównie ze względu na nowe parametry środków rozpoznania technicznego i obrony z użyciem rakiet i lotnictwa oraz wycofywaniem uzbrojenia artyleryjskiego.
Mierzeja Helska (popularna nazwa Półwysep Helski jest terminologicznie niepoprawna; kaszb. Hélskô Sztremlëzna; 313.52) – piaszczysty wał w kształcie kosy, będący ciągiem zalesionych wydm utworzonych przez wiatr i prąd morski płynący na wschód wzdłuż polskiego brzegu.
Długość mierzei wynosi 34 km, szerokość od 300 m u nasady, poprzez 150 m w najwęższym miejscu, do ok. 3 km na cyplu. Ma 32,3 km² powierzchni. Stanowi ona najmłodszy fragment wybrzeża w Polsce, gdyż jeszcze 200-300 lat temu znajdował się tu ciąg wysp. Mierzeja odchodzi od Pobrzeża Kaszubskiego, rozciągając się na południowy wschód od wysoczyzny o nazwie Kępa Swarzewska. Zaczyna się we Władysławowie i oddziela Zatokę Pucką oraz częściowo Zatokę Gdańską od Morza Bałtyckiego. Brzeg od strony otwartego morza jest gładki natomiast od strony zatoki poszarpany na co znaczny wpływ mają prądy morskie.
Widok z Gdyni
Wyróżnia się trzy typy terenu:
Widok na Mierzeję z Władysławowa
Przez Mierzeję Helską przebiega linia kolejowa mająca końcową stację w mieście Hel. Kolejne miejscowości położone na mierzei to: Chałupy, Kuźnica, Jastarnia, Jurata, Hel.
Plaża na Mierzei