Obecnie urząd Rzecznika Praw Obywatelskich przyznaje nagrody im. Pawła Włodkowica osobom fizycznym i prawnym występującym w obronie praw i wolności, nawet wbrew zdaniu większości.
Brał udział w soborze w Konstancji (1414-1418), gdzie wystąpił z traktatem o władzy papieża i cesarza (Tractatus de potestate papae et imperatoris respectu infidelium), w którym postawił tezę o możliwości pokojowego współistnienia państw chrześcijańskich i pogan. Opowiadał się w nim za prawem pogan do zachowania własnej tożsamości politycznej i zdecydowanie przeciwko nawracaniu ich siłą, potępiając ówczesną politykę krzyżacką. W swych pismach podejmował także problemy prawa międzynarodowego, tolerancji i organizacji państwa. Jeden z czołowych zwolenników koncyliaryzmu, czyli wyższości soboru nad papieżem. W 1420 roku, jako polski przedstawiciel wziął udział w kolejnym procesie z Krzyżakami we Wrocławiu przed sądem rozjemczym króla Zygmunta Luksemburczyka a następnie po niekorzystnym wyroku posłował z odwołaniem do papieża Marcina V. Dzięki jego staraniom papież wysłał do Polski w końcu 1421 roku swojego legata Antionego Zeno, który prowadził dochodzenie w sprawie krzyżackiej. Zwalczał pisma dominikanina Jana Falkenberga, stającego w nich po stronie Krzyżaków.
Paweł Włodkowic
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Paweł Włodkowic z Brudzenia herbu Dołęga, inne formy nazwiska: Paweł z Brudzenia, łac. Paulus Vladimiri, (ur. pomiędzy 1370 a 1373 w Brudzeniu Dużym koło Płocka, zm. jesienią 1435 lub zimą 1436 w Krakowie) – uczony, prawnik, pisarz religijny i prawno-polityczny, obrońca interesów Polski w sporach z Krzyżakami.
Utwór o autorstwie niepewnym
- Speculum aureum de titulis beneficiorum, powst. 1404, zob. T. Brzostowski "Ze studiów nad P. Włodkowicem. W sprawie autorstwa traktatu Speculum aureum", Studia Źródłoznawcze nr 5 (1960).
Bibliografia
- Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 3 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1965, s. 407-410
- Życiorys Pawła Włodkowica
- List Do biskupa krakowskiego
- "Traktat o zakonie krzyżackim i o wojnie Polaków przeciwko wzmiankowanym braciom" Pawła Włodkowica z Brudzenia z 1417 roku
- Papiestwo i cesarstwo w świetle poglądów średniowiecznej polskiej szkoły prawa narodów
W znacznym stopniu swoimi wystąpieniami przyczynił się do wzrostu międzynarodowego znaczenia Polski na początku XV wieku. Po 1424 został proboszczem parafii w Kłodawie.
Życiorys
Urodził się pomiędzy rokiem 1370 a 1373, jako syn Włodzimierza z rodu Dołęgów. Był absolwentem szkoły przy kolegiacie św. Michała w Płocku i tam też zapewne przyjął świecenia kapłańskie. Wraz z Andrzejem Laskarym studiował na uniwersytecie w Pradze (bakałarz od roku 1389), gdzie w 1393 roku uzyskał tytuł magistra na wydziale artium i bakałarza (1396) na wydziale prawa. Studia prawnicze kontynuował w Padwie w latach 1404-1408. W 1411 lub 1412 roku doktoryzował się z prawa kanonicznego na uniwersytecie w Krakowie, gdzie też rozpoczął wykłady. W 1413 roku wyjechał jako poseł Władysława Jagiełły na proces z zakonem krzyżackim w Budzie na Węgrzech. W latach 1414-1415 był rektorem, a od 1418 prorektorem krakowskiej uczelni. Pozostawał pod wpływem filozofii Williama Ockhama oraz Mateusza z Krakowa i Stanisława ze Skarbimierza.
Twórczość
Ważniejsze dzieła
- Tractatus de annatis camerae apostolicae solvendis, traktat w 2 częściach, powst. na przełomie lat 1414/1415, wyd.: M. Bobrzyński Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, t. 5 (1878); fragmenty przeł. R. Heck i E. Maleczyńska Ruch husycki w Polsce. Wybór tekstów źródłowych (do r. 1454), Warszawa 1953
- Tractatus de potestate papae et imperatoris respectu infidelium (O władzy papieża i cesarza w stosunku do niewiernych), przedłożony soborowi w Konstancji 5 lipca 1415, wyd.: M. Bobrzyński Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, t. 5 (1878); fragmenty przedr. I. Chrzanowski, S. Kot Humanizm i reformacja w Polsce, Lwów 1927 (z poprawkami wg rękopisu); fragm. konkluzji przeł. J. Dąbrowski "Korona i Litwa od chrztu Jagiełły do Warny 1386-1444", Kraków 1923, Teksty Źródłowe do Nauki Historii w Szkole Średniej, zeszyt 24; przedr. J. Sawicki Wybór tekstów źródłowych z historii państwa i prawa polskiego, t. 1, cz. 1, Warszawa 1852
- Conclusiones (inc.: Opinio hostiensis est...) do tego traktatu, przedłożone soborowi w Konstancji 6 lipca 1415, wyd.: H. v. Hardt Magnum oecumenicum Constantiense Concilium, t. 3, Frankfurt 1697-1700; także wyd. (pt. Constantiensis concilii acta et decreta?), t. 2, Frankfurt 1898; J. D. Mansi Sacrocorum Conciliorum nova et amplissima collectio, t. 28, Wenecja (przed rokiem 1796); M. Bobrzyński Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, t. 5 (1878); wyd. krytyczne S. Bełch Sacrum Poloniae Millenium, t. 3, Rzym 1956, (rękopisy wymienia S. BełchSacrum Poloniae...; zob. także: S. Kot "Anglo-polonica", Nauka polska, t. 20 (1935), s. 56 i odb.
- Puncta accusationis ex parte Polonorum contra Cruciferos, powst. w Konstancji w 1416, znane są 2 redakcje:
- krótsza w 26 art., wyd. T. Działyński Lites ac res gestae inter Polonos ordinemque Cruciferorum, t. 3, Poznań 1856, s. 151-162
- dłuższa w 154 art., rękopis Ossolineum nr 166/II
- Causa inter reges Poloniae et Cruciferos coram concilio Constantiense ex parte Polonorum dicta, przedłożony soborowi w Konstancji w lipcu 1416, wyd. T. Działyński Lites ac res gestae inter Polonos ordinemque Cruciferorum, t. 3, Poznań 1856, s. 66-147
- Tractatus de ordine Cruciferorum et de bello Polonorum contra dictos fratres, powst. w pierwszej red. przed końcem września 1416, przedłożony soborowi w Konstancji pomiędzy 11 listopada 1417 a 22 kwietnia 1418, wyd.: M. Bobrzyński Starodawne Prawa Polskiego Pomniki, t. 5 (1878); rękopis: Ossolineum nr 166/II, (odpowiedź w 2 częściach na pamflet dominikanina Jana Falkenberga)
- Scriptum denunciatorium errorum Satyrae Joannis Falkenberg O. P. Concilio Constanteinsi datum, powst. pomiędzy grudniem 1416 a lutym 1417; wyd. krytyczne S. Bełch Sacrum Poloniae Millenium, t. 2, Rzym 1955, (tytuł nadany przez wydawcę; autograf: Ossolineum nr 166/II)
- Allegationes pro parte regis Polonie coram Sigismundo Imperatore, memoriał przedłożony w roku 1420 przed sądem cesarskim we Wrocławiu; wyd. T. Działyński Lites ac res gestae inter Polonos ordinemque Cruciferorum, t. 3, Poznań 1856, s. 294-334
- Allegationes breves pro serenissimo domino Rege Poloniae contra Pruthenos, memoriał przedłożony w roku 1420 sądowi papieskiemu w Rzymie; wyd. T. Działyński Lites ac res gestae inter Polonos ordinemque Cruciferorum, t. 3, Poznań 1856
- Ad aperiendum (1416)
- Iste tractatus (Ten traktat, 1417)
- Quoniam error (1417)
- Oculi (1420)
- Ad vivendum (1421).
Listy
- Do biskupa krakowskiego (List do biskupa Zbigniewa Oleśnickiego w sprawie zatargów polsko-krzyżackich z roku 1431), dat. z Padwy w marcu 1432; rękopis Biblioteka Czartoryskich nr 232 (czystopis i kopia).
Bibliografię dzieł (ogłoszonych drukiem i rękopiśmiennych) P. Włodkowica podaje A. Niesiołowski Dwie metody nawracania, Potulice 1937.