Portal:XVIII wiek
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Portal XVIII wiek w polskojęzycznej Wikipedii
- XX -wieczni:
- Zbigniew Anusik
- Patrick Barbier, Jan Baszkiewicz, Jean Bérenger, Jeremy Black, Almut Bues, Richard Butterwick
- Pierre Chaunu, Stephen Conway, Vincent Cronin
- Christopher Duffy
- Maciej Forycki, François Furet,
- Peter Gay, Pieter Geyl, Pierre Gaxotte, Dorothy George, George Gooch, Zbigniew Góralski
- Ragnhild Hutton
- Wilhelm Jäger
- Manfred Knodt, Anna Grześkowiak-Krwawicz
- Jacques Levron, Zofia Libiszowska, Herman Lindqvist, John Lynch, Horst Lademacher
- Dorothy Marshall, Simon Sebag Montefiore
- Göran Nilzén, Piotr Napierała
- Jean Orieux
- Bernd Rill, John Harold Plumb, Emanuel Rostworowski, Enrique Martínez Ruiz, Romuald Rydz
- Stanisław Salmonowicz, Władysław Serczyk, Jacek Staszewski, Philip John Stead
- Cezary Taracha, George Macaulay Trevelyan
- Arie van Deursen
- Maria Wawrykowa, Basil Willey, Basil Williams
- premierzy:
- Robert Walpole,
- Spencer Compton,
- Henry Pelham,
- Thomas Pelham,
- William Cavendish, 4. książę Devonshire,
- Thomas Pelham,
- John Stuart,
- George Grenville,
- markiz Rockingham,
- William Pitt Starszy,
- Augustus FitzRoy,
- Frederick North,
- markiz Rockingham,
- William Petty,
- książę Portland,
- William Pitt Młodszy.
- polityka:
- Kit-Cat Club,
- Civil List,
- Izba Lordów,
- Izba Gmin,
- Ministrowie ds. Terytoriów Południowych,
- Ministrowie ds. Terytoriów Północnych,
- Foreign Office,
- Home Office,
- Torysi,
- Wigowie,
- zgniłe miasteczka,
- Admiralicja,
- Lord Wielki Steward,
- Jakobiccy pretendenci do tronu Anglii i Szkocji.
- wydarzenia:
- 1702 bitwa morska w zatoce Vigo,
- 1703-Traktat Methuena,
- 1707-unia angielsko-szkocka,
- 1715-Powstania szkockie,
- 1715-Septennial Act,
- 1718-Quadruple Alliance,
- 1720-South Sea Bubble,
- 1739-wojna o ucho Jenkinsa,
- 1759-Bitwa na Równinie Abrahama,
- 1780-Rozruchy Gordona,
- 1798-bitwa pod Abukirem.
- wielkie postacie brytyjskiej polityki:
- Matthew Prior,
- Luke Schaub,
- John Churchill, 1. książę Marlborough,
- Sarah Churchill,
- Robert Harley, 1. hrabia Oxford i Mortimer,
- Henry St John, 1. wicehrabia Bolingbroke,
- Charles Townshend,
- John Carteret, 2. hrabia Granville,
- Karol Edward Stuart,
- Simon Fraser, 11. Lord Lovat,
- Charles Hanbury Williams,
- Henry Grattan,
- John Aislabie
- rodzina królewska: August Ferdynand Hohenzollern, Henryk Pruski , August Wilhelm Hohenzollern, Wilhelmina Pruska, Karol von Hohenzollern' Karolina z Ansbachu, Krystyna Eberhardyna Hohenzollernówna, .
- najważniejsi ministrowie, dyplomaci i dowódcy pruscy: Friedrich Wilhelm von Grumbkow, Leopold von Anhalt-Dessau, Gustav Adolf von Gotter, Karl von Zedlitz, Karol von Hoym, Ewald Friedrich von Hertzberg, Ludwig Heinrich Buchholtz, Friedrich von Schrötter, Karl August von Hardenberg, Fryderyk Ludwik Hohenlohe.
- szefowie pruskich ministrów: Christian von Haugwitz 1792-1804
- polityka: pruski dryl, Tabakskollegium, Order Czarnego Orła, Order Czerwonego Orła, Biskupi warmińscy, Księstwo Jülich-Jülich-Kleve-Berg, Zabór pruski, Prusy Zachodnie, Prusy Wschodnie, Prusy Południowe, Prusy Nowowschodnie.
- wydarzenia: 1700-Pruska Akademia Nauk, Wojna o sukcesję hiszpańską, bitwa pod Turynem-1706, Kurt Christoph von Schwerin, Hans Hermann von Katte, wojny śląskie, wojna o sukcesję austriacką, odwrócenie przymierzy, Konwencja westminsterska, 1762-Cud domu brandenburskiego,
- społeczeństwo: demografia wieku XVIII, historia Berlina, hugenoci.
- armia: Friedrich Bogislav von Tauentzien
- literatura-Oświecenie: Leibniz, Christian Wolff, Samuel von Cocceji, państwo prawa, przymus szkolny-1717, Johann Wilhelm Ludwig Gleim, Voltaire, Sturm und Drang: Georg Forster, Ewald Christian von Kleist, Thomas Abbt, Christoph Friedrich Nicolai, Wilhelm Heinrich Wackenroder, Alexander Gottlieb Baumgarten,
- Immanuel Kant-Czym jest Oświecenie-sapere aude.
- literatura popularna: Karl Ludwig von Pöllnitz-La Saxe Galante.
- mysliciele konserwatywni: Johann Georg Hamann, Johann Wilhelm Ludwig Gleim, Johann Gottfried Herder.
- prasa: 1740-Journal de Berlin-Berlinische Nachrichten, Johann Erich Biester, 1783-Berlinische Monatsschrift-Was ist Aufklärung ?, Berlinisches Journal für Aufklärung-1788.
- ekonomia: peuplierungspolitik, KPAC, kameralizm, Christian Kraus.
- historiografia: Samuel von Pufendorf, Wilhelmina Pruska (1709-1758).
- malarstwo: Daniel Chodowiecki
- architektura: architektura barokowa w Niemczech, Charlottenburg, Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff, Poczdam-Sanssouci, berliński arsenał, Unter den Linden, Carl Gotthard Langhans-Brama Brandenburska, Karl Friedrich Schinkel-kościół św. Elżbiety w Berlinie.
- muzyka: Attilio Ariosti, Carl Philipp Emanuel Bach, Carl Heinrich Graun, Johann Gottlieb Graun, Johann Joachim Quantz, Fryderyk Wielki też komponował.
- nauka Leibniz , 1700-Pruska Akademia Nauk, Johann Daniel Titius-Johann Elert Bode-Reguła Titiusa-Bodego, Pierre Louis Maupertuis, Johann Heinrich Lambert, Joseph Louis Lagrange.
- wynalazki: Ewald Jürgen Georg von Kleist.
- wpływowe rody: Althann, Harrach, Schwarzenberg, Lichnowski, Starhemberg,
- polityka: Dom Habsbursko-Lotaryński, Austria, Węgry, Czechy, Lombardia, Wielkie Księstwo Toskanii, Triest, Galicja-1772-gubernatorzy Galicji, Innviertel-1779, 1760-Staatsrat.
- postacie polityki austriackiej: Johann Michael Althann
- społeczeństwo: demografia wieku XVIII
- literatura: Pietro Metastasio.
- Oświecenie katolickie: Józefinizm, Michael Denis, Paul Joseph Riegger, Karl Anton Martini, Joseph von Sonnenfels, Gerard van Swieten, Gottfried van Swieten.
- ekonomia: kameralizm;Johann Joachim Becher, Philip Wilhelm von Hörnigk, Veit Ludwig von Seckendorff, Friedrich Wilhelm von Haugwitz, Johann Heinrich Gottlob von Justi, Theresianum.
- malarstwo: Bernardo Bellotto.
- architektura: Johann Bernhard Fischer von Erlach-Kościół św. Karola Boromeusza w Wiedniu-Pałac królewski we Wrocławiu, Johann Lucas von Hildebrandt-Belweder w Wiedniu, Jacob Prandauer, Bernard von Schuttenbach, Gundaker Althann.
- muzyka: Attilio Ariosti, Johann Joseph Fux-Angelica vincitrice di Alcina-Gradus ad Parnassum-Keiserrequiem-Psyche , Jan Dismas Zelenka, Gottlieb Muffat, Johann Ernst Eberlin, Joseph Haydn, Michael Haydn, Wolfgang Amadeusz Mozart, Leopold Mozart, Franz Xaver Wolfgang Mozart, Georg Christoph Wagenseil, Johann Georg Albrechtsberger, Hieronymus von Colloredo.
- nauka: Gerard van Swieten, Gottfried van Swieten.
- Elektorat Bawarii (od roku 1623)
- Elektorat Hanoweru - władca miał prawo współwyboru cesarza od końca XVIIw.
- ministrowie: Andreas Gottlieb Bernstorff (1640-1726), Johann Friedrich von Alvensleben, Gerlach Adolph von Münchhausen.
- polityka: Christian Ulrich Grupen-1725-1767, Isaäc de Alais,
- Oświecenie: August Ludwig von Schlözer, 1734-Georgiana-Gerlach Adolph von Münchhausen, Anna Hanowerska (księżna Oranii), Ludwika Hanowerska.
- literatura: Rudolf Erich Raspe-Niezwykłe przygody Barona Münchhausena, Adolph Franz Friedrich Ludwig Knigge, Über den Umgang mit Menschen
- historiografia: August Ludwig von Schlözer, Johann Lorenz von Mosheim
- muzyka: Georg Friedrich Haendel
- nauka: Samuel Christian Hollmann, Georg Christoph Lichtenberg.
- znane postacie: Karl Friedrich Hieronymus, baron Münchhausen
1. Linia na Schwerinie:
- literatura:
- Theatre Royal przy Drury Lane,
- John Arbuthnot; John Bull,
- Samuel Richardson,
- Samuel Johnson,
- Laurence Sterne;Podróż Sentymentalna przez Francję i Włochy, Tristram Shandy
- Tobias Smollett,
- Oliver Goldsmith,
- Horace Walpole,
- Alexander Pope; Essay on Man.
- Colley Cibber,
- John Gay; Beggars' Opera,
- James Macpherson; Pieśni Osjana,
- James Thomson; Rule Britannia,
- Frances Burney,
- Sarah Fielding,
- Jane Austen,
- Arthur Young,
- John Cleland; Fanny Hill.
- Henry Fielding; An Apology for the Life of Mrs. Shamela Andrews , Historia życia Toma Jonesa, czyli dzieje podrzutka , The Life of Jonathan Wild the Great,
- Jonathan Swift:A Modest Proposal, Podróże Guliwera,
- Daniel Defoe: Robinson Crusoe, Moll Flanders,
- Oświecenie: filozofia i literatura polityczna:
- Encyklopedia Britannica
- John Locke,
- Joseph Addison-Richard Steele,
- Bernard de Mandeville; Bajka o Pszczołach
- Henry St John, 1. wicehrabia Bolingbroke; The Idea of a Patriot King
- George Berkeley,
- Philip Dormer Stanhope, 4. hrabia Chesterfield,
- David Hume,
- Adam Smith; Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów
- Edmund Burke; Rozważania o Rewolucji we Francji
- Joseph Priestley,
- Thomas Paine; Common Sense
- Bluestockings-Mary Wollstonecraft,
- William Jones (językoznawca),
- William Paley
- ekonomia:
- Bank of England-John Houblon,
- Barclays Bank-James Barclay,
- John Law, South Sea Bubble, Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska,
- Indie w XVIII wieku-Madras-Bombaj,
- Robert Walpole-fundusz amortyzacyjny, dług publiczny,
- ekonomia: ostatni merkantyliści: James Steuart,
- ekonomia: zwolennicy wolnego handlu:
- Nicolas Barbon,
- William Paterson,
- Adam Smith; Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów,
- David Hume,
- Thomas Pitt,
- Isaac Gervaise,
- Nathaniel William Wraxall,
- Jeremy Bentham,
- James Mill.
- muzyka: ,
- Daniel Purcell,
- Johann Christoph Pepusch, Beggar's Opera, Academy of Ancient Music,
- Giovanni Battista Bononcini,
- Nicola Porpora,
- John Stanley,
- John Blow,
- William Croft,
- Jeremiah Clarke; Marsz Króla Danii
- Maurice Greene,
- Thomas Linley,
- James Gibbes,
- John Hebden,
- William Babell,
- Charles Avison,
- John Christopher Smith,
- William Boyce,
- Willem de Fesch,
- Turlough O'Carolan,
- country-dance, Bloomsbury Market,
- Georg Friedrich Händel-Giulio Cesare in Egitto- Mesjasz-Muzyka na wodzie-Almira-Ariodante-Alcina-Juda Machabeusz (oratorium)-Izrael w Egipcie,
- Thomas Augustine Arne; Rule Britannia, God Save the Queen.
- nauka:
- Hans Sloane-Muzeum Brytyjskie,
- Isaac Newton,
- William Herschel-Uran-1781,
- Joseph Priestley ,
- James Cook, Mungo Park,
- Henry Cavendish,
- Charles Stanhope, 3. hrabia Stanhope,
- Thomas Young,
- John Dalton,
- William Jones (matematyk).
- Encyklopedia Britannica
- pierwsi ministrowie królów francuskich:
- Guillaume Dubois,
- Filip II Burbon-Orleański,
- Ludwik IV Henryk Burbon-Condé,
- André Hercule de Fleury,
- René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson,
- Étienne-François de Choiseul,
- Emmanuel Armand de Vignerot du Plessis,
- Jean-Frédéric Phélypeaux, hrabia de Maurepas,
- Charles Gravier de Vergennes,
- Étienne Charles de Loménie de Brienne,
- Jacques Necker,
- Louis Charles Le Tonnelier, baron de Breteuil,
- Jacques Necker,
- Armand Marc de Montmorin Saint-Hérem.
- sekretarze spraw zagranicznych: *Jean-Baptiste Colbert de Torcy,
- Nicolas Chalon du Blé,
- Guillaume Dubois,
- Charles Jean-Baptiste Fleuriau, hrabia de Morville,
- Germain Louis Chauvelin,
- Jean-Jacques Amelot de Chaillou,
- Adrien Maurice de Noailles,
- René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson,
- Louis Philogène Brûlart de Sillery,
- François Dominique de Barberie de Saint-Contest,
- Antoine Louis Rouillé,
- François-Joachim de Pierre de Bernis,
- Étienne-François de Choiseul,
- César Gabriel de Choiseul-Praslin,
- Étienne-François de Choiseul (II raz),
- Louis Phélypeaux (1705-1777),
- Emmanuel Armand de Vignerot du Plessis,
- Henri Léonard Jean Baptiste Bertin,
- Charles Gravier de Vergennes,
- Armand Marc de Montmorin Saint-Hérem,
- Paul François de Quelen, duc de la Vauguyon.
- polityka:
- sekretarze stanu od spraw: floty, hugenotów, wojny, domu królewskiego,
- generalny kontroler finansów,
- departamenty-intendenci),
- polisynodia,
- parti devot-parti philosophique,
- Nowa Francja, Akadia,
- Les Neuf Sœurs,
- Lettre de cachet,
- wielkie lub znane postacie francuskiej polityki:
- Filip de Courcillon, markiz de Dangeau,
- Markiza de Prie,
- Philibert Orry,
- Jacques-Joachim Trotti, markiz de La Chétardie,
- Madame de Pompadour,
- Guillaume-Chrétien de Lamoignon de Malesherbes,
- Joanna de Valois, hrabina de La Motte,
- Louis-Joseph de Montcalm,
- Danton,
- Robespierre.
- literatura:
- Alain-René Lesage; Diabeł Kulawy, Przygodzy Idziwego Blasa
- Pierre de Marivaux; Igraszki losu i miłości
- Pierre Beaumarchais,
- Abbé Prévost; Manon Lescaut
- Denis Diderot; Kuzynek mistrza Rameau-Kubuś Fatalista i jego Pan,
- Alexis Piron,
- Jean-François Marmontel; Inkasy
- Jean-Baptiste Dubos,
- Pierre Choderlos de Laclos; Niebezpieczne związki,
- Donatien Alphonse François de Sade; 120 dni Sodomy czyli szkoła libertynizmu, *Jean-Baptiste Rousseau,
- Louis de Rouvroy, książę de Saint-Simon; Pamiętniki Saint Simona,
- Oświecenie - filozofia i literatura polityczna:
- konserwatywne (prawe) skrzydło Oświcenia:
- René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson,
- Élie Fréron,
- umiarkowanie krytyczne skrzydło oświecenia:
- Bernard Fontenelle,
- Monteskiusz,
- anglomania,
- EncyklopedyściWielka encyklopedia francuska
- Denis Diderot - Kubuś Fatalista i jego pan,
- Jean Le Rond d'Alembert,
- Louis de Jaucourt,
- Voltaire - Kandyd, 1761-proces Jana Calasa,
- radykalne (lewe) skrzydło oświecenia:
- Paul d'Holbach,
- Jean-Jacques Rousseau,
- Gabriel Mably,
- Friedrich Melchior Grimm,
- literatura polityczna ostrożna/wroga wobec Idei Oświecenia:
- Pierre Desfontaines,
- Élie Fréron,
- Neofeudałowie francuscy: Henri de Boulainvillers i Henri d’Antraigues,
- reakcjoniści i kontrrewolucjoniści: Joseph de Maistre, Augustin Barruel.
- ekonomia:
- liwr.
- 1726-Ferme générale
- Bracia Pâris: Antoine Pâris (1668-1733), Claude Pâris (1670-1745), Joseph Pâris zwany Duverney (1684-1770), Jean Pâris dit de Montmartel (1690-1766), Samuel Bernard.
- merkantyliści:
- Jean Orry,
- Philibert Orry,
- fizjokraci-leseferyzm:
- François Quesnay
- Anne Robert Turgot,
- Richard Cantillon,
- Nicolas Baudeau,
- Honoré Gabriel Riqueti de Mirabeau,
- Pierre-Paul Lemercier de La Rivière,
- muzyka:
- Michel Richard Delalande; Sinfonie na wieczerze królewskie
- Jean-François Dandrieu,
- Louis-Claude Daquin,
- François Couperin, Les Nations,
- Louis-Nicolas Clérambault,
- Louis Marchand,
- Marin Marais, (viola da gamba)
- Antoine Forqueray (viola da gamba) ,
- Jean-Baptiste-Antoine Forqueray;
- 1726-Concerts Spirituels,
- Jean-Marie Leclair,
- André Campra,
- Georg Philipp Telemann-Pariser Quartette,
- Christoph Willibald Gluck,
- Jean-Philippe Rameau-Hippolyte et Aricie-Kastor i Polluks - Les Indes galantes - Dardanus-(1737) - Anacréon-Platée-Les Boréades,
- Ah! ça ira, Marsylianka
- nauka:
- Georges Mareschal (medycyna)
- Charles-François de Cisternay Du Fay,
- Jean-Antoine Nollet,
- Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon,
- Jean Le Rond d'Alembert,
- Pierre Louis Maupertuis,
- Émilie du Châtelet,
- Antoine Lavoisier,
- Johann Heinrich Lambert,
- Charles Coulomb-Prawo Coulomba,
- Jean-Charles de Borda,
- Joseph Louis Lagrange,
- Nicolas Gabriel Le Clerc.
- Dominique Vivant Denon
Pondicherry (Indie w XVIII wieku), 1759-bitwa na Równinie Abrahama, Nowa Francja, Akadia, Luizjana, Quebec, Francuska kolonizacja Ameryki Północnej, deportacje Akadyjczyków-1755-1759, historia Kanady Francuskiej-Montreal, Pokój paryski 1763, Cape Breton, Nowa Fundlandia,
- Trzynaście kolonii-1776-Stany Zjednoczone Ameryki
- 1777-1791 Republika Vermontu
- pierwsi prezydenci Stanów Zjednoczonych:
- 1789-1796-George Washington,
- 1796-1800-John Adams,
- 1800-1803-Thomas Jefferson
- Sekretarze stanu USA:
- 1790-1793-Thomas Jefferson,
- 1794-1795-Edmund Randolph,
- 1795-1800-Timothy Pickering
- wybitni politycy: Benjamin Franklin, Alexander Hamilton,
- polityka: Flaga Stanów Zjednoczonych, Rewolucja amerykańska, Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych, Konstytucja Stanów Zjednoczonych, Kongres Kontynentalny-Kongres Stanów Zjednoczonych, Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych
- wydarzenia: 1785-Dolar amerykański
- społeczeństwo: Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych, Abolicjonizm
- Armia Kontynentalna, Green Mountain Boys, Ethan Allen, Ira Allen, Seth Warner, Fort Ticonderoga,
- literatura: Benjamin Franklin
- prasa: James Otis, Thomas Paine
- malarstwo: Benjamin West
- muzyka: William Billings
- nauka:
- David Bushnell
- 1701-Uniwersytet Yale'a
- Wielki wezyr-Lista tureckich wielkich wezyrów:
- Amcazade Köprülü Hüseyin Pasza,
- Daltaban Mustafa Pasza,
- Rami Mehmed Pasza,
- Kavanoz Ahmed Pasza,
- Damat Hasan Pasza,
- Kalaylıkoz Hacı Ahmed Pasza,
- Baltacı Mehmed Pasza,
- Çorlulu Damat Ali Pasza,
- Köprülü Numan Pasza,
- Baltacı Mehmed Pasza (po raz drugi),
- Ağa Yusuf Pasza,
- Silahdar Süleyman Pasza,
- Hoca İbrahim Pasza,
- Silahdar Damat Ali Pasza,
- Hacı Halil Pasza,
- Nişancı Mehmed Pasza,
- Nevşehirli Damat İbrahim Pasha (1718-1730),
- Silahdar Damat Mehmed Pasza,
- Kabakulak İbrahim Pasza,
- Topal Osman Pasza,
- Hekimoğlu Ali Pasza (pierwszy raz),
- Gürcü İsmail Pasza (1735),
- Silahdar Seyyid Mehmed Pasza (1736-1737),
- Muhsinzade Abdullah Pasza (1737),
- Yeğen Mehmed Pasza (1737-1739),
- Hacı İvaz Mehmed Pasza (1739-1740),
- Nişancı Hacı Ahmed Pasza,
- Hekimoğlu Ali Pasza (drugi raz),
- Seyyid Hasan Pasza (1742-1746),
- Tiryaki Hacı Mehmed Pasza (1746-1747)
- Seyyid Abdullah Pasza (1747-1750)
- Divitdar Mehmed Pasza (1750-1752)
- Köse Bahir Mustafa Pasza (pierwszy raz) (1752-55)
- Hekimoğlu Ali Pasza (trzeci raz)
- Naili Abdullah Pasza (1755)
- Nişancı Ali Pasza (1755)
- Yirmisekizzade Mehmed Said Pasza (1755-1756)
- Köse Bahir Mustafa Pasza (drugi raz) (1756)
- Koca Mehmed Ragıp Pasza (1757-1763)
- Tevkii Hamza Hamid Pasza (1763)
- Köse Bahir Mustafa Pasza (trzeci raz) (1763-65)
- Muhsinzade Mehmed Pasza (pierwszy raz) (1765-68)
- Silahdar Hamza Mahir Pasza (1768)
- Yağlıkçızade Mehmed Emin Pasza (1768-9)
- Moldovancı Ali Pasza (1769)
- İvazzade Halil Pasza (1769-1770) syn İvaza *Mehmeda Paszy
- Silahdar Mehmed Pasza (1770-1771)
- Muhsinzade Mehmed Pasza (drugi raz) (1771-73)
- İzzet Mehmed Pasza (pierwszy raz) (1773-75)
- Moralı Dervish Mehmed Pasza (1775-77)
- Darendeli Cebecizade Mehmed Pasza (1777-8)
- Kalafat Mehmed Pasza (1778-9)
- Silahdar Seyyid Mehmed Pasza lub Karavezir Seyyid Mehmed Pasza (1779-1781)
- İzzet Mehmed Pasza (drugi raz) (1781-1782)
- Yeğen Hacı Mehmed Pasza (1782)
- Halil Hamid Pasza (1782-85)
- Şahin Ali Pasza (1785-86)
- Koca Yusuf Pasza (pierwszy raz) (1786-89)
- Cenaze Hasan Pasza lub Meyyit Hasan Pasza (1789-1790)
- Cezayirli Gazi Hasan Pasza (1790)
- Çelebizade Şerif Hasan Pasza (1790-91)
- Koca Yusuf Pasza (drugi raz) (1791-1792)
- Damat Melek Mehmed Pasza (1792-1794)
- İzzet Mehmed Pasza (trzeci raz) (1794-98)
- Kör Yusuf Ziyaüddin Pasza (pierwszy raz) (1798-1805)
- polityka: janczarzy, Aga (wojsko), Divan, Kapitulacje ottomańskie,Millet, Lista chanów krymskich, Fanarioci, Chanat krymski, Orda Nogajska, Wilajet,
- dyplomacja: Francuscy ambasadorzy w Turcji, Brytyjscy ambasadorzy w Turcji, dragoman
- wazne postacie tureckiej polityki: Patrona Halil
- wydarzenia: II wojna rosyjsko-turecka 1686-1700, III wojna rosyjsko-turecka 1710-1711, Oblężenie Korfu (1716), VI wojna austriacko-turecka – 1716-1718, VII wojna austriacko-turecka – 1735-1739, IV wojna rosyjsko-turecka 1735-1739, V wojna rosyjsko-turecka 1768-1774, VI wojna rosyjsko-turecka 1787-1792, VIII wojna austriacko-turecka – 1788-1791,
- władcy Persji: Safawidzi:
- Sultan Husajn (1694-1722),
- dynastia najeźdźców: Hotaki:
- Mahmud Chan 1722-1725 , Ashraf Khan 1725-1729
- Safawidzi (ponownie):
- Tahmasp II (1729-1732), Abbas III (1732-1736);
- Afszarydzi: Nadir Szach (1736–1747), Adil Szach (1747–1748), Ebrahim Afshar (1748), Shah Rukh (1748–1750)
- dynastia Zand:
- Karim Khan (1750–1779),
- Abol Fath Khan (1779),
- Ali Murad Khan (1779),
- Mohammad Ali Khan (1779),
- Sadiq Khan (1779–1782),
- Ali Murad Khan (1782–1785),
- Jafar Khan (1785–1789),
- Lotf Ali Khan (1789–1794)
- Kadżarowie:
- Agha Mohammad Khan Kadżar (1794–1797),
- Fath Ali Szach (1797–1834)
- Wielcy Mogołowie:
- Aurangzeb Alamgir I, (1658 - 1707),
- Bahadur Szah I (Szah Alam I) (1707 - 1712),
- Dżahandar Szah (1712 - 1713),
- Furrukhsiyar (1713 - 1719),
- Rafi Ul-Darjat Szahdżahan II (1719),
- Rafi Ud-Daulat (1719),
- Nikusiyar (1719),
- Mohammed Ibrahim (1720),
- Mohammed Szah (1719 - 1720), (1720 - 1748),
- Ahmad Szah Bahadur (1748 - 1754),
- Alamgir II (1754 - 1779),
- Szahdżahan III (1760?),
- Shah Alam II (1779 - 1806).
- Imperium Mahrathów (1674-1818): władcy:
- Shivaji (1674 - 1680),
- Sambhaji (1680 - 1689),
- Rajaram (1689 - 1700),
- królowa Tarabai (1700 - 1707),
- Shahu (1707 - 1749),
- Ramaraja(1749 - 1777).
- pierwsi ministrowie państwa Mahrata: (Peshwa):
- Balaji Vishwanath,
- Peshwa Bajirao I,
- Balaji Bajirao,
- Madhavrao II Ballal,
- Narayanrao Bajirao,
- Raghunathrao,
- Sawai Madhava Rao Narayan,
- Baji Rao II, Nana Sahib.
- Cesarstwo Chin:
- Dynastia Qing:
- Xuányè 1661-1722,
- Yìnzhēn 1722-1735,
- Hónglì 1735-1796,
- Yóngyǎn 1796-1820.
- Zobacz też: Portal:XVI wiek Portal:XVII wiek
- inni ważni ministrowie królów duńskich: Conrad von Reventlow, Christian Siegfried von Plessen, Christian Detlev von Reventlow, Carl Adolph von Plessen, Christian Ludvig von Plessen, Adam Gottlob Moltke, Johann Friedrich Struensee, Enevold Brandt.
- polityka: amt, Amtmand, podział administracyjny Danii
- Ambasadorowie Danii: Hans Adolf Ahlefeldt, Hans Henrik Ahlefeldt, Christian Detlev von Reventlow,
- wydarzenia: Bitwa pod Helsingborgiem (1710) Bitwa morska w Zatoce Køge (1710), bitwa pod Gadebusch, Pożar Kopenhagi w 1728,
- postacie duńskiej polityki: Anna Sophie von Reventlow, Poul Juel, Luiza Meklemburska, Johann Hartwig Ernst von Bernstorff, Christian Ditlev Frederick, hrabia Reventlow, Joachim Ahlefeldt.
- armia: Frederik Ahlefeldt
- społeczeństwo: pietyzm, demografia wieku XVIII.
- literatura: Ludvig Holberg, Ambrosius Stub, Dorothea Biehl,
- Oświecenie-pietyzm: Johannes Bartholomaeus Bluhme (1681-1753), Erik Pontoppidan (1698-1764) czy Hans Adolf Brorson (1694-1764).
- prasa: Erik Pontoppidan, Danmarks og Norges ökonomiske Magazin.
- historiografia: Hans Gram, Jacob Langebek, Peter Friderik Suhm
- ekonomia: Duńska Kompania Wschodnioindyjska, Heinrich Carl von Schimmelmann, Christian Ditlev Frederick, hrabia Reventlow, Otto Diederich Lutken, Danmarks og Norges ökonomiske Magazin.
- malarstwo: Królewska Duńska Akademia Sztuk (1754), Jens Juel, Johan Frederik Clemens (1748-1831).
- architektura: architektura barokowa w Skandynawii, Christiansborg, Århus, Altona.
- muzyka: Dietrich Buxtehude, Reinhard Kaiser, Johann Adolf Scheibe, Kong Kristian.
- nauka: Ole Rømer, Hans Christian Ørsted, Christian Ditlev Frederick, hrabia Reventlow, Erik Pontoppidan
- Królestwo Szwecji od lat osiemdziesiątych do 1718 roku monarchia absolutna, Era wolności (1718-1772), od 1772 znów monarchia absolutna.
- władcy Szwecji: Karol XII, Ulryka Eleonora Wittelsbach, Fryderyk I Heski, Adolf Fryderyk, Gustaw III, Gustaw IV Adolf Szwedzki.
- Ståndsriksdagen - parlament stanowy, Riddarhuset - siedziba stanu arystokratycznego.
- Lantmarskalk: Per Ribbing, Arvid Horn, Swen Lagerberg, Arvid Horn, Charles Emil Lewenhaupt, Carl Gustaf Tessin Charles Emil Lewenhaupt, Mattias Alexander von Ungern-Sternberg, Henning Gyllenborg, Axel von Fersen, Thure Gustaf Rudbeck, Axel von Fersen, Axel Gabriel Leijonhufvud, Eric Ruuth, Magnus Fredrik Brahe.
- przewodniczący Szwedzkiej Rady królewskiej (kanceli president) : Bengt Gabrielsson Oxenstierna, Carl Piper, Nils Gyldenstolpe, Arvid Horn, Carl Gyllenborg, Carl Gustaf Tessin, Anders Johan von Höpken, Claes Ekeblad, Carl Gustaf Löwenhielm, Fredrik von Friesendorff, Claes Ekeblad (II raz) , Ulrik Scheffer, Joachim von Düben, Ulrik Scheffer (II raz), Gustaf Filip Creutz, Malte Ramel, Emanuel de Geer, Johan Gabriel Oxenstierna, Karl Wilhelm von Düben, Ulrich Gustaf Frank, Evert Wilhelm Taube, Christofer Bogislaus Zibet, Fredrik Sparre, Nils Anton Augustus Bark, Christofer Bogislaus Zibet.
- Szwedzki kanclerz nadworny:
- polityka: 1680-Wielkie redukcje, Partia Holsztyńska, Hattpartiet (Partia kapeluszy), Mösspartiet (partia czapek), Riksmarsk, Riksmarskalk, Kommerskollegium, Królewski Order Serafinów, Gustavianerna, Gubernatorzy miasta Uppsala, Brytyjscy ambasadorzy w Szwecji.
- dyplomaci --Szwedzcy ambasadorzy: Gustaf Mauritz Armfelt
- szwedzcy posłowie w Danii: Pehr Adlerfelt,
- wydarzenia: III wojna północna, Pokój w Nystad, Era wolności (1718-1772), 1749-Tabellverket, 1753-Kungliga Vitterhetsakademien, zniesienie cenzury w Szwecji (1766), Wojna rosyjsko-szwedzka (1788-1790)
- wielkie postacie szwedzkiej polityki: Daniel Niklas von Höpken, Magnus Stenbock, Karl Nieroth, Claes Ekeblad Starszy, Carl August Ehrensvärd,
- armia: Carl Gustaf Rehnskiöld, Adam Ludwik Lewenhaupt, Henrik Magnus von Buddenbrock, Charles Emil Lewenhaupt, Carl De Geer, Henrik Otto von Albedyl.
- społeczeństwo: demografia wieku XVIII, 1749-Tabellverket, Tryckfrihetsförordningen.
- gospodarka: 1731-Szwedzka Kompania Wschodnioindyjska.
- literatura: Gustaf Filip Creutz, Akademia Szwedzka, Johan Henrik Kellgren, Johan Gabriel Oxenstierna, Anders Johan von Höpken.
- prasa: 1766-Tryckfrihetsförordningen, Post- och Inrikes Tidningar, Johan Henric Kellgren, Carl Lenngren, Stockholmsposten (1778).
- malarstwo:
- architektura: architektura barokowa w Skandynawii, Riddarhuset, Drottningholm, Karlskrona; Fredrikskyrkan, Trefaldighetskyrkan, Kościół Admiralicji, Nicodemus Tessin Starszy, Nicodemus Tessin Młodszy, Daniel Cronström, Carl August Ehrensvärd.
- muzyka: Johan Helmich Roman, Johan Joachim Agrell, Carl Michael Bellman-Gustafs skål, Szwedzka Królewska Akademia Muzyczna, Joseph Martin Kraus.
- nauka: 1739-Królewska Szwedzka Akademia Nauk, 1749-Tabellverket, 1753-Kungliga Vitterhetsakademien, Anders Celsius, Karol Linneusz-Genera Plantarum, Anders Gustaf Ekeberg, Emanuel Swedenborg,Axel Frederik Cronstedt, Charles De Geer.
- postacie holenderskiej polityki: Anthonie Heinsius, Abel Tassin de Alonne, Simon van Slingelandt, Juan Guillermo Ripperdá, Joan Derk van der Capellen tot den Pol, Ludwig Ernst von Braunschweig-Lüneburg-Bevern, Johan Nicolaas Abo, Rodzina Akersloot,Assuerus Aldringa, ród van Alphen, Jan Six II,
- gospodarka: 1753-Douwe Egberts, Sacharias Amyot, Jan Six II.
- literatura: wydawnictwo Elsevier, Michiel de Swaen, Jan Luyken, Bernard de Mandeville, Hieronymus van Alphen, Cornelis van der Aa, Pierre Jean Baptiste Charles van der Aa,
- prasa: Justus van Effen-Hollandsche Spectator-(wyd. 1731-1735)
- malarstwo: Jean-Baptiste van Mour
- architektura: architektura barokowa w Holandii, Het Loo, Chinoiserie.
- muzyka: Willem de Fesch, Henrico Albicastro, Unico van Vassenaer, Pietro Locatelli, Josina Boetzelaer.
- nauka: Christiaan Huygens, Antonie van Leeuwenhoek, Bernard de Mandeville, Hermann Boerhaave, Gerard van Swieten, Gottfried van Swieten. Daniel Gabriel Fahrenheit-(od 1709 w Holandii), wydawnictwo Elsevier, Pieter van der Aa.
- kolonie holenderskie: Holenderskie Indie Wschodnie, Gujana Holenderska, Batawia.
- Primero Secretario de Estado:
- Jean Orry,
- Pedro Fernandez del Campo y Angulo, markiz Mejorada,
- Manuel de Vadillo y Velasco,
- José de Grimaldo,
- Juan Bautista Oredain, markiz Paz,
- José de Grimaldo,
- Juan Guillermo Ripperdá,
- José de Grimaldo,
- Juan Bautista Oredain, markiz Paz,
- José Patiño,
- Sebasitián de la Quadra y Llarena, markiz Villarías,
- José de Carvajal y Lancaster,
- Fernando de Silva y Álvarez de Toledo, markiz de Huéscar,
- Ricardo Wall,
- Jerónimo Grimaldi,
- José Moniño, hrabia Floridablanca,
- Pedro de Aranda,
- Manuel Godoy,
- Francisco de Saavedra y Sangronis,
- Mariano Luis de Urquijo y Muga.
- architektura: Architektura barokowa w Hiszpanii, José Benito de Churriguera, Pałac Królewski w Madrycie, architektura barokowa w Hiszpanii, Aranjuez.
- malarstwo: Królewska Akademia Sztuk Pięknych Św. Ferdynanda, Francisco Goya. Giovanni Battista Tiepolo.
- muzyka: Juan Cabanilles, Farinelli, Riccardo Broschi, Domenico Scarlatti, Luigi Boccherini, Antonio Soler.
- nauka: Jorge Juan y Santacilia-1717-Arsenal de la Carraca, Antonio de Ulloa.
- hiszpańskie imperium kolonialne: Luizjana, Wicekrólestwo Peru, Wicekrólestwo La Platy, Wicekrólestwo La Platy, Wicekrólestwo Nowej Granady, Wicekrólestwo Nowej Hiszpanii, Ameryka Południowa i Środkowa w XVIII wieku, Historia Meksyku-Miguel Hidalgo y Costilla, Historia Chile.
- Hiszpański Gubernator Luizjany: Antonio de Ulloa, Alejandro O'Reilly
- Wicekrólowie Nowej Hiszpanii:
- potężne rody: Potoccy, Radziwiłłowie, Braniccy, Czartoryscy.
- polityka: marszałek wielki koronny, marszałek wielki litewski, marszałek nadworny koronny, marszałek nadworny litewski, podskarbi wielki koronny, podskarbi wielki litewski, Order Orła Białego.
- wydarzenia: III wojna północna (1700-1721), konfederacja warszawska (1704), konfederacja sandomierska, konfederacja tarnogrodzka-1715, sejm niemy-1717, tumult toruński (1724), konfederacja dzikowska-1734, sejm konwokacyjny, sejm Repninowski, I rozbiór Polski, II rozbiór Polski, Sejm Wielki, Konstytucja 3 Maja, III rozbiór Polski, Historia Żydów w Polsce
- wielkie postacie polskiej polityki: Henryk von Brühl, Teodor Wessel,
- społeczeństwo: pijarzy, transport i podróże w I Rzeczypospolitej.
- literatura: Lorenz Christoph Mizler-Acta litteraria Regni Poloniae et Magni Ducatus Lithuaniae, Franciszek Bohomolec, Ignacy Krasicki, Jędrzej Kitowicz, Stanisław Leszczyński; Głos wolny wolność ubezpieczający, Stanisław Konarski;O skutecznym rad sposobie, Benedykt Chmielowski-Nowe Ateny, Wojciech Bogusławski.
- prasa: Monitor (czasopismo), Zabawy Przyjemne i Pożyteczne, Gotfryd Lengnich.
- historiografia: Gotfryd Lengnich, Adam Naruszewicz.
- Oświecenie katolickie: Ignacy Krasicki-Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, Stanisław Konarski-1740-Collegium Nobilium, Komisja Edukacji Narodowej-(1773), Stanisław Staszic, Jan Śniadecki, Julian Ursyn Niemcewicz, Jędrzej Śniadecki
- Oświecenie radykalne: oświecenie w Polsce, Hugo Kołłątaj
- architektura: architektura barokowa w Polsce, Oś Saska, pałac Saski, Kolegium jezuickie w Poznaniu, biblioteka Załuskich, Pałac Łazienkowski, Jan Chrystian Kamsetzer-pałac Raczyńskich-(1786)-Pałac Tyszkiewiczów-(1786–1792)
- muzyka: Johann Balthasar Christian Freißlich, Wojciech Dankowski, Józef Elsner, Hilary Saag, Maciej Radziwiłł, Ignacy Krasicki, Hymn do miłości Ojczyzny, Józef Wybicki, Mazurek Dąbrowskiego, Feliks Janiewicz.
- nauka - technika: Antoni Tyzenhaus.
- wielcy ministrowie i faworyci carscy: Franz Lefort, Aleksander Mienszykow, Aleksandr Suworow, Ernst Biron, Burkhard Christoph Münnich, Nikita Panin, Grigorij Potiomkin.
- wojskowi: Piotr Lacy
- polityka: 1722-Tabela rang Piotra I-Czynownicy-Ukazy, Imperium Rosyjskie, Jacques-Joachim Trotti, markiz de La Chétardie. Chanat krymski, Samodzierżawie, Sobór Ziemski, Sicz.
- wydarzenia: 1726-1730-Najwyższa Tajna Rada, Wojna rosyjsko-szwedzka (1788-1790), Wojna polsko-rosyjska 1792
- społeczeństwo: niemiecka Słoboda raskolnicy
- architektura: Sankt Petersburg, Pałac Zimowy, twierdza Pietropawłowska, Szlisselburg.
- literatura - Oświecenie: Nikołaj Nowikow-Truteń, Aleksandr Radiszczew, Aleksandr Sumarokow, Michaił Czułkow, Michaił Popow, Iwan Kryłow.
- literatura konserwatywna: Nikołaj Karamzin
- literatura nacjonalistyczna: Aleksander Szyszkow, Sergiusz Glinka.
- historiografia Wasilij Tatiszczew, Siemion Diesnicki, Wasilij Wasiljewicz Kriestinin, Michał Michajłowicz Szczerbatow, Michaił Michajłowicz Spierański, Nicolas Gabriel Le Clerc, Iwan Nikiticz Bołtin.
- prasa: Truteń, Wsiakaja Wsiaczina.
- nauka: Michaił Łomonosow-Uniwersytet Moskiewski-1755, Johann Georg Gmelin.
- dyplomacja - portugalscy ambasadorzy: Joao de Almeida Portugal
- wydarzenia: 1703-Traktat Methuena, wojna o sukcesję hiszpańską, 1707-Bitwa pod Almansą, Trzęsienie ziemi w Lizbonie 1755, wypędzenie jezuitów z Portugalii (1759).
- wielkie postacie portugalskiej polityki: markiz de Pombal.
- społeczeństwo: sebastianizm.
- ekonomia: traktat Methuena, porto.
- architektura: Architektura barokowa w Portugalii, azulejos, Niccolò Nasoni, Eugénio dos Santos de Carvalho, Carlos Mardel, Mafra, Architektura barokowa w Ameryce Łacińskiej.
- nauka: Bartolomeu de Gusmão
- Portugalskie imperium kolonialne: Historia Brazylii, Angola, Mozambik, Ameryka Południowa i Środkowa w XVIII wieku.
- Republika Wenecka
- doża Wenecji:
- Silvestro Valiero (1694-1700),
- Alvise Mocenigo 1700-1709,
- Giovanni Cornaro 1709-1722,
- Sebastiano Mocenigo 1722-1732,
- Carlo Ruzzini 1732-1735,
- Alvise Pisani 1735-1741,
- Pietro Grimani 1741-1752,
- Francesco Loredano 1752-1762,
- Marco Foscarini 1762-1763,
- Alvise Giovanni Mocenigo 1763-1779,
- Paolo Renier 1779-1789,
- Ludovico Manin 1789-1797.
- polityka: terraferma, Prokuracja, miasta podporządkowane; Padwa, Vicenza, Werona, Brescia, Bergamo, Rawenna, Faenza, Cremona, Friuli.
- literatura: Giacomo Casanova, Carlo Gozzi, Gasparo Gozzi, Carlo Goldoni, Pietro Chiari.
- prasa: 1760-1762-Gazzetta Veneta-Gasparo Gozzi-Pietro Chiari, Antonio Piazza-1787-1797-Gazzetta urbana veneta.
- archirektura: Giovanni Battista Piranesi-Architektura klasycystyczna.
- muzyka:
- Tomaso Albinoni,
- Antonio Vivaldi; L'Estro Armonico (1711),La Stravaganza (1714), Arsilda Regina di Ponto (1716), Teuzzone (1719), Il Giustino (1724), Farnace(1727), Il cimento dell'armonia e dell'inventione (1725), La Cetra (1727), La fida ninfa (1732), Griselda (1735)
- Alessandro Marcello
- Benedetto Marcello.
- polityka: Dziekan kolegium kardynalskiego, Wicekanclerz Św. Kościoła Rzymskiego, Kuria Rzymska, Kolegium kardynałów, Kamerling, Kamera Apostolska, Dykasteria, Konstytucja apostolska,
- nuncjusze: Francesco Acquaviva d'Aragona,
- muzyka: Akademia Arkadyjska, Arcangelo Corelli, Alessandro Scarlatti , Bernardo Pasquini
- nauka: Collegium Germanicum.
- Królestwo Sardynii (istniejące od średniowiecza po lata 50. XIXw.) i Sabaudia (od roku 1720 pod wspólnym berłem dynastii sabaudzkiej)
- Królestwo Neapolu – państwo istniejące w latach 1282-1860. 1715-1735 - okres rządów austriackich, następnie sekundgenitura hiszpańska.
- Władcy Neapolu i Sycylii: Burbonowie: Filip V Burbon (do 1713) jako Filip IV, Habsburgowie Austriaccy: Karol VI Habsburg (1713-1735), Habsburgowie Hiszpańscy: Karol III Hiszpański jako Karol VII (1735-1759), Ferdynand I Burbon (1759-1806).
- władcy Parmy: dynastia rodzima (Farnese): Franciszek I Farnese (1694-1727), Antoni Farnese (1727-1731), Burbonowie: Karol III Hiszpański jako Karol I, (1731-1735), Habsburgowie: Karol VI Habsburg jako Karol (1735-1740), Maria Teresa Habsburg (1740-1748), Burbonowie (ponownie): Filip I Parmeński (1748-1765), Ferdynand I Parmeński (1765–1802),
- wielkie postacie neapolitańskiej polityki:
- Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego:
- Księstwa: Hohenzollern-Sigmaringen (księstwo), Hohenzollern-Hechingen (księstwo), Księstwo Jülich-Jülich-Kleve-Berg, Księstwo Kleve, Palatynat, Nassau (księstwo),
- hrabstwa: Hrabstwo Mark,
- księstwa i dobra duchowne: Arcybiskupstwo Moguncji, Arcybiskupstwo Kolonii, Biskupstwo Münster,
Państwa historyczne w Italii
2. Linia na Strelitz: