Procesy norymberskie – sądowe postępowania karne prowadzone w latach 1945-1949 przeciwko zbrodniarzom nazistowskim toczone przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.
Łącznie w stan oskarżenia zostało postawionych 185 osób:
Od 20 listopada 1945 do 14 kwietnia 1949 przeprowadzono łącznie 13 procesów norymberskich wytoczonych przeciwko osobom odpowiedzialnym za zbrodnie nazistowskie z czasu III Rzeszy.
Decyzję o nich podjęto na kolejnych konferencjach tzw. wielkiej trójki, sprecyzowano natomiast podczas sesji w Poczdamie. Akt oskarżenia poszczególnych procesów obejmował:
12 następczych procesów norymberskichW latach 1945-1949 przeprowadzono 12 procesów następczych. Postępowania zostały wszczęte przez urząd Office of the US Chief of Counsel for War Crimes (OCCWC). Procesy te odbywały się od 9 grudnia 1946 do 13 sierpnia 1949 i były to kolejno:
Artykuł 26 Statutu Londyńskiego stanowił, iż wyroki procesów norymberskich są ostateczne i niezaskarżalne.
I. Proces lekarzy (też oficj. USA vs. Karl Brandt i inni) II. Proces Milcha (też oficj. USA vs. Erhard Milch) III. Proces prawników (też oficj. USA vs. Josef Altstötter i inni) IV. Proces SS-WVHA (też oficj. USA vs. Oswald Pohl i inni) V. Proces Flicka (też oficj. USA vs. Friedrich Flick i inni) VI. Proces IG Farben (też oficj. USA vs. Carl Krauch i inni) VII. Proces dowódców na Bałkanach (też oficj. USA vs. Wilhelm List i inni, nieoficj. proces o mord zakładników) VIII. Proces RuSHA (też oficj. USA vs. Ulrich Greifelt i inni, nieoficj. proces o ludowość) IX. Proces Einsatzgruppen (też oficj. USA vs. Otto Ohlendorf i inni) X. Proces Kruppa (też oficj. USA vs. Alfried Krupp i inni) XI. Proces ministerstw (też oficj. USA vs. Ernst von Weizsäcker, nieoficj. proces Wilhelmstrasse) XII. Proces wyższego dowództwa (też oficj. USA vs. Wilhelm von Leeb i inni, nieoficj. proces generałów)Sędziami i oskarżycielami w głównym procesie norymberskich byli przedstawiciele tzw. "Czterech Mocarstw" – Wielkiej Brytanii, Francji, Związku Radzieckiego i Stanów Zjednoczonych. 12 procesów następczych były prowadzone już wyłącznie przed amerykańskimi Trybunałami Wojskowymi, co spowodowane było rosnącymi rozbieżnościami między wielkimi mocarstwami.
Proces norymberski głównych zbrodniarzy wojennychPierwszy i główny proces procedował od 20 listopada 1945 do 1 października 1946.
Głównym oskarżycielem procesu podstawowego był Robert Houghwout Jackson, który po ogłoszeniu wyroku złożył swój urząd 17 października 1946. W związku z tym głównym oskarżycielem do przeprowadzenia 12-stu procesów następczych został mianowany generał brygady Telford Taylor (Chief Counsel for War Crimes under Military Government).