Przemysł maszynowy
- FMG PIOMA S.A. należąca do Grupy Famur wraz z Pioma Odlewnia sp. z o.o.
- Metzeler Automotive Profile Systems Piotrkow Sp.z.o.o.
- HÄRING – wytwarzająca części toczone dla takich koncernów jak Daimler AG, Bosch, Volkswagen-Audi.
Przemysł włókienniczy
- Sigmatex Sp. z o.o. produkująca dzianiny.
Kultura
W Piotrkowie jest wiele miejsc w których człowiek może zetknąć się z wszelako pojętą kulturą. Życie miasta w ostatnich latach wzbogaciło się o szereg imprez kulturalnych, które dołączyły do już od dawna istniejących.
Linie obsługiwane przez przewoźników prywatnych to "B", "J", "Z" oraz liczne linie minibusów.
Wykaz internetowych mediów piotrkowskich:
Drogi wojewódzkie:
Toponimia
Nazwa Piotrkowa w innych językach brzmi: język rosyjski – dziś Пётркув-Трибунальски, za czasów Królestwa Polskiego – Петроковъ; jidysz – פּעטריקעװ, Petrikew; język niemiecki – Petrikau.[] Liczba ludności w grudniu 2010 - 77 383 osób.
Położenie
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 67,24 km².
Miasto posiada bardzo rozbudowany system obwodnic w którego skład wchodzą obwodnice:
- Radio:
- Prasa:
- portal ePiotrkow.pl
- portal Piotrkowianie.com
- portal trybunalscy.pl
Podział na osiedla
W Piotrkowie Trybunalskim nazwa "osiedle" ma dwa znaczenia: 1/ Tradycyjne – istniejące osiedla 2/ Administracyjne – Jednostki Pomocnicze Gminy (odpowiednik dzielnic w większych miastach lub sołectw w gminach) W niektórych przypadkach nazwy pokrywają się: np. Wierzeje.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 77 383 mieszkańców.
- użytki rolne 52%
- użytki leśne 21%
Historia
- VIII w. – pierwsze osady ludności słowiańskiej
- 1217 – pierwsza pisemna wzmianka o Piotrkowie (dokument Leszka Białego dla opactwa cystersów w Sulejowie)
- 1262 – włączenie Piotrkowa do Księstwa Sieradzkiego
- 1290 - 1300 - Piotrków otrzymuje prawa miejskie (wskazanie dokładnej daty jest niemożliwe, ponieważ dokumenty spłonęły)
- 1313 – Władysław Łokietek określa Piotrków jako miasto
- 1346 - 1347 – spisano statuty piotrkowskie
- 1404 – odnowienie praw miejskich przez Władysława Jagiełłę
- 1442 - 1628 – miejsce odbywania synodów prowincji gnieźnieńskiej
- 1467 – ratyfikacja pokoju toruńskiego
- 1469 1 grudnia – na sejmie wielki mistrz Henryk VI Reuss von Plauen złożył hołd lenny Kazimierzowi IV Jagiellończykowi
- 1470 20 listopada – na sejmie wielki mistrz Henryk VII Reffle von Richtenberg złożył hołd lenny Kazimierzowi IV Jagiellończykowi
- Elekcja Jana Olbrachta w Piotrkowie
- 1493 – pierwszy sejm w Piotrkowie – data przyjmowana jako początek parlamentaryzmu polskiego
- XV/XVI w. – miejsce zjazdów generalnych i prowincjonalnych oraz sejmów walnych
- 1578 – utworzenie Trybunału Koronnego dla Wielkopolski
- 1655 i 1657 – zajęcie miasta przez wojska szwedzkie (potop szwedzki)
- 1702 – ponowne zajęcie miasta przez wojska szwedzkie (III wojna północna)
- 1793 – II rozbiór Polski, włączenie Piotrkowa do zaboru pruskiego tzw. Prusy Południowe)
- 1807 – włączenie Piotrkowa do Księstwa Warszawskiego (departament kaliski)
- 1815 – włączenie Piotrkowa do Królestwa Polskiego (województwo kaliskie)
- 1846 2 września – odjazd pierwszego pociągu Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej z dworca piotrkowskiego
- 1867 13 stycznia – utworzenie guberni piotrkowskiej, obejmującej m.in. Łódź, Częstochowę i Zagłębie Dąbrowskie
- 1873 5 stycznia – rozpoczęcie wydawania "Tygodnia"
- 1905 1 lutego – początek strajku szkolnego
- 1914 – w pierwszych miesiącach I wojny światowej Piotrków kilkakrotnie opanowywały wojska niemieckie i ponownie rosyjskie, ostatecznie zajęty w grudniu przez wojska austriackie
- 1915 – umiejscowienie w Piotrkowie siedziby Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego, największy w historii rozwój piotrkowskiego ośrodka wydawniczo-prasowego
- 1918 2-5 listopada – rozbrojenie okupantów austriackich
- 1919 2 sierpnia – włączenie Piotrkowa do województwa łódzkiego
- 1939
- 1942 14-29 października – likwidacja getta piotrkowskiego (ok. 20 tys. Żydów wywieziono do obozu zagłady w Treblince, 3500 pozostało w tzw. "małym getcie", zlikwidowanym w 1944)
- 1945 18 stycznia – wkroczenie do Piotrkowa Armii Czerwonej i Wojska Polskiego
- Piotrków siedzibą istniejącej do 1953 roku wiejskiej gminy Uszczyn
- 1973 - 1977 – Piotrków siedzibą gminy wiejskiej Piotrków Trybunalski
- 1975 1 czerwca – utworzenie województwa piotrkowskiego
- 1981
- 1985 – pierwsze w Polsce mistrzostwa breakdance
- 1997 – przekształcenie Wydziału Zamiejscowego WSP w Filię WSP (od 2000 filia Akademii Świętokrzyskiej, od 2008 filia Uniwersytetu Humanistyczno–Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach)
- 1999 1 stycznia – likwidacja województwa piotrkowskiego, ponowne wejście Piotrkowa w skład województwa łódzkiego
- 2004 – utworzenie Zamiejscowego Ośrodka Dydaktycznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
- 2005 6 marca – referendum w sprawie odwołania prezydenta i Rady Miasta (nieważne: frekwencja 24,2%)
- 2006 1 września – przekształcenie radia Piotrków w radio Strefa FM
- 2009 5 listopada – kończy działalność kino Havana. Helios operator kina przenosi się do galerii Focus Mall
Historia Żydów w Piotrkowie
Miasto posiadało zakaz osiedlania się Żydów – przywilej de non tolerandis Judaeis. Dopiero w XVI wieku ludność żydowska zamieszkała w okolicach Piotrkowa zaczęła przybywać na targi i jarmarki. W 1657 wojska Stefana Czarnieckiego dokonały krwawego pogromu Żydów w Piotrkowie. W 1679 król Jan III Sobieski zezwolił na założenie kahału, synagogi, kirkutu, mykwy, rzeźni i sklepów. W 1765 roku mieszkało tu 1107 Żydów. Piotrków Trybunalski był jednym z najważniejszych w Polsce żydowskich ośrodków wydawniczo-drukarskich . W 1939 mieszkało tu ok. 11 tys. osób pochodzenia żydowskiego. W październiku 1939 roku Niemcy utworzyli tu pierwsze getto na ziemiach polskich. Uwięzili w nim ok. 25 tys. osób z Piotrkowa i okolic. W dniach 15-21 października 1942 ok. 22 tys. osób wywieźli do obozu zagłady w Treblince.
Współpraca międzynarodowa
Współpraca zagraniczna Piotrkowa Trybunalskiego obejmuje przede wszystkim płaszczyznę kulturalną, oświatową, naukową, gospodarczą czy sportową ze swoimi miastami partnerskimi, z którymi podpisało umowę o wzajemnej współpracy oraz z miastami zaprzyjaźnionymi.
Piotrków Trybunalski
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Państwo Polska Województwo łódzkie Powiat miasto na prawach powiatu Prawa miejskie XIII w.
Prezydent miasta Krzysztof Chojniak Powierzchnia 67,24
km² Ludność (2010)
•
liczba •
gęstość 77 383
1 150,9 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 44
Kod pocztowy 97-300 do 97-312 Tablice rejestracyjne EP Położenie na mapie Polski
Piotrków Trybunalski 51°24′N 19°41′E / 51.4, 19.683Na mapach: 51°24′N 19°41′E / 51.4, 19.683
Urząd miejski Pasaż Rudowskiego 10
97-300 Piotrków Trybunalski Multimedia w Wikimedia Commons Wiadomości w Wikinews Strona internetowa
Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 48. w Polsce.
Najbliższym portem lotniczym jest oddalony od centrum Piotrkowa Trybunalskiego o 42 km Międzynarodowy Port Lotniczy im. Władysława Reymonta w Łodzi. Ponadto miasto jest oddalone o około 133 km od Portu lotniczego Warszawa Okęcie i około 137 km od Portu Lotniczego Katowice-Pyrzowice
Gospodarka
Od XIX w. ośrodek przemysłu, m.in. szklarskiego (huty "Kara", "Hortensja", "Feniks"), włókienniczego (Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego "Sigmatex" – dawna Piotrkowska Manufaktura), maszynowego (Fabryka Maszyn Górniczych "Pioma", Warszawskie Zakłady Mechaniczne – Polskie Zakłady Lotnicze WZM-PZL). Jedno z dwóch głównych miast PBOP
Po istniejącej dawniej Piotrkowskiej Kolei Wąskotorowej do Sulejowa pozostały jedynie budynki stacji, tory w obrębie miasta bądź już zostały rozebrane, bądź zostaną rozebrane w najbliższym czasie.
Najstarsze ulice w Mieście
Piotrków Trybunalski rozwinął się szybko szczególnie w okresie guberni piotrkowskiej. Powstawało dużo nowych budynków i ulic. Przyklady ulic,które powstały w XIV-XIX wieku:
W Piotrkowie ponadto ma swój początek Linia kolejowa nr 24 przez Bełchatów do stacji Biały Ług.
Wskaźniki ekonomiczne
Średni dochód na jednego mieszkańca dla Piotrkowa Trybunalskiego wynosi 2435,34 zł. Według danych z grudnia 2010 w mieście było 4 tys. osób bez pracy a stopa bezrobocia wynosiła 5,17%.
- 14 przedszkoli samorządowych,
- 13 szkół podstawowych (w tym Szkoła Podstawowa nr 3 w ramach Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego nr 1),
- 5 szkół gimnazjalnych (w tym Gimnazjum nr 3 w ramach Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego nr 1),
- 1 zespół szkolno-gimnazjalny,
- 11 szkół ponadgimnazjalnych w tym Liceum Plastyczne
- Katolickie Liceum Ogólnokształcące SPSK (Stowarzyszenie Przyjaciół Szkół Katolickich)
- Katolickie Gimnazjum SPSK
- Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia
Sport
- badminton Ruch Piotrków Trybunalski
- boks Ring Piotrków Trybunalski
- Brazylijskie Jiu Jitsu Strefa Walki Piotrków pod patronatem poznańskiej Strefy Walki
- kickboxing PSSW TOM CENTER
- piłka nożna Piotrcovia Piotrków Trybunalski
- piłka nożna Concordia Piotrków Trybunalski – jeden z najstarszych klubów w Polsce w 2009 roku obchodził 100. rocznicę założenia.
- piłka nożna Polonia Piotrków Trybunalski
- piłka ręczna kobiet MKS Piotrcovia Piotrków Trybunalski
- piłka ręczna mężczyzn MKS Piotrkowianin Piotrków Trybunalski
- pływanie UKS "Delfin" Piotrków Trybunalski
- koszykówka UMKS Piotrcovia Piotrków Trybunalski
- szachy UKS Roszada
- tenis TUKS Kozica Piotrków Trybunalski
- tenis TUKS Nortenis Piotrków Trybunalski
- zapasy AKS Piotrków Trybunalski
- capoeira Lagoa Da Saudade, Companhia Pernas Pro Ar
- szermierka historyczna Ave Gajda
- klub oyama karate Washi
- Akademia Goju-ryu Karate Sanchin
Komunikacja
Piotrków Trybunalski stanowi ważny węzeł komunikacyjny. Przez miasto przebiegają drogi krajowe i międzynarodowe:
Biblioteki
Muzea i galerie
- Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim
- Ośrodek Działań Artystycznych
Kina
- Kino "Pegaz", działające w ramach Miejskiego Ośrodka Kultury
- Multipleks Helios (5 sal - Focus Mall)
Inne ośrodki kulturalne
- Miejski Ośrodek Kultury - "Europejska scena Teatru im. Jaracza"
- Osiedlowy Klub Kultury "Jaskółczyn" - prowadzący między innymi dziecięce i młodzieżowe zespoły tańca
Wydarzenia cykliczne
- Dni miasta (pierwszy pełny weekend czerwca)
- Międzynarodowy Festiwal Sztuki Akcji – Interakcje – zapoczątkowany w 1999 roku
- Festiwal Kabaretowy – Trybunały Kabaretowe
- Dni muzyki kameralnej – organizowane w zabytkowej siedzibie Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim
- Ogólnopolski konkurs literacki o "Rubinową Hortensję"
- Ogólnopolski konkurs pianistyczny im. I. J. Paderewskiego – odbywający się od 1991 roku, w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Piotrkowie Trybunalskim
- Międzynarodowe Spotkania Rzeźbiarzy – Skrzyżowania
- Ogólnopolski Festiwal Kultury i Sztuki Chrześcijańskiej NADZIEJA
- Ogólnopolski Festiwal kapel Podwórkowych
- Masa Krytyczna - każdy ostatni piątek miesiąca o godz. 18.00 spod budynku Uniwersytetu Jana Kochanowskiego
Edukacja
Poza tym w Piotrkowie Trybunalskim funkcjonuje obecnie:
Znajduje się tutaj także galeria rozrywkowo-handlowa Focus Mall, otwarta 13 listopada 2009 oraz Galeria "Stary Areszt", znajdująca się w budynkach dawnego aresztu - usytuowana w okolicach starego miasta.
Wspólnoty wyznaniowe
Ludzie Piotrkowa Trybunalskiego
Posłowie Piotrkowa Trybunalskiego
Prezydenci Piotrkowa Trybunalskiego
Zobacz też
Filmy kręcone w Piotrkowie Trybunalskim
- "Ewa chce spać" (1957, reż. Tadeusz Chmielewski)
- "Święta wojna" (1965, reż. Julian Dziedzina, Dariusz Goczał)
- "Jak daleko stąd, jak blisko" (1971, reż. Tadeusz Konwicki)
- "Nie zaznasz spokoju" (1977, reż. Mieczysław Waśkowski)
- "Vabank" (1981, reż. Juliusz Machulski)
- "Jan Serce" (1981, reż. Radosław Piwowarski)
- "Akademia pana Kleksa" (1983, reż. Krzysztof Gradowski)
- "Misja specjalna" (1987, reż. Janusz Rzeszewski)
- "Nowy Jork, czwarta rano" (1988, reż. Krzysztof Krauze)
- "Biesy" (1988, reż. Andrzej Wajda)
- "Opowieść Harleya"(1987, reż. Wiesław Helak)
- "Psy" (1992, reż. Władysław Pasikowski)
- "Uprowadzenie Agaty" (1993, reż. Marek Piwowski)
- "Syzyfowe prace" (1998, reż. Paweł Komorowski)
- "Pan Tadeusz" (1999, reż. Andrzej Wajda)
- "Jakub kłamca" (1999, reż. Peter Kassovitz)
- "Przeprowadzki" (2000, reż. Leszek Wosiewicz)
- "Przedwiośnie" (2001, reż. Filip Bajon)
- "Masz na imię Justine" (2005, reż. Franco de Pena)
- "W ciemności" (2011, reż. Agnieszka Holland)
- "1920 Bitwa Warszawska" (2010, reż. Jerzy Hoffman)
Media
Wykaz tradycyjnych mediów piotrkowskich:
Zabytki
- Stare miasto – staromiejski układ urbanistyczny sięga początkami średniowiecznej lokacji, zabudowa jest znacznie późniejsza. W obrębie rynku można obejrzeć ok. 142 kamienic o ciekawej architekturze. Po pożarze w 1835 r. przebudowano domy w stylu klasycystycznym. Wewnątrz niektórych zachowały się sklepienia kolebkowe, ślady podcieni, sklepione piwnice, sienie i belkowane stropy.
- Mury miejskie – zachowane fragmenty wybudowane w XIV i XV w. za panowania Kazimierza Wielkiego. Wysokość murów 4,5 m, szerokość 2 m.
- Zamek królewski – zbudowany w latach 1512-1519 przez mistrza Benedykta z Sandomierza na polecenie Zygmunta I Starego.
- Wielka Synagoga (1791-1793), obecnie Miejska Biblioteka Publiczna. Zbudowana na miejscu poprzednie drewnianej z 1689 r. zniszczonej podczas pożaru w 1740.
- Mała Synagoga
- Cerkiew prawosławna pw. Wszystkich Świętych (XIX w.)
- Pałac Jaxa Bykowskich (XV w.) – w 1604 przebudowany na pałac renesansowy.
- Kościół farny pw. św. Jakuba (XIII w.)
- Kościół Nawiedzenia Najświętszej Panny Marii (XIV w.) – zniszczony podczas najazdu szwedzkiego, w XVIII w. odrestaurowany. Wewnątrz zabytkowe obrazy z XVII i XVIII w.
- Kościół pw. św. Jacka i św. Doroty, podominikański (XIV-XVII w.)
- Kościół i klasztor o.o. bernardynów (XVII w.) z cudownym obrazem Matki Boskiej Piotrkowskiej.
- Kościół oo. pijarów (XVII-XVIII w.) – obecnie ewangelicki. Budynki kolegium pijarów zaadaptowane na budynek więzienny użytkowany do 2004 r.
- Kościół pw. NP Marii Śnieżnej (XVII w.) – dawniej dominikanek, oparty o mur miejski.
- Kościół św. Franciszka Ksawerego oo. jezuitów (XVIII w.), z cudownym obrazem Matki Bożej Trybunalskiej.
- Kolegium jezuickie (XVIII w.) – obecnie mieści się tu I LO im. Bolesława Chrobrego.
- Sąd Okręgowy (1905-1909), dawny gubernialny Sąd Okręgowy.
Inne miejsca
Architektura dawna:
Według danych z 2002 powierzchnia miasta to 67,26 km², co stanowi 0.37% powierzchni całego województwa łódzkiego. Struktura powierzchni miasta:
Sklepy należące do sieci handlowych
Centra handlowe
- C.H. Echo
- D.H. Merkury
- D.H. Sezam
- Focus Mall
- Stary Areszt
- Stara Tkalnia - planowana
- Stara Octownia - planowana
Logistyka
Obecnie, ze względu na dogodne położenie, wokół miasta powstaje kilka rozbudowanych centrów logistycznych. Swoje samodzielne centra logistyczne ulokowały tutaj takie firmy jak:
W planach jest także budowa obwodnicy śródmiejskiej, mającej być w przyszłości drogą alternatywną dla płatnej autostrady A1 oraz obwodnicy południowej. W mieście znajduje się także lotnisko z utwardzonym pasem startowym.
Komunikacja autobusowa
Głównym przewoźnikiem międzymiastowym jest Przedsiębiorstwo PKS Piotrków Trybunalski. Obsługuje linie dalekobieżne do Warszawy, Lublina i Wrocławia oraz linie lokalne do Łodzi, Sulejowa, Tomaszowa Mazowieckiego,Przedborza, Bełchatowa, Żarnowa i innych miejscowości. Ważną rolę odgrywają też zrzeszeni przewoźnicy prywatni, obsługujący linie miejskie oraz podmiejskie, w tym do Sulejowa i Tomaszowa.
Turystyka
Stare Miasto z zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym.
Komunikacja lotnicza
W Piotrkowie Trybunalskim działa lotnisko sportowe zdolne do przyjmowania samolotów kategorii dyspozycyjnej czy taksówek powietrznych.
- Bank Pekao S.A. przy al. Armii Krajowej
- Kryta Pływalnia OSiR przy ul. Belzackiej
- Kościół pw. Miłosierdzia Bożego przy ul. Łódzkiej
- Kościół pw. NMP Królowej Pokoju przy ul. Belzackiej
- Hala sportowa "Relax"
- Centrum handlowe Focus Mall przy ul. Słowackiego
Inne miejsca:
Informacja turystyczna
- Centrum Informacji Turystycznej w Piotrkowie Trybunalskim
- PTTK Oddział im. Michała Rawity Witanowskiego Piotrków Trybunalski,Plac Czarnieckiego 10
- Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim, plac Zamkowy 4
Szlaki turystyczne
Klimat
Demografia
Dane z 2006:
Komunikacja miejska
W Piotrkowie Trybunalskim istnieje komunikacja autobusowa, obsługiwana przez MZK Piotrków Trybunalski, oraz linie obsługiwane przez przewoźników prywatnych.
- Aleje 3 Maja – budynki w stylu secesyjnym
- Dworzec kolejowy PKP – obecnie przywracany do stanu dawnej świetności
- Hala targowa – obecnie budynek handlowy (Biedronka)
- Budynek Państwowej Szkoły Muzycznej
- Piotrkowska Manufaktura – budynek dawnej przędzalni przy ulicy Sulejowskiej
- Wieża wodna (1925-1927) – ok. 50 m wysokości. Zabytek sztuki inżynierskiej.
Architektura współczesna:
W kwietniu 2009 roku MZK Piotrków Trybunalski obsługiwało 11 linii autobusowych (numery "0" – "10") i dysponowało następującym taborem:
- IKEA - zlokalizowane przy przebudowanej drodze S-8.
- Kaufland - magazyny tradycyjne, oraz zautomatyzowany magazyn wysokiego składowania.
Kompleksy magazynowe:
Zobacz też
- Oficjalna Strona Piotrkowa Trybunalskiego
- Zbiór zdjęć panoramicznych Piotrkowa w 360cities.net
- Piotrków Trybunalski w Regionalnym Katalogu Zabytków Województwa Łódzkiego
- Współczesne zdjęcia Piotrkowa
- Linki do stron powiązanych z Piotrkowem Trybunalskim w katalogu Open Directory Project
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- ProLogis Park Piotrków oraz ProLogis Park Piotrków II - w kompleksach tych swoje magazyny ulokowały takie firmy jak:
- Poland Central – Pod koniec sierpnia 2007 uruchomiono pierwszą halę magazynową w kompleksie Poland Central. Docelowa powierzchnia tego kompleksu to 50 ha powierzchni magazynowej.
- Logistic City – Piotrków Distribution Center – Docelowa powierzchnia magazynowa centrum to 38 ha. W chwili obecnej powierzchnia magazynowa Logistic City wynosi ok. 90 tys. m² i trwa budowa kolejnego budynku magazynowego.
Przemysł
Piotrków to także przemysł meblowy (Piotrkowska Fabryka Mebli), papierniczy, szklarski oraz włókienniczy. Swoją siedzibę ma tutaj Emerson, potentat w produkcji papieru komputerowego. W południowej części miasta działa nowoczesny regionalny browar "Kiper" produkujący doceniane Piwa różnego rodzaju. Działa tutaj także duża ilość lokalnych i regionalnych firm budowlanych czy deweloperskich takich jak "PPHU Zbigniew Wilk" czy "Rudecki".
Komunikacja kolejowa
Przez Piotrków przechodzi: Linia kolejowa nr 1