Reforma administracyjna Polski weszła w życie 1 stycznia 1999 i wprowadziła 3-stopniową strukturę podziału terytorialnego. Oprócz województw rządowo-samorządowych i istniejących od 1990 roku gmin przywrócono także zlikwidowane w 1975 powiaty. Reforma miała na celu budowę samorządności, usprawnienie działań władz w terenie i przybliżenie ich do obywatela. Zmniejszono liczbę województw z 49 do 16. Większość miast, które straciły prawa miast wojewódzkich, weszły do grupy powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu.
Efektem zmian było zmniejszenie roli wojewody na rzecz marszałka województwa i samorządu wojewódzkiego. Część obiektów dotąd będąca w gestii wojewody przeszła pod zarząd poszczególnych szczebli samorządowych. Wraz z ich przekazaniem, stopniowo przekazywano także narzędzia ich finansowania, w postaci: udziału w podatku dochodowym, udziału w podatku od osób prawnych, dotacji i subwencji.
W ramach przygotowania do przywrócenia samorządowych powiatów wdrożono Miejski Program Pilotażowy Reformy Administracji Publicznej.
W 2001 roku Sejm i Senat zgodnie uznali nowy zasadniczy podział terytorialny państwa za poprawny i spełniający założenia reformy administracji publicznej. Senat wskazał na konieczność wspierania inicjatyw zmierzających do racjonalizacji podziału terytorialnego kraju na powiaty. Sejm stwierdził, że część powiatów jest zbyt słaba ekonomicznie, a przez to mało sprawna i mało efektywna. Analiza potencjału rozwojowego jednostek powiatowych wskazuje na duże zróżnicowanie między miastami na prawach powiatu a powiatami pozbawionymi ośrodków miejskich. Za korzystne dla wykonywania funkcji publicznych Sejm uznał łączenie się miast na prawach powiatu i otaczających je powiatów mających siedziby w tych miastach. Oceniając reformę administracyjną z 1999 r. należy pamiętać, iż utworzenie powiatów oznaczało powstanie jednostek terytorialnych o bardzo małym potencjale ludnościowym, gospodarczym i fiskalnym. Jednostki samorządu terytorialnego o tak znikomych zasobach nie moga udźwignąć obszernych zadań ustawowych. Do chwili obecnej zaledwie 2% budżetu powiatów jest finansowana z ich własnych wpływów podatkowych i opłat, zaś 98% stanowią dotacje i subwencje Skarbu Państwa, oznaczając niespełnianie podstawowego założenia dobrej struktury samorządowej w postaci niezależności finansowej. Mając na uwadze obecną (2011) trudną sytuację finansów publicznych Polski, należałoby podjąć działania zmierzające ku likwidacji powiatów bądź daleko idącej racjonalizacji ich liczby.[]