Województwo elbląskie – województwo w latach 1975-1998. Powstało na podstawie reformy podziału administracyjnego Polski dokonanego przez władze PRL. W wyniku tego z dotychczasowych 17 powstało 49 nowych województw, wśród nich także elbląskie. Stolicą województwa był Elbląg, największe miasto na tym terenie, ośrodek administracyjny i przemysłowy.
Województwo elbląskie było położone w północnej Polsce, graniczyło z
Reforma administracyjna z 1999 podzieliła województwo niemal na dwie równe części pomiędzy województwa warmińsko-mazurskie i pomorskie. W województwie warmińsko-mazurskim wraz ze stolicą województwa Elblągiem znalazły się północno-wschodnie: Pasłęk, Braniewo, Orneta oraz południowo-wschodnie: Susz i Kisielickie, tereny dawnego regionu. Natomiast cześć zachodnia – pas powiatów nadwiślańskich: Kwidzyn, Sztum, Malbork, Nowy Dwór Gdański w tym obszar Żuław Wiślanych i cała morska linia brzegowa wraz z Mierzeją Wiślaną zostały przyłączone do województwa pomorskiego.
Na terenie województwa w dwóch miastach działała komunikacja miejska: w Elblągu (tramwaje i autobusy) oraz w Malborku (autobusy). W latach 1975-1991 komunikacja miejska była organizowana przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Elblągu. WPK pełniło również funkcje przewoźnika w obu miastach. W 1991 WPK rozpadło się na spółki miejskie. W Elblągu w latach 1992-1993 doszło do kolejnych rozpadów w wyniku którego wydzielone zostały Zarząd Komunikacji Miejskiej w Elblągu zajmujący się organizacją przewozów. Oraz spółki zajmujące się tylko przewozem tramwajami i tylko przewozem autobusami.
Ludność 31.12.1998
Województwo elbląskie miało charakter przemysłowo – rolniczy. Głównym ośrodkiem przemysłowym była stolica województwa, w której znajdował się jedyny znaczący w gospodarce krajowej okręg przemysłowy. Podstawową gałęzią przemysłu rozwiniętą w Elblągu był przemysł elektromaszynowy. Głównym produktem były turbiny i turbozespoły oraz urządzenia okrętowe produkowane głównie dla stoczni zlokalizowanych w Trójmieście. Dość duże znaczenie miały również przemysł odzieżowy, spożywczy i drzewno-papierniczy. W Elblągu działa Elektrociepłownia Elbląg, opalana węglem kamiennym. Jednakże produkcja prądu w Elblągu nie odgrywała większej roli w gospodarce kraju.
Województwo elbląskie było wśród nielicznych województw, w których wszystkie miasta były obsługiwane przez kolej.
Województwo elbląskie nigdy nie posiadało infrastruktury lotniczej. Najbliższe lotniska międzynarodowe zlokalizowane są w Gdańsku Rębiechowie (Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy) 80 km i Warszawie Okęcie (Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina) 300 km od Elbląga.
Teren województwa jest ubogi w zasoby naturalne. Występują w niewielkich ilościach iły nad Zalewem Wiślanym oraz torfy w okolicy Pasłęka. Jednakże górnictwo nie odgrywało większej roli w gospodarce zarówno województwa jak i gmin.
W aktualnym podziale administracyjnym teren byłego elbląskiego znalazł się w granicach województw: pomorskiego – część zachodnia i warmińsko-mazurskiego – część wschodnia.
Województwo elbląskie zajmowało powierzchnię 6103 km², miało 486 000 mieszkańców (z czego 62,3% w miastach). Średnia gęstość zaludnienia wynosiła 80 osób/km²
Ze względu na rozwinięte rolnictwo, rozbudował się przemysł rolno-spożywczy, szczególnie cukrownie, mleczarnie, rzeźnie, browary. Po transformacji ustrojowej wiele z zakładów upadło lub znacznie ograniczyło produkcję.
Województwo elbląskie było istotnym ośrodkiem w żegludze śródlądowej. Unikatowe na skalę światową urządzenia hydrotechniczne umieszczone na Kanale Elbląskim są tego najlepszym przykładem. Infrastrukturę wodną uzupełniają port morski w Elblągu i 3 małe porty (Tolkmicko, Frombork i Krynica Morska)
Tereny województwa elbląskiego znajdowały się przed 1975 w województwie gdańskim i olsztyńskim.
Na terenie województwa znajdują się jedynie:
Na terenie Żuław Wiślanych przez cały okres istnienia województwa elbląskiego działa Żuławska Kolej Dojazdowa. Z racji tego, że część lewobrzeżną (czyli tą leżącą na terenie województwa gdańskiego) zamknięto w 1974. To w latach 1975-1998 cała sieć znajdowała się w województwie elbląskim. Kolej przestała kursować w 1999, czyli już po reformie administracyjnej. W 2002 reaktywowano przewozy turystyczne na niewielkim względem całości odcinku z Nowego Dworu do Sztutowa.
Wg podziału na regiony fizycznogeograficzne Kondrackiego województwo elbląskie znajdowało się na terenie:
Drugim po Elblągu, znacznie mniejszym ośrodkiem przemysłowym był Kwidzyn, jeden z najważniejszych w Polsce ośrodków przemysłu papierniczego i drzewnego. Mniejszymi ośrodkami przemysłowymi były Malbork, Orneta, Pasłęk i Prabuty.
Przydzielenie Elbląga do województwa warmińsko-mazurskiego jest jedną z anomalii podziału administracyjnego z 1999, gdyż zarówno pod względem geograficznym (odległościowym), gospodarczym, jak i transportowym miasto to jest bliżej Gdańska niż Olsztyna. Podział ten jest podyktowany chęcią wzbogacenia znacznie biedniejszego rolniczego województwa warmińsko-mazurskiego.
W 1950 konwencja genewska ustaliła przebieg dróg europejskich. Przez teren województwa elbląskiego przechodziła wówczas trasa E81 łącząca Gdańsk z Warszawą. Trasa ta odpowiadała polskiej drodze krajowej nr 10 Warszawa – Gdańsk. Plany Rządu z 1985 uwzględniały przebudowę tej trasy do standardu drogi ekspresowej.
Województwo elbląskie w 1990 roku zostało podzielone na 4 rejony:
Według planu rządowego z 1993 miała powstać droga ekspresowa z Elbląga do granicy państwa w Grzechotkach.
Użytki rolne w latach 70. zajmowały 66% powierzchni województwa. Na terenie województwa znajdują się jedne z najżyźniejszych ziem w Polsce (Żuławy Wiślane) oraz obszary nie nadające się pod rolnictwo (Mierzeja Wiślana). Głównymi uprawami były pszenica, jęczmień, buraki cukrowe, rzepak oraz rośliny strączkowe. Średnie plony czterech zbóż z ha wynosiły 38q i były o 40% wyższe niż średnia krajowa. Na mniej urodzajnych ziemiach dominowała hodowla, zwłaszcza bydła i trzody chlewnej.
Gęstość sieci kolejowej w województwie elbląskim w 1975 wynosiła 8,4 km na 100 km² i była wyższa niż średnia krajowa o 0,8 km. W 1989 gęstość sieci spadła do 8,1 i była tylko o 0,3 wyższa niż gęstość krajowa.