W 1589 nastąpiło założenie miasta jako rosyjskiej twierdzy granicznej Carycyn. W 1731 przeprowadzono modernizację fortyfikacji. Następnie w latach 1919-1920 był to ośrodek walczących z Rosją radziecką białogwardzistów. Nazwa Stalingrad została nadana miastu w 1925 roku na cześć Józefa Stalina, który jako komisarz frontu znajdował się w mieście podczas walk z białymi. W dniach od 17 lipca 1942 roku do 2 lutego 1943 roku o miasto toczyły się zażarte walki (bitwa o Stalingrad), które zakończyły się całkowitym zniszczeniem niemieckiej 6 Armii i kapitulacją jej resztek w dniach 30 stycznia – 2 lutego 1943 roku. W roku 1961 w ramach destalinizacji miastu nadano nazwę pochodzącą od nazwy rzeki.
W Wołgogradzie bierze swój początek Kanał Wołga-Don. W pobliżu miasta znajduje się elektrownia wodna i sztuczny Zbiornik Wołgogradzki, o powierzchni 3165 km² i długości ok. 540 km. Wołgograd jest ważnym węzłem kolejowym i portem lotniczym, a także ośrodkiem przemysłu maszynowego, środków transportu (ciągniki), metalurgicznego, chemicznego (głównie petrochemiczny), drzewnego oraz materiałów budowlanych. W Wołgogradzie działa 7 szkół wyższych (w tym uniwersytet).
Wołgograd (ros. Волгоград, do 1925 Carycyn (ros. Царицын), od 10 kwietnia 1925 do 7 listopada 1961 Stalingrad (ros. Сталинград)) – miasto obwodowe w Rosji, nad dolną Wołgą.
Miasto w 2002 liczyło 1 011 417 mieszkańców przy powierzchni 565 km².
W mieście działają tramwaje, port lotniczy oraz stacja kolejowa.