Podział

Wszelkie opowieści wierzeniowe możemy podzielić pod względem komunikowania treści na dwie grupy:

Podanie (literatura)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Podanie - w literaturze to utwór prozatorski, który odznacza się społeczną aktualizacją treści. Podejmuje ono ważną w danej chwili i w danej społeczności problematykę. Podanie przekazywane jest drogą tradycji ustnej przez wiele pokoleń. Podobnie jak mit i baśń, jest przepełniona elementami fantastyki, ma także związek z wierzeniami ludowymi. Jednak w przeciwieństwie do ww. gatunków treść podań dotyczy wydarzeń, miejsc, opowiada o przeszłości historycznej, legendarnej ważnej dla danego regionu.
Jako gatunek folklorystyczny zaliczane jest do tzw. prozy niebajkowej, która charakteryzuje się specyficznym sposobem odzwierciedlania rzeczywistości oraz swoistą organizacją czasu artystycznego (czas otwarty).

• przekaz jako relacja z bezpośrednich doświadczeń narratora

wypowiedź przyjmuje formę zwierzenia z przeżyć najbardziej osobistych, ich zobrazowanie i nazwanie następuje zgodnie z regułami myślenia panującymi w danej społeczności

• przekaz jako relacja o powiązaniach człowieka z otaczającym go światem

uogólnienie wiedzy o nim i jego ocena, synteza doświadczeń społecznych, propagowanie określonych wzorców zachowań i działań

Podanie dawniej i dziś

Dawne opowiadania wierzeniowe (o utopcach, diabłach, zmorach, błędnych ogniach, skarbnikach, itp.) posiadały wyraźne granice socjalne. Były znane i rozpowszechniane wyłącznie w środowisku wiejskim, później ewentualnie robotniczym. Współczesne podania wierzeniowe nie posiadają żadnych granic socjalnych. W środowisku miejskim dominują wyraźne tematy związane z medycyną, astrologią, telepatią.