W XVIII wieku powstawały nabrzeża portu zewnętrznego (Nowy Port). W okresie zaborów port gdański i jego znaczenie podupadło.
W 2006 roku port Gdańsk zajmował 1. miejsce wśród portów morskich w Polsce w obrotach ładunkowych na poziomie 24,207 mln ton. Obroty ładunkowe portu w 2008 roku wynosiły 17,78 mln ton. Jest portem handlowym, którego główną część obrotów ładunkowych stanowią paliwa płynne.
W 1998 roku powstał Gdański Terminal Kontenerowy, a w Porcie Północnym powstał terminal LPG.
Port Gdańsk – port morski nad Zatoką Gdańską na Martwej Wiśle, położony w Gdańsku, w woj. pomorskim. Jest jednym z największych bałtyckich portów. Powierzchnia portu obejmuje 1065,56 ha lądu i akwenów, a łączna długość nabrzeży wynosi 21 214 m. W północnej części portu mogą być przyjmowane największe statki, jakie pływają po Morzu Bałtyckim.
W zimie port nie jest zagrożony zalodzeniem.
Port Gdańsk jest położony na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, we wschodniej części woj. pomorskiego, stanowiąc północną część miasta Gdańska. Znajduje się w zachodniej części Mierzei Wiślanej, a jego południowa cześć leży już na Żuławach Wiślanych.
Infrastrukturą portową gospodaruje spółka prawa handlowego Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA, która także świadczy usługi związane z jej korzystaniem.
W 1996 roku został utworzony Wolny Obszar Celny.
Według danych GUSu z 2006 roku łączna długość nabrzeży w porcie wynosi 21 214 m. Powierzchnia składowa w porcie Gdańsk wynosi 548 000 m², a powierzchnia magazynowa portu wynosi 106 300 m². Zarząd portu deklaruje zdolność przeładunkową portu wewnętrznego na 11,5 mln ton, a Portu Północnego na 48,5 mln ton.
Port obejmuje powierzchnię 653 ha lądu oraz 412,56 ha akwenów. Granice portu morskiego w Gdańsku są określone rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1998 roku.
Port północny zlokalizowany bezpośrednio na akwenie Zatoki Gdańskiej. Może przyjmować największe statki wpływające na Morze Bałtyckie – do 300 tys. DWT. Posiada pirsy przeładunkowe o długości 222 – 765 m i głębokości do 15 m[].
W graniach portu Gdańsk znajdują się takie dzielnice jak: Nowy Port, część Krakowiec-Górki Zachodnie ...
W 1950 roku Minister Żeglugi ustalił granice terytorialne morskiego portu handlowego w Gdańsku.
Lista baz i terminali w Porcie wewnętrznym:
Port północny jest to stosunkowo nowoczesną, głębokowodną (do 15 m zanurzenia) częścią portu Gdańsk zbudowaną w 1975 razem z Rafinerią Gdańską, z którą jest połączony rurociągiem.
W 1984 roku w Porcie Północnym została zbudowana obecnie najmłodsza w Polsce latarnia morska. W 2005 ruszyła budowa głębokowodnego terminalu kontenerowego o planowanej zdolności przeładunkowej 1 mln TEU/rok[].
W porcie Gdańsk istnieją bazy: paliw płynnych, przeładunku fosforytów, przeładunku siarki płynnej oraz granulowanej, przeładunku owoców cytrusowych. Port posiada terminale: promowy, kontenerowy, węglowy, przeładunku gazu płynnego. W porcie został utworzony wolny obszar celny.
W porcie przeładowuje się głównie ładunki masowe, węgiel i ropę naftową.
11 sierpnia 2009 do portu wpływa najdłuższy, jak dotąd, wycieczkowiec MS Arcadia – 289,90 m.
Na mapach: 54°22′50″N 18°39′30″E / 54.38056, 18.65833
W 1997 roku, w 1000- lecie miasta, została wybudowana przystań jachtowa Marina Gdańsk.
Ta część portu posiada nabrzeża o charakterze uniwersalnym do przeładunku drobnicy i ładunków masowych – zboża, nawozów sztucznych, tarcicy, rudy, stali, ro-ro.
Pierwsza infrastruktura portowa powstała we wczesnym średniowieczu. Z X wieku pochodzi port grodowy znajdujacy się w ramieniu Motławy pomiędzy obecnie ul. Tartaczną a Sukienniczą. W XII i XIII wieku powstawał port Starego Miasta po drugiej stronie ramienia Motławy oraz na fosie Podwala Staromiejskiego. W XIII wieku powstała również przystań Dominikanów przy dawnym ujściu Potoki Siedleckiego w pobliżu obecnie ul. Tobiasza. W tym samym wieku zaczął kształtować się port Głównego Miasta pomiędzy ul. Chlebnicką a Mariacką. Na tyłach portu budowano pierwsze magazyny, warsztaty remontowe oraz gospody. W okresie krzyżackim magazyny portowe zostały przeniesione na Wyspę Spichrzów, gdzie wybudowano nowe nabrzeża oraz powstał największy dźwig średniowieczny Żuraw.
Według rozporządzenia kapitan portu Gdańsk może w uzasadnionych przypadkach pozwolić na wprowadzanie bądź wyprowadzenie statków o gabarytach większych niż wymienione powyżej, jednak maksymalna długość jednostki obsługiwanej w Gdańsku Nowym Porcie nie może przekraczać 280 m.
Ruchem statków w porcie kieruje Kapitanat Portu Gdańsk, którego główna siedziba mieści się przy ulicy Przemysłowej. Przy ul. Kpt. Żeglugi Wielkiej Witolda Poinca znajduje się wieża Służby Dyżurnej Kapitanatu Portu Gdańsk (zwana popularnie Kapitanatem Portu Północnego), która kieruje ruchem statków w północnej części portu Gdańsk. Wieża ta spełnia także funkcję latarni morskiej. Pod kapitana portu Gdańsk podlega także bosman przystani morskiej w Górkach Zachodnich.
Pod koniec XV wieku do portu gdańskiego zawijało 400-700 statków rocznie, a w XVII wieku 1000-1600. Głównymi towarami przeładunkowymi były zboże (300 tys. ton w 1618 roku) oraz wosk, miód i drewno. W 1643 roku istniało już 315 spichlerzy, głównie z przeznaczeniem na zboże. Długość nabrzeży wynosiła 3 km.
Lista baz i terminali w porcie północnym:
W latach 1970–1975 zbudowano nową część portu Gdańsk zwaną Portem Północnym. Jednocześnie zbudowano Rafinerię Gdańską. W 1973 roku powstał terminal promowy Polskiej Żeglugi Bałtyckiej. W 1974 w Porcie Północnym został zbudowany terminal węglowy, a rok później terminal paliw płynnych. W lipcu 1974 zostały formalnie rozszerzone granice portu morskiego.
W 2002 roku zbudowano terminal promowy na Westerplatte.
W 2006 roku całkowite obroty ładunkowe w porcie Gdańsk wyniosły 24,207 mln ton, co stanowiło 40,13% obrotów przeładunkowych portów morskich w Polsce. Z tego 23,759 mln ton obrotów dotyczyło międzynarodowego obrotu morskiego, a 448,4 tys. ton (1,85%) związane było z obrotem wewnętrzkrajowym. W 2008 roku całkowite obroty ładunkowe portu Gdańsk wynosiły 17 781 tys. ton, z czego najwięcej (58,23%) stanowiły paliwa płynne o obrotach ładunkowych 10 353 tys. ton. Przeładunki kontenerów wyniosły łącznie 185 661 TEU.
Port leży na odcinku ujściowym Martwej Wisły do Zatoki Gdańskiej obejmując wschodni i zachodni brzeg, a także wyspę Ostrów znajdującą się pomiędzy brzegami oraz twierdzę Wisłoujście. Port obejmuje zachodnią część Wyspy Portowej bez półwyspu Westerplatte, a także jej wschodni pas przy ujściu Wisły Śmiałej. W swej zachodniej części port obejmuje obszar na wschód od ul. Jana z Kolna, Twardej, Marynarki Polskiej, Władysława IV, Oliwskiej, a na zachód od ulicy Nowotnej i osiedla Stogi. W północno-wschodniej części Gdańska obszar portu ogranicza się do Martwej Wisły by przed Wisłą Śmiałą objąć tereny na północ od ulicy Płońskiej, tereny przy zachodnim brzegu Wisły Śmiałej i wąski pas przy wschodnim brzegu ujścia rzeki do Morza Bałtyckiego.
Nowy Port jest częścią portu Gdańsk obejmujące obszar wzdłuż Martwej Wisły i Kanału Portowego, może przyjąć statki o maksymalnej długości 225 m.
26 lipca 2007 roku na 3 dni przy nabrzeżu Oliwskim zacumował statek MS "The World" – ekskluzywny pływający apartamentowiec z USA.
Znajduje się tutaj także Baza Paliw Płynnych. Port gdański posiada terminal promowy, terminal węglowy, terminal przeładunku gazu płynnego oraz terminal kontenerowy. W porcie został utworzony Wolny Obszar Celny o powierzchni 33,5 ha.
Według ustawy port Gdańsk jest jednym z czterech portów morskich o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej Polski.
W 2007 powstał terminal kontenerowy DCT Gdańsk.
Port Gdańsk oferuje regularne połączenia żeglugowe do 17 krajów. W 2008 roku zostało obsłużonych 188 392 pasażerów. Swoją bazę promową w porcie posiada Polska Żegluga Bałtycka, która utworzyła 4 linie promowe z Gdańska.
Do portu Gdańsk przy średnim stanie wody mogą wchodzić zasadniczo statki:
1 kwietnia 1843 na wschodnim molo została umieszczona latarnia, tzw. główka wejściowa, która wskazywała wejście do portu.
W porcie działa jedna z największych w Polsce Stocznia Gdańska, a także Stocznia Północna, Stocznia Północna, Gdańska Stocznia Remontowa, Stocznia Wisła.
Dopiero lata po I wojnie światowej ponownie spowodowały rozwój portu. W 1938 stosunek towarów przeładunkowych wzrósł trzykrotnie do okresu z 1914. II wojna światowa spowodowała poważne zniszczenia portu. Zniszczeniu uległo 15% nabrzeży, 40% urządzeń przeładunkowych i 88% magazynów.