Militaryzacja Niemiec od połowy lat 30., a szczególnie prowadzona przez Niemcy od 1939 wojna spowodowała konieczność wcielenia do Wehrmachtu znacznej liczby młodych mężczyzn, co skutkowało niedoborami na rynku pracy w tym kraju. Na terenach okupowanych prowadzona była silna akcja propagandowa mająca na celu zachęcenie do dobrowolnego podjęcia pracy na terenie Rzeszy przez ludność krajów podbitych, ale na ogół nie spotykała się ona z pozytywnym oddźwiękiem.
W czasie II wojny światowej roboty przymusowe stanowiły jedną z głównych metod pozyskiwania taniej siły roboczej w Niemczech dla przemysłu i rolnictwa, a zarazem jedną z form eksterminacji ludności terytoriów podbitych przez III Rzeszę.
W Niemczech istniały dwie kategorie robotników:
Od 1943 powstawały zakłady dla dzieci robotnic zagranicznych w III Rzeszy, w których panowała wysoka śmiertelność.
W okupowanej Polsce dotyczyły głównie bezrobotnych według gminnych "spisów bezrobotnych". Wiosną 1940 przymusowa branka na roboty do Niemiec przybrała charakter masowy, a organizowały ją niemieckie urzędy pracy Arbeitsamt. Wtedy też narodziło się słowo - łapanka. Łapanki na roboty do Niemiec urządzane były przy pomocy własowców i granatowych policjantów[].